1/ Anak bruk rah tabiak kan kandah di jit ruak Ebola dalam 3 adit tapa, Văn Phòng đáp ứng khẩn cấp song jit ruak di mintri y tế bahrau họp khẩn song dom chuyên gia di kapul y tế dunya, Pasak pasang iek song pacang caga jit ruak Hoa kỳ (CDC) song kapul padai brah dunya piah duah thau jalan pacang caga Ebola njom tame negar drei. Mbang ginum biai njauk gauk lac, Mintri y tế brei pasang iek tong abih jalan pacang caga Ebola pambak tame VN, peih brik pasang iek catang dom pabah mbang negar, song menuac urang mai meng 6 negar Tây Phi (dalam nan hu Công Gô, Guinea, Leberia, Sierra Leone, Nigeria, Senegal).Min, oh ka peih bruk khai báo y tế dom tuai damuai mai meng Mỹ song TBN. Lambaok kapul y tế dunya mboh lac bruk dong ba di kapul ni song di Japon, negar drei meda peih ngak hu bruk dut iek xác định Ebola chipp dalam taneh ia.
2. # Harei 14/10, Kapul ngak bruk di Hội đồng bangsa Quốc hội kayua akaok Hội đồng bangsa Ksor Phước par akaok hu var ngak bruk saong tinh Trà Vinh ka bruk peih ngak sarak bangsa tukvak 2012 – 2014. Di var ngak bruk, ong Ksor Phước pandar tỉnh Trà Vinh patui veik dom jalan ngak siam lagaih ka bruk patruh kan kathaot saong pato pakai, pandar menuac urang lac urang bangsa Khome piah pabak bruk cakrok kinh te – xa hoi bhum bangsa Khmer di tinh. Peih ngak sarak di Thu tuong rajaei ka sarak daong taneh daok, taneh pala drak, ia hacih pandar, tinh daok pataom tame bruk peih jien brei mesraiy, daong labaih 23 rabau sang Khme kan kathaot hu mbang tui sarak daong ini.
3/ Dom thun jiak di ni, rilo dam dara urang bangsa takik di dom huyện bhum ceik tỉnh Quảng Ngãi hu yam tapa kan kandah, bac megru, pabak ilamu kỹ thuật, dong ka mik va dalam palei, thau ngak mbang, yam tagok dalam rai duik. Saai Phạm Văn Bình dok di xã Ba Thành, huyện Ba Tơ hadei di tuk bac tamat bloh ĐH Nông lâm ban raya Hồ Chí Minh hu mai veik puk palei jeng sa urang jakar pachreih nong pachreih glai di huyệ. 2 thun tapa saai Phạm Văn Bình hu dong ka mik va urang bangsa takik dok di huyện Ba Tơ ngak padai ia, rong kubau, pabui tui jalan bahrau.
4# Di ban raya HCM, bao tuoi tre pambuak bruk saong So pato megru 7 tinh, ban bhum Dong nam Bo peih brei 211 paok jien bac “ daong pren nao bac” ka dom adei sinh vien yam tagok kan kandah bac da-a naih joi. Urak ini, kadung jien bac ini hu peih tabiak dalam 12 thun. Labaih 200 paok jien bac mbang ini abih tih yaom 1 ty 55 trieu dong hu brei ka dom sinh vien bahrau mai meng dom tinh : Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Bình Thuận, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh saong ban raya Hồ Chí Minh. Yaok paok jien bac yaom 5 triệu đồng kayua dom labik, doanh nghiep, urang hao tam saong rilo urang puac bao tuoi tre daong ngan saong hatai caong khin daong pren pachreih ba dom adei ranaih thun kan kandah khang takai yam tame sang bac.
5/ Tui kuhria dalam 5 thun, meng thun 2009 - 2014, boh sang urang bangsa takik dok di tỉnh Bạc Liêu ginup meda dak harei dak tagok, abih di nyu nan lac dalam tỉnh hu labaih 1000 boh sang mik va bangsa takik patruh kan kathaot. Tỉnh Bạc Liêu hu ba tabiak jalan ngak ka bruk bangsa tukvak 2014 – 2019, nan lac buh jien tabiak piah ka tong abih sang bac dalam bhum hu rilo urang bangsa takik hu padang ngak khang kajap, 99% uranaih dalam umo hu nao bac, tagok jien me ktame tui kuhria ka sa urang di bhum bangsa takik tagok 10% dalam sa thun song kham merat yaok thun patrun 4% boh sang kan kathaot.
6.# Sở Giao thông Vận tải, Sở patao megru saong Công an tỉnh Gia Lai barau pambuak bruk taong iek veik dom radaih raok ba anek saih, duah thau bruk ngak jhak saong brei padheih ngak bruk di 35 dalam abih tih 77 sruh ridaih di 29 sang bac dalam tinh Gia Lai. Labik praong lac ban sit Pleiku, hu 14 ridaih ngak suan adat. Dalam nan, suan khang di abih lac po radaih brei kreik kajap bambang gah likuk.
7/ Dalam angan 10 negar du lịch lap di abih di dunya kayua Skyscanner di Anh yaih khan, Vn tok dang hadei CPC. Sa harei di VN tuai du lịch meda abih labaih 170.000 đồng,dalam nan hu jien pah labik ndih, pandap mbang, nao mai song pandap menyum. Ngan song CPC, tuai meda abih 1 bảng Anh (labaih 34.000 đồng) ka sa melam ndih, kuhria ka jien mbang menyum, tuai abih oh ka tal 100 ribau đồng sa harei. Dalam danh sách di Skyscanner dok hu Ấn Độ, Bolivia, Hungary, Honduras, Bulgaria, Sri Lanka, Argentina và Hy Lạp.
8.# Urang ruak njaom Ê-bô-la akaok camereip di My angan lac Nina Phạm, sa y tá Mỹ asal Biet daok ngak bruk ka sa sang iek ruak di bang Tếch-dát (Texas). Urak ini, pren yava Nina Phạm hu tani tanat saong dom chuyen gia y te daok dut iek makna virus Ê-bô-la pambak tapa urang y ta kumei 26 thun ini. Nina Phạm hu thau lac njaom Ê-bô-la hadei tuk pasang iek ka Ê-ríc Đăn-cừn (Thomas Eric Duncan), urang ruak di Li-bê-ri-a metai di adit dahlau kayua janih virus biak jhak ini. Meda lac, sa bruk ngak suan hagait nan dalam tuk iek urang ruak ngak ka Nina Phạm njaom ruak .
9/ Rajaei Canada bahrau tabiak panuac khan ka bruk thử nghiệm vắc-xin pacang Ê-bô-la VSV-EBOV angaok menuac. Jabat y tế Canada hu roh duah janih vắc-xin ni dalam rilo thun. Vắc-xin VSV-EBOV oh hu virus Ê-bô-la haduik, song meda hu ngak iek ka nyaom hu 40 urang halan hatain hu pren yava siam. Sa nyaom dom chuyên gia iek glang y tế tui iek dom phản ứng phụ, dut darah piah tong yaom di hệ thống miễn dịch di dom urang hu mbaok dalam bruk ngak tabiak kháng thể Ê-bô-la. KQ roh duah mbang pasang iek ni tui kuhria hu ba tame pandar dalam bilan 12 anak tal./.
Viết bình luận