Giữa cao nguyên đá nơi cực Bắc Tổ quốc, những phiên livestream bán hàng giờ đây đã không còn xa lạ. Không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân, chuyển đổi số còn tạo nên sự thay đổi rõ nét trong công tác bảo đảm an ninh trật tự tại khu vực biên giới, với sự đồng hành trực tiếp của lực lượng Bộ đội biên phòng.

Trong xưởng nhỏ ở xã Phố Bảng, tỉnh Tuyên Quang, chị La Thị Lanh tất bật chuẩn bị cho một phiên livestream bán hàng trực tuyến. Chia sẻ về công việc hiện tại, chị Lanh cho biết: “Bình thường thì nhà em tầm 7 giờ đến 8 giờ là livestream một phiên buổi sáng. Đến trưa cũng livestream một phiên, đến chiều tối cũng một phiên. Tối thiểu một ngày nhà em sẽ livestream ít nhất là 3 phiên.”

Không còn gùi hàng ra chợ như trước, giờ đây chiếc điện thoại thông minh đã trở thành “gian hàng” mới của người phụ nữ vùng cao. Hiện nay, chị Lanh bán hàng trên nhiều nền tảng mạng xã hội khác nhau như TikTok, Shopee và Facebook. Hiệu quả mà chuyển đổi số mang lại vượt ngoài mong đợi: “Từ khi mình bán như thế thì lợi nhuận tăng gần như gấp 3 - 4 lần so với bán truyền thống. Nhờ có chuyển đổi số mà Phố Bảng được rất nhiều người biết đến hơn, tiện lợi là khi sản xuất ra không cần phải mang ra chợ nhiều nữa, được bán trực tiếp tại nhà.”- chị Lanh nói.

Hiện nay, cơ sở của chị Lanh sản xuất nhiều mặt hàng đặc sản địa phương như bánh dày, bánh đa, đậu xị và tương ớt cao nguyên đá. Theo chị Lanh, điều quan trọng nhất không chỉ là bán được hàng mà còn là quảng bá văn hóa, sản vật vùng cao đến với nhiều người hơn.  Không dừng lại ở thị trường trong nước, người phụ nữ vùng cao này còn ấp ủ đưa đặc sản quê hương ra nước ngoài.

Không chỉ hỗ trợ người dân phát triển kinh tế số, lực lượng Bộ đội Biên phòng còn trực tiếp hướng dẫn bà con sử dụng mạng xã hội an toàn, nâng cao cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.

Theo chị La Thị Lanh, cán bộ biên phòng thường xuyên xuống cơ sở để tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở người dân nâng cao cảnh giác với các hành vi lừa đảo qua mạng. Cùng với đó, lực lượng Biên phòng còn triển khai mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh tố giác tội phạm” thông qua mã QR.

Ưu điểm lớn nhất của mô hình là bảo mật tuyệt đối thông tin người tố giác. Đáp lại sự hỗ trợ của lực lượng chức năng, chị Lanh cho biết cơ sở sẽ chủ động phối hợp tuyên truyền cho nhân viên và người dân xung quanh.

Không riêng Phố Bảng, tại nhiều thôn bản vùng biên của tỉnh Tuyên Quang, chuyển đổi số đang dần hiện diện trong đời sống hàng ngày của đồng bào. Ông Đặng Văn Si, Bí thư Chi bộ thôn Nậm Ngặt, xã Thanh Thủy cho biết: “Đối với công tác chuyển đổi số trong thời gian vừa qua được lực lượng Biên phòng cũng như chính quyền địa phương triển khai và họp thôn hướng dẫn cho người dân. Dân cũng rất tích cực học tập, nghiên cứu, đảm bảo việc được tiếp cận thông tin mới nhất và đảm bảo nhất, đúng theo quy định đối với địa bàn thôn Nậm Ngặt”.

Từ những buổi họp thôn, những lớp hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh cho đến việc hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, lực lượng Bộ đội Biên phòng đang trở thành cầu nối quan trọng đưa công nghệ số đến với đồng bào vùng cao.

Trung tá Kim Xuân Giang, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Lũng Cú cho biết, đơn vị đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai chuyển đổi số tại cơ sở, vận động Nhân dân trên địa bàn tích cực chuyển đổi số bằng những việc làm, hành động cụ thể; góp phần xây dựng, phát triển kinh tế ở khu vực biên giới và truyền tải thông tin từ cơ sở đến với bạn bè trong và ngoài nước.

Theo Trung tá Kim Xuân Giang, khó khăn lớn nhất hiện nay là hạ tầng viễn thông tại khu vực biên giới vẫn còn nhiều hạn chế: “Đặc biệt là hệ thống mạng điện thoại di động ở một số thôn khu vực biên giới còn rất kém. Chính vì vậy, đơn vị kiến nghị các cấp, các nhà mạng tiếp tục nâng cao chất lượng sóng 5G để phủ sóng toàn khu vực biên giới, tạo điều kiện để người dân tiếp cận chuyển đổi số.”

Tại thôn Tắng Má, xã Đồng Văn, trưởng thôn Ly Mí Hờ đã có hơn 13 năm gắn bó với công việc ở cơ sở. Một trong những nhiệm vụ mới của anh hiện nay là hỗ trợ bà con tiếp cận mô hình “Hòm thư điện tử tố giác tội phạm” qua mã QR do Bộ đội Biên phòng triển khai.

Anh Ly Mí Hờ cho biết, điểm nổi bật nhất của mô hình là tính bảo mật và sự thuận tiện: “Người dân được bảo mật thông tin nên yên tâm phản ánh. Cái hay là nhanh chóng, tiện lợi, không cần phải trực tiếp đến chính quyền hay đồn biên phòng mà vẫn gửi được thông tin kịp thời.”

Để hạn chế nguy cơ bị lừa đảo trên không gian mạng, anh Ly Mí Hờ thường xuyên tuyên truyền cho bà con không vào những trang mạng xấu, không rõ nguồn gốc; cảnh giác với số điện thoại lạ để tránh bị lừa đảo. Đồng thời hướng dẫn bà con dùng TikTok, Facebook để quảng bá sản phẩm địa phương.

Không chỉ tại các thôn bản, chuyển đổi số còn được triển khai mạnh mẽ tại khu vực cửa khẩu. Thiếu tá Nguyễn Quốc Hiệp, công tác tại Trạm Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy cho biết: “Hiện nay, toàn bộ dữ liệu xuất nhập cảnh của hành khách đều được cập nhật trực tiếp trên hệ thống Cổng thông tin quốc gia. Việc số hóa dữ liệu đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục cho hành khách. Nếu như trước đây một lượt làm thủ tục mất khoảng từ 1 đến 2 phút thì hiện nay chỉ còn khoảng 10 giây là hoàn tất.”

Đối với phương tiện vận chuyển hàng hóa xuất khẩu, việc đăng ký số thứ tự điện tử cũng góp phần hạn chế ùn tắc, bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động thông quan.

Từ những phiên livestream bán đặc sản vùng cao, những mã QR tố giác tội phạm đến các nền tảng quản lý điện tử nơi cửa khẩu, chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi diện mạo vùng biên giới. Đó không chỉ là sự thay đổi về công nghệ, mà còn là sự thay đổi trong tư duy, nhận thức và cách làm của người dân vùng cao nơi địa đầu Tổ quốc.