Sáng 25/8, tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tổ chức Hội nghị tổng kết, tôn vinh các mô hình, chương trình, phong trào tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2015-2025. Tham dự Hội nghị có Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cùng  hơn 400 đại biểu là cán bộ Bộ đội Biên phòng tham gia cấp ủy xã, phường, đặc khu biên giới nhiệm kỳ 2025-2030.

Sau 10 năm triển khai các mô hình, chương trình, phong trào tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, Bộ đội Biên phòng không chỉ tạo dấu ấn bằng những công trình, phần quà hay mô hình sinh kế cụ thể, mà quan trọng hơn là góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi biên cương. 

Bắt đầu từ nhu cầu của người dân

Tại Lào Cai, 10 năm qua, BĐBP tỉnh đã xây dựng và nhân rộng 27 mô hình “Dân vận khéo” trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị. Các mô hình này đều xuất phát từ những nhu cầu cụ thể của đồng bào vùng biên như: Hỗ trợ nuôi dê, nuôi bò sinh sản, nuôi lợn đen bản địa, trồng quế; vận động nói không với tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; tổ chức “tủ quần áo 0 đồng”, “bếp ăn 0 đồng”, “tay kéo Biên phòng”...

Cùng với chăm lo sinh kế, BĐBP Lào Cai còn nhận đỡ đầu 174 lượt học sinh nghèo, nuôi dưỡng 34 lượt trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại các đồn Biên phòng. Trên địa bàn, 79 tổ tự quản đường biên, cột mốc với 1.331 đại diện hộ dân và 316 tổ tự quản an ninh, trật tự đang phát huy vai trò. Người dân đã cung cấp cho lực lượng Biên phòng hơn 1.600 nguồn tin trong 10 năm, nhiều tin có giá trị phục vụ bảo vệ an ninh, trật tự khu vực biên giới.

Tại Lai Châu, BĐBP tỉnh đang mở rộng cách làm theo hướng thích ứng với yêu cầu phát triển mới. Bên cạnh các chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng”, hỗ trợ người dân trồng sâm Lai Châu phát triển kinh tế, đơn vị triển khai mô hình “Bộ đội Biên phòng - Đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”, gắn với phong trào “Bình dân học vụ số”.

Dù cách làm khác nhau nhưng điểm chung của các mô hình đều là lấy thực tiễn địa bàn và nhu cầu của Nhân dân làm căn cứ để tổ chức thực hiện.

Hơn 3.000 tỷ đồng nguồn lực hướng về biên giới

Theo tổng kết giai đoạn 2015-2025, toàn lực lượng BĐBP đã xây dựng 352 đường kiểm tra cột mốc, với tổng chiều dài hơn 90 km; xây mới hơn 12.000 căn nhà và sửa chữa hơn 7.000 căn cho người nghèo; trao tặng hơn 44.000 con bò giống và trên 6,5 triệu con giống gia súc, gia cầm.

Gần 12.000 công trình dân sinh, gần 2.000 mô hình sinh kế được triển khai; trực tiếp nuôi dưỡng gần 3.000 lượt trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại các đồn Biên phòng; gần 28.000 lượt học sinh được hỗ trợ với hơn 94.000 suất học bổng; hơn 1,7 triệu lượt người được khám bệnh, cấp thuốc miễn phí.

Đằng sau những con số về nguồn lực là sự tham gia ngày càng chủ động của người dân trong xây dựng và bảo vệ địa bàn. Đây cũng là thước đo quan trọng để các mô hình có thể duy trì và phát huy hiệu quả lâu dài.

Lấy thực tiễn làm thước đo hiệu quả

Tại Hội nghị, Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy BĐBP nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổng kết thực tiễn, đánh giá những mô hình, cách làm hiệu quả để rút kinh nghiệm, phát huy kết quả đạt được và tiếp tục nhân rộng các mô hình phù hợp trong giai đoạn mới. Đây cũng là yêu cầu đặt ra từ thực tế: mỗi tuyến biên giới, mỗi địa bàn có điều kiện, đặc điểm riêng, vì vậy không thể áp dụng một công thức chung cho tất cả.

Từ những lớp học xóa mù chữ, những mô hình hỗ trợ sinh kế, chăm lo học sinh nghèo, tổ tự quản đường biên, cột mốc đến đồng hành cùng người dân tiếp cận chuyển đổi số, hiệu quả cuối cùng đều được đo bằng sự thay đổi trong đời sống Nhân dân và khả năng tự tham gia xây dựng, bảo vệ địa bàn của chính người dân.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng yêu cầu toàn lực lượng tiếp tục phát huy kết quả đạt được, đổi mới tư duy và cách làm, xây dựng, nhân rộng các mô hình phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Trong đó, các mô hình phải hướng đến tính thực chất, hiệu quả và bền vững; tránh hình thức, xuất phát từ những vấn đề thực tiễn và nhu cầu của Nhân dân tại từng khu vực biên giới.

Từ những con bò giống, mái nhà nghĩa tình đến những lớp học, tổ tự quản và kỹ năng số cho đồng bào, 10 năm qua, các mô hình của Bộ đội Biên phòng đang từng bước chuyển từ hỗ trợ người dân sang phát huy vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng, bảo vệ địa bàn.

Đó cũng là cách xây dựng thế trận lòng dân từ những việc cụ thể: khi đời sống được chăm lo, người dân tin tưởng, chủ động tham gia cùng cấp ủy, chính quyền và lực lượng Biên phòng, mỗi thôn, bản vùng biên sẽ có thêm một điểm tựa để giữ gìn bình yên, chủ quyền và phát triển./.