langyah phi giah - hanipha
Dalam tuk pahadar 60 thun ja yah sajarah dak rai ĐBP ( 7/5/1954- 7/5/2014), daa mik va song tong abih gauk pang kol dahlak khan ka dom bruk ngak piah pamong tal harei pahadar sajarah dak rai ni.
1/ Muinyim tỉnh Sơn La hu jao brei bruk khik iek dom inem krung dak rai, dom labik mekre hu angan dalam tỉnh. Dalam nan njauk ndom tal inem krung sang guk Sơn La, nghĩa trang liệt sỹ Tô Hiệu, inem krung văn bia labik kakuh Patao Lê Thái Tông song jiak di ni nan lac Gilang khik ramik inem krung ilamu labik hồ thuỷ điện Sơn La. Yaok thun, hu jiak 1 triệu tuai damuai mai rivang dom labik inem krung song labik mekre iek di tỉnh, ba jien tame ka tỉnh dom rituh triệu đồng. Jeng dalam mbang pahadar 60 thun harei peih paha ĐBP, tuai damuai mai rivang dom labik inem krung di Sơn La jeng hu rilo jang, yaok harei hu labaih 2000 tuai damuai. Kayua yau nan ye, muinyim tỉnh Sơn La brei ngak
2/ Parang iek rup thaot ngan saong kadha “Điện Biên phủ sajarah hadah hadai” hu tạp chí nhiếp ảnh, kapul nghệ sĩ nhiếp ảnh VN pambuak bruk saong pasak rup thaot thông tấn xã saong kapul urang dahlau daih ngak bol lin thông tấn xã VN peih tabiak di Vũng Chùa - Đảo Yến xã Quảng Đông huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình dalam tuk pahadar 60 thun jayah sajarah ĐBP. Parang iek hu 60 blah rup thaot rabha jeng 2 binah daong ka bhap bini hu thau ka bruk di chiến dịch sajarah dak rai ĐBP saong dom blah rup thaot Đại tướng mai rivang veik Điện Biên. Yaok blah rup thaot jeng lac sa dalikan dakrai hadah hadai di bangsa, meng dom rup binguk akaok meti tuk tuk Hồ chủ tịch saong mintri chính trị ginum meyai peih chiến dịch sajarah dak rai, patui di nan lac bruk mesruh metak rambah rambup min biak hadah hadai di bol bala saong bhap bini drei.
3/ Pachreih tui dom bruk ngak pahadar 60 thun ja yah ĐBP, pasak dam dara uranaih bhum kreih negar di kapul dam dara CS Hồ Chí Minh pakat negar hu peih danak dak “Ngày hội âm vang Điện Biên” pachreih hu jiak 500 anek saih di ban sit Tam Kỳ, tỉnh Quảng
Dalam “Ngày hội âm vang Điện Biên”, dom anek saih hu iek phim tài liệu về Chiến dịch Điện Biên Phủ, ka Đại tướng Võ Nguyên Giáp; hu taom gaok dom urang lin Điện biên dahlau deih, hu me-in dom kadha duah thau ka ja yah ĐBP, nao rivang dom boh sang dalam sarak karja, hu rai duik kan kandah. Tapa danak dak ni, nyu dong ka dom urang daok ranaih umo di tỉnh QN duah thau ka dar phor prong glong, bruk var klak rup drei di rai ong muk amaik ame.
4/Mban pambuak talei rohim urang lin điện biên phủ di ban raya HCM hu peih bruk taom mbaok tuk pahadar 60 thun jayah sajarah dak rai ĐBP. Mai pataom mbaok, hu ongLê Hoàng Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư thành ủy ban raya Hồ Chí Minh saong ralo rai rah đồng đội, urang lin cách mạng.
Ini lac tuk piah ka dom urang lin samar dahlau hu taom gaok,, tangi sua rivang gauk, gam ba gauk hadar veik bruk di tuk umo bahrau dua pluh bak nhiệt huyết saong dom tukvak rambah rambup, glaih glar hu tapa bloh. Thun 1994, mban pambuak talei rohim hu
5/ Mintri jien padai hu harak payua ka Cục Hải quan, Cục Thuế dom tỉnh, ban ka bruk oh kak je GTGT dom janih pandap mbang ka bruk raong glang blei meng negar langiu. Tui nan, dom pandap pala drak, rong glang, kaya ikan raong pala, tong chap oh ka ngak jeng dom pandap karei atau bahrau ngak sơ chế di dom kapul nyaom, urang blei meng negar langiu piah ngak pandap mbang raong glang oh njauk kak je GTGT di khâu blei tame. Meyah DN hu kak je bloh di khâu blei meng negar langiu ye hu kê khai, kaoh tabiak jien kak je GTGT tui njauk adat hukum urak ini.
6/ Pandiak bhang daok rah tabiak biak khang di tỉnh Phú yên, abih di nyu nan lac di dom huyện bhum ceik. Bruk ini ngak ka labaih 8.500 ha phun pala njauk kurang ia pruh. Jaik 800 ha padai đông xuân drak suai di dom huyện Đông Hòa, Đồng Xuân, Sông Hinh saong Tuy An daok langiu jalan pruh di thủy nông Đồng
7/ Meng akaok thun tal ni, dalam negar hu 17.410 urang ruak tangin takai cambuai di 62 tỉnh ban, trun 20% dut song tukvak ni thun dahlau. Min dom tỉnh ban hu urang ruak rilo song rilo jang thun dahlau, abih di nyu nan lac ban raya HCM Bà Rịa-Vũng Tàu, Cà Mau, patui di nan lac Đắk Lắk song Kon Tum. Dok di gah barak, uranaih ruak tangin takai cambuai dok hu mboh di dom sang iek ruak Nhi Trung ương, Bạch Mai song sang iek ruak Nhiệt đới Trung ương, yaok adit, hu yaok pluh urang mai iek ruak
Patui di ini dom khau tin dunya:
8/ Mintri ilamu saong công nghệ lào brei thau hu padang sa dự án pakat khu vực ka bruk tacei pato địa lý ka dom kaya nông biak karei di puk palei, ngan saong dom taneh ia Campuchia, Thái Lan saong Việt Nam peih ngak dự án ini, lào jia lac 4 taneh ia dalam khu vực hu pambuak bruk khang kajap saong gauk dalam bruk khik caga kaya nông. Tui nan, lào jeng hu jalan pambuak bruk saong khối ASEAN khik caga saong khik ramik dom pandap mbang meng
9/ Mintri Nội vụ Nhật Bản brei thau, kuhria meng harei ¼ meng bloh, NB hu jiak 16,33 triệu uranaih umo ala 15 thun, takik jang labaih 160 ribau dut song atah di ni sa thun. Dalam dom uranaih ni hu 8,4 triệu uranaih likei song 8 triệu uranaih kamei. Kuhria tal harei 1/10 thun dahlau, Tôkiô song Ôkinaoa nan lac 2 labik di NB hu uranaih rilo dalam tuk nan uranaih di Ôsaca trun tal 14 ribau dut song thun dahlau song lac tỉnh hu uranaih patrun rilo di abih dok dalam negar NB. Tỷ lệ uranaih di dom labik karei di NB oh hu hagait salih karei.
10/ Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ), Ban Ki-moon hu peih nyaom meyai dunya ka bruk biến đổi khí hậu, peih tabiak di ban ine Abu Dhabi di dom Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE),hu mbaok di labaih 1.000 urang lambaok, mai meng dom taneh ia thành viên LHQ, dalam nan hu labaih 100 akaok mintri. Urak ini, biến đổi khí hậu daok lac bruk pandiak, jhul menuac sia tal bờ vực di bruk nguy hiểm, meyah kol drei oh hu jalan ngak chip piah pacang cakak bruk ini. Ong hu panuac ieu taong abih menuac sia, abih taneh ia ba gauk tame ngak, kayua tui ong, ini lac jalan ngak duy nhất piah pacang cakak bala mai meng lingik tasik, meyah anek menuac daok suai damuai dalam bruk ngak ini, meda gaok rilo kan kandah jang./.
Viết bình luận