Cứ đến Lễ hội Okphansa, không khí trong gia đình chị Lakeo ở bản Sibounhueng, quận Chanthabouly, thủ đô Vientiane lại nhộn nhịp. Những cây chuối được cắt thành từng khoanh tròn, những bông hoa vạn thọ hay hương và nến được mua từ sáng sớm, tất cả đã sẵn sàng để làm thành những chiếc thuyền đèn hoa đăng.

Chị Lakeo chia sẻ: "Năm nào đến dịp này, tôi cũng tập hợp con cháu trong nhà lại để hướng dẫn lũ trẻ cùng làm. Công đoạn khó nhất chính là gấp lá chuối sao cho đều và đẹp."

Có mặt tại khu vực bến Wat Chan, quận Chanthabouly trong những ngày này, đâu đâu cũng bắt gặp hình ảnh người dân hối hả chuẩn bị nguyên liệu làm thuyền đèn hoa đăng. Từ những gốc cây chuối tròn trịa, bẹ lá xanh mướt cho đến những bông hoa vạn thọ vàng óng... qua đôi bàn tay tài hoa của người thợ, tất cả đã biến thành những chiếc thuyền đèn hoa đăng mang đậm nét văn hoá tâm linh của người Lào. Chị Lounkham ở bản Phonsavat Neua, quận Sikhottabong, là một trong những người làm hoa đăng truyền thống cho biết: để làm thuyền hoa đăng vừa đẹp mắt vừa giữ cân bằng không bị chìm khi thả xuống nước, đòi hỏi người làm phải rất tỉ mỉ trong từng công đoạn.

"Cách làm thuyền hoa đăng này là do ông bà tổ tiên truyền lại. Nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên từ thân cây chuối, lá chuối, hoa tươi, nến và hương. Thân chuối và lá chuối thì nhà tôi tự trồng ở vườn, chỉ cần đi chợ mua thêm hoa tươi, nến và hương", chị Lounkham chia sẻ. 

 Qua bàn tay khéo léo của người thợ, những lá chuối xanh mướt được gấp nếp thành hình cánh hoa, hình tháp hay tạo dáng chiếc thuyền nhỏ ôm trọn lấy bẹ chuối. Nhiều gia đình còn sáng tạo dùng lá dứa thơm gấp thành những bông hoa xanh ngát tỏa hương thanh khiết.

Không chỉ dừng lại ở một công việc thời vụ kiếm thêm thu nhập với giá bán bình dân từ 10.000 đến 30.000 Kip mỗi chiếc, nghề làm hoa đăng còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc cho thế hệ trẻ về truyền thống tạ lỗi với Thần sông. Chị Lounkham chia sẻ thêm về ý nghĩa tâm linh và môi trường: "Một năm chỉ có duy nhất một lần thả hoa đăng để tạ lỗi với Thần sông vì những lúc mình làm ô nhiễm nguồn nước. Vì vậy phải sử dụng nguyên liệu tự nhiên, nếu dùng xốp hay nhựa sẽ tạo ra chất độc hại. Còn dùng lá chuối, thân chuối thì khi trôi đi một thời gian sẽ tự phân hủy và biến mất, không làm tổn hại đến môi trường nước của chúng ta."

Mặc dù ngày nay trên thị trường xuất hiện nhiều loại hoa đăng công nghiệp bằng xốp hay nhựa, nhưng người dân Lào vẫn kiên trì gìn giữ và ưu tiên chọn mua những chiếc hoa đăng làm từ lá cây thuần túy. Những nếp nhà giữ văn hoá truyền thống như gia đình chị Lakeo và chị Lounkham không chỉ đem lại sắc màu rực rỡ cho đêm hội Okphansa, mà còn truyền cho thế hệ trẻ tình yêu với di sản và ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường.