Lễ hội Ánh sáng Diwali không chỉ là dịp lễ tôn giáo mà còn là thời điểm gia đình sum họp, thăm hỏi người thân và gửi đến nhau những lời chúc tốt đẹp.

Điểm đặc trưng nhất của Diwali là ánh sáng. Vào buổi tối, người dân thắp những chiếc đèn nhỏ bằng đất nung và trang hoàng đèn nháy trước cửa nhà, trên ban công và dọc các con phố. Nhiều gia đình còn trang trí lối vào bằng những họa tiết nhiều màu sắc, bày biện bánh kẹo và làm những món ăn truyền thống để đón khách. Theo quan niệm của người Hindu, ánh sáng tượng trưng cho điều tốt đẹp chiến thắng bóng tối, cái thiện vượt qua cái ác, đồng thời mang đến hy vọng và may mắn cho cuộc sống.

Tại miền Bắc Ấn Độ, Diwali thường gắn với câu chuyện thần Rama trở về quê hương sau 14 năm lưu lạc và chiến thắng cái ác. Người dân thắp đèn để chào đón sự trở về ấy. Ở nhiều nơi, các gia đình còn làm lễ cầu mong tài lộc, sức khỏe và bình an cho năm mới. Dù có những phong tục khác nhau giữa các vùng miền, điểm chung của ngày lễ Diwali vẫn là mong muốn về một cuộc sống tốt đẹp và hạnh phúc hơn. Một số người dân chia sẻ:

“Lễ hội Diwali là một trong những lễ hội lớn nhất ở Ấn Độ. Đây là lễ kỷ niệm ngày mà vị Thần của chúng tôi trở về nhà. Khi ngài trở về nhà, cả đất nước đã thắp sáng lên để ăn mừng. Đó là lý do tại sao bây giờ chúng tôi vẫn thắp rất nhiều đèn sáng ở đây. Hiện tôi đang sống ở Đức, nhưng tôi luôn quay lại Ấn Độ vào dịp Diwali, thăm gia đình để cùng nhau ăn mừng, để cho thấy rằng tình yêu thương, sự gắn kết trong gia đình cần phải bền chặt hơn. Và đó thực sự là điều chúng tôi làm mỗi năm. Đó là tất cả ý nghĩa của lễ hội này, để ở bên nhau, thể hiện tình yêu thương với những người xung quanh, cùng nhau ăn mừng và hãy sống hạnh phúc.”

“Chúng tôi đang đón mừng Diwali bằng cách trang trí nhà cửa, chúng tôi treo đèn và đi mua sắm. Nhân dịp Diwali, tôi muốn gửi tới những người tôi quen và người dân trên thế giới một thông điệp hòa bình. Cầu mong hòa bình trong Lễ hội Ánh sáng này, và một nền hòa bình trường tồn mãi mãi trên toàn thế giới.”

Năm nay, thành phố Ayodhya, bang Uttar Pradesh, tiếp tục là tâm điểm của mùa lễ hội với hơn 3 triệu chiếc đèn đất nung được thắp sáng dọc bờ sông Saryu, biến khu vực ven sông thành một biển ánh sáng lung linh, thu hút đông đảo người dân và du khách. Điểm nhấn của chương trình còn có màn trình diễn 2.100 thiết bị bay không người lái, tạo nên những hình ảnh rực rỡ trên bầu trời, tái hiện các câu chuyện trong sử thi Ramayana – bộ sử thi nổi tiếng của Ấn Độ. Không chỉ mang đến không gian lễ hội ấn tượng, sự kiện còn góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương. Nhiều đơn hàng đèn đất nung được đặt từ các hộ làm nghề gốm, trong đó có những nhóm phụ nữ nông thôn. Qua đó, lễ hội vừa tôn vinh những giá trị văn hóa lâu đời, vừa giúp duy trì các nghề thủ công truyền thống và cải thiện sinh kế cho cộng đồng.

Không khí Diwali cũng mang đến sức sống cho các hoạt động kinh doanh. Người dân mua sắm quần áo, đồ gia dụng, vàng bạc và bánh kẹo để chuẩn bị đón lễ. Nhiều người đi làm xa tranh thủ trở về quê, giống như người Việt về nhà đón Tết. Các nhà ga, sân bay và bến xe đông đúc hơn thường ngày. Những món quà được trao tặng, những bữa cơm gia đình được chuẩn bị và những cuộc gặp gỡ sau thời gian xa cách trở thành một phần không thể thiếu của mùa lễ hội.

Tuy nhiên, Diwali năm nay cũng được nhắc đến với một thông điệp mới: vui lễ hội nhưng không quên bảo vệ môi trường. Tại New Delhi và nhiều thành phố lớn, tình trạng ô nhiễm không khí vào mùa đông khiến việc đốt pháo trở thành vấn đề đáng lo ngại. Các chiến dịch Diwali Xanh khuyến khích người dân hạn chế pháo nổ, sử dụng đèn tiết kiệm năng lượng, giảm rác thải nhựa và giữ gìn vệ sinh nơi công cộng. Đây là cách để người dân tiếp tục gìn giữ phong tục truyền thống mà vẫn quan tâm đến sức khỏe của gia đình và cộng đồng.

Từ những ngọn đèn nhỏ trước mỗi ngôi nhà đến hàng triệu ánh sáng bên dòng sông, Diwali mang đến một bức tranh sinh động về đời sống văn hóa Ấn Độ. Lễ hội cũng được cộng đồng người gốc Ấn tổ chức tại nhiều quốc gia, trở thành dịp giới thiệu văn hóa và kết nối các thế hệ xa quê hương.

Có thể nói, Diwali có nhiều nét gần gũi với Tết cổ truyền của người Việt: cùng là dịp để mỗi người trở về với gia đình, dọn dẹp và trang hoàng nhà cửa, thăm hỏi người thân, trao nhau quà tặng và gửi gắm mong ước về một năm mới bình an, sung túc. Và thông điệp mà lễ hội ánh sáng muốn gửi gắm không nằm ở sự rực rỡ của những ngọn đèn, mà ở niềm tin vào điều tốt đẹp, tình yêu thương và sự sẻ chia giữa con người với con người.