1 # Harei 15/12, patui veik danak dak ngak bruk di Nyaom biai mbang ka 13 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 11. Trung ương ginum biai ka bruk taduan mek panuac rik daong di nyaom roya đảng bộ dom pakat, di dom urang Quốc hội, Mặt trận Negar Việt Nam, kapul nyaom bhap bani, di urang jakar, urang đảng saong taong abih bhap bani tame Dự thảo pathau khan chính trị saong Dự thảo pathau khan taong yaom bruk patagok kinh tế - xã hội 5 thun 2011 – 2015 saong jalan ngak, bruk ngak patagok kinh tế - xã hội 5 thun 2016 - 2020.

2/ Tui ruah duah pakat negar ka bruk taong paoh dalam baoh sang ngan saong urang kamei di VN mboh lac, hu 34% urang kamei bhian hu pasang bloh brei thau, urang bhian njauk pasang taong paoh atau kateik greik gah tinh dục; 58% urang kamei njauk takik di abih 1 dalam 3 janih taong paoh ka rup pabhap, tình dục atau tinh thần takik di abih sa mbang dalam rai diuk. Amuk Phan Thị Thu Hiền, akaok kapul Giới, quỹ dân số LHQ di VN brei thau: “Kol drei ngak hagait ye ngak, min cambaih laih taong abih dom bruk taong paoh kayua urang likei, meyah kol drei oh tame pacang, oh salih barau akaok saneng nyu, ye kol drei oh padeih hu bruk taong paoh”.

 3 # Ủy ban Bhap bani bal Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi daok pachreih dom urang thầu jhul patagok tukvak peih ngak darak bahrau Quảng Ngãi, kham merat ngak salah blaoh saong ba tame pandar dalam Quý II thun 2016. Bilan 2 thun 2012 darak pasak bal Quảng Ngãi njauk apui khuah, ngak khat lahik trak, pambak tal bruk pablei salih di urang pablei salih dalam darak jang yau bruk ngak mbang pablei salih di puk palei. Yau nan min, hadei di jaik 4 thun, darak bahrau Quảng Ngãi jeng oh ka ngak blaoh.

4/ Ban Đà Nẵng kham merat meng ini tal dahlau tết nguyên đán anek saik kara padang ngak salah 500 sang daok ka urang hu buh pren yava ka cách mạng. Dua thun tapa, ban Đà Nẵng pachreih hu labaih 66 tỷ đồng daong padang ngak barau, pasiam veik 2.140 sang daok ka dom urang ini. Phun jien peih ngak meng kadung jien sarak karja, pachreih doanh nghiệp saong yaok baoh sang rik tame piah padang ngak barau, pasiam veik sang khang kajap, khik kajap bruk pacang  ribuk ia sua.

5 # Dalam dua harei 14 saong 15/12, 42.000 drei menuk praong 45 harei njaom cúm A/H5N1 di baoh sang ong Phạm Nở, palei 4, xã Suối Rao, huyện Châu Đức hu Chi cục Thú y tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu pambuak haong dom gah chức năng peih bruk am cuh klak. Ini lac sruh jit cúm menuk ada akaok mereip hu mboh di huyện Châu Đức dalam labaih 10 thun gilac mai ini. Tui kuhria khat lahik di baoh sang ini labaih 2 tỷ đồng.

6/ Tal tukvak ini, urang nông tỉnh Bạc Liêu hu trun pajaih bloh vụ padai angaok taneh raong hadang ngan saong jaik 26.500 ha, patrun labaih 4.000 ha duk saong bruk ba tabiak. Taphia di nan, jeng kayua gaok kan kandah di pandiak saong njom mbak dui atah nan ye hu jaik 8.000 ha padai njauk khat lahik meng 70% tagok. Urak ini độ mbak di dom raong ribaong jeng daok glaong saong meyah bruk ini dui atah ye taneh padai njauk khat lahik meda patagok. Ong Nguyễn Văn Mới daok di xã Vĩnh Phú Tây, huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu brei thau: “Bhian dom thun hajan ralo, độ mbak nyu biar drei raong hadang jeng saong padai jeng hu. Thun ini hajan biak takik nan ye độ mbak nyu glaong, bloh drei phơi taneh njauk likhuan mbak, njauk njom mbak ralo nan ye padai metai”. 

7 # Dalam 15 thun tapa, baoh sang ong Huỳnh Văn Tiến daok pak ấp 4 xã Tân Thanh huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang hu ngak tabiak labaih 500 sruh gilai cao tốc prong sit pablei ka urang dalam negar. Nan lac dom janih gilai hu ngak meng composite. Dom jamriak  saong pandap panda pagam dalam gilai hu blei meng: Nhật Bản, Đức… Tui prong sit bo yaom pablei  yaok sruh gilai meng 100 triệu đồng tal yaok pluh tỷ đồng. Bahrau ini,  ong Huỳnh Văn Tiến hu padang Công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất thương mại Tân Á Đông ngan haong 70 urang jakar, urang ngak hu ilamu. Ini lac doanh nghiệp tư nhân ngak gilai ka 2 di bhum taneran kraong Cửu Long hadei di sa doanh nghiệp ngak gilai dreh yau ini pak tỉnh Cà Mau.

Patui di ini dom khau tin dunya:

8/ Harei 15/12, chỉ số PM 2.5 (chỉ số dhur mur hu đường kính sit jang 2,5mi-crô-mét) di Thượng Hải, Trung Quốc tagok tal 281 mi-cro-gam dalam sa m3 không khí, yam tapa tanut chuẩn brei adat di gah y tế dunya nan lac 25 mi-cro-gam dalam sa mét khối không khí. Ini lac tanut ô nhiễm không khí glaong abih di ban ini kuhria meng kreih bilan 1 thun ini.    

9 # Mentri Y tế Iran brei thau, jit cúm H1N1 ngak ka 57 urang metai kuhria meng kreh bilan 11, dalam nan mboh ralo urang metai pak gah đông nam Iran. Tal urak ini hu jaik 900 urang ruak mboh lac njaom virút H1N1. Urang jakar hu brei ka bhap bani thau bruk jit mbuan jaom mbak tapa dom tỉnh gah barak saong Timur. Yaok thun vi rút mboh dak khang jang saong kan iek ruak jang.

10/ Gilang pariak dunya barau ini hu panuac brei thau, dom taneh ia patagok di Đông Á dang anak bruk menua sia daok taha nao samar dahlau tuk ginup meda  jang. Urak ini bhum Đông Á hu 211 triệu menuac umo 65 thun, meblah jaik 40% menuac dalam dunya dalam kapul umo ini. Tui gilang pariak dunya, menuac sia taha samar daok ba tabiak dom tavak tavaiy gah  kinh tế ka khu vực. dalam 25 thun tal, di dom taneh ia yau HQ, TQ, TL, NB, dom urang umo daok ngak bruk hu patrun labaih 10%, atau 15%. Di TQ, kapul ngak bruk meda patrun 90 triệu urang./.