# Pahadar 60 thun harei gru jru VN, uy vien mintri chinh tri, akaok uy mban trung ương mặt trận negar VN Nguyễn Thiện Nhân hu nao ravang saong tadhau ayuh urang jakar mintri y tế saong  Cục Quân y – mintri  Quốc phòng. Lambaok Ủy ban Trung ương Mặt trận negar Việt Nam, ông Nguyễn Thiện Nhân brei mboh hatai anit saong thau dhar phuan di bhapbini dalam taneh ia ka dom urang gru jru hu khik ramik ilamu yau panuac Wa pato “gru jru yau urang amaik slut” rik daong iek glang, khik caga pren yava bhapbini.

 # Thủ tướng rajaei barau brei adat blei khik piaih 1 trieu tan padai kuhria tabiak brah dalam bilan Đông Xuân thun 2014-2015 di bhum taneran kraong Cuu Long meng harei 1/3/2015 tal puac harei 15/4/2015. Cambaih laih, blei khik piah 1 trieu tan padai kuhria tabiak brah tui yaom salih nan lac 2:1; hu dom janih brah ( kuhria gam brak tẻ, ndiuk, pahe saong mekuac dom janih).

  # Anak bruk mehit lac 13 urang di Ôxtraylia njom ruak viêm gan A hadei di tuk mbang baoh kayau la-ar hu ngak tame kadung di sa sang mac di Trung Quốc, Cục Y tế dự phòng mintri Y tế ba tabiak panuac brei pacang caga ruak viêm gan A dalam bhapbini. Tui Cục Y tế dự phòng (mintri Y tế), meda pacang paplaih ruak viêm gan A meng bruk : bhian rao tangin meng xà phòng, abih di nyu nan lac hadei di tuk nao ruak tian, dahlau di tuk mbang saong ngak mbang huak; khik caga hacih saat rup pabhap, hacih saat alam moi truong, halau ia; mbang tathak, menyum tathak; oh pandar pandap cá nhân saong urang ruak; klauk vacxin caga ruak  viêm gan A.

 # Meng kadung brah daong eik tuk cang bilan yuak di rajaei, tỉnh Ninh Thuận barau brei ka huyện Ninh Sơn peih bruk brei brah daong eik bilan cang yuak ka bhapbini Raglai xã Ma Nới. Hu 674 sang gam saong labaih 2.960 urang hu brei brah mbang ini. Kuhria rah tapa, yaok menuac hu brei 15kg brah, abih tih brak hu brei jaik 44.500 kg. Tapa nan, daong mikva jaik si kurang eik sahanang hatai, tani tanat raidiuk. Hu thau, urak ini, tỉnh Ninh Thuan daok gaok tua riya khang, ngak kan kandah oh sit tal raidiuk yaok harei di dom sang bhapbini bangsa Raglai di dom huyen: Bác Ái, Thuận Bắc saong Thuận Nam.

 # Di palei Phụng An, xã Song Phụng, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng daok rah tabiak bruk glut jaleih takai kraong, ngak kan kandah khang tal raidiuk di rilo mikva bhapbini daok di bhum ini. Kuhria tal urak ini, labik glut jaleih takai kraong Kế Sách di palei Phụng An, xã Song Phụng, huyện Long Phú hu mbang tame dalam mbaok haluk 12m saong atah jaik 30m. Tui nan, 4 sang gaok kan kandah ka taneh riya, sang danaok kuhria khat lahik abih tih labaih 100 triệu đồng, oh khat lahik gah menuac urang.

 # Hadei di tukvak tame ar bui sambai mbang tết, kapal taong cap kaya ikan dalam ia di tỉnh Bến Tre ba gauk tabiak tasik. Dom trạm Bộ đội biên phòng tapeng tasik di tỉnh Bến Tre peih ngak drak samal dom thủ tục piah daong urang ngak ikan tabiak tasik siam lagaih. Dalam tỉnh Bến Tre hu jaik 3.500 kapal, gilai taong cap kaya ikan dalam ia. Thun blaoh, sản lượng taong cap kaya ikan di tỉnh Bến Tre hu labaih 143.000 tấn.  Ông Đỗ Văn Thuần, urang ngak ikan xã Bình Thắng, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre uan tabuan ndom lac: “Akaok thun tabiak tasik, mikva ngak ikan caong mek hu rilo siam mekre. Lingiik lagaih, riyak gindang, tasik hu ikan, mikva tabiak tasik akaok thun taong cap hu rilo”.

 #  Hadei di mbang padheih tet sak pabe, di ban raya HCM dom darak mengkan hu peih pablei veik, pandap mboh ginup, yaom jeng tani tanat. Daok njam patam, baoh kraoh tagok yaom duk saong dahlau tet. Di dom darak, yaom  rilo athur, rilo menuk ada trun veik hadei di tuk tagok dom harei jaik si tet. Saai  Nguyễn Thị Nga daok blei rilo pabui di darak Thị  Nghè, quận Bình Thạnh brei thau: Tapa tết yaom rilo pabui yau  dahlau tet. Dahlak blei  yaom rilo pha 80 rabau đồng/sa kg. Ba rọi yaom 100 rabau tal 110 rabau đồng sa kg.

 # Gah Y tế dunya  (WHO) daok pachreih Châu Âu patagok bruk klauk caga ruak sởi kayua rilo taneh ia mboh hu yaok rabau urang gaok sởi. meng thun 2013 tal 2014, dom urang gaok sởi di Châu Âu saong Trung Á hu trun sa meteh, min bruk caong palahik ruak sởi di Châu Âu dalam thun ini mboh yau kan ngak hu. 7 taneh ia di khu vực mboh hu labaih 22 rabau mbang urang gaok kuhria meng akaok thun 2014. Cư-rơ-gư-xtan dang akaok ngan saong jaik 7.500 urang gaok. Patui di nan lac Bôsnia-Hécxêgôvina, Nga saong Grudia.

 # Chilê daok kuhria caga pahadar 5 thun rah tabiak thảm họa megaiy taneh -sóng thần (27/2/2010 - 27/2/2015). Ini lac sa dalam dom mbang megaiy taneh praong abih di dunya kuhria dalam 1 abap, ngak tatuan megei abih  bhum Trung Nam Chilê, ngak labaih 500 urang metai saong ngak khat lahik jaik 30 tỷ đôla.

 # Bruk thử nghiệm lâm sàng sa janih jru di Nhật Bản piah pasiam ruak Ê-bô-la mboh hu siam mekre ngan saong dom urang ruak di tukvak oh ka trak, hu tỷ lệ virut biar dalam darah. Ini hu maong lac sa kadha siam dalam bruk pakacah gauk duah dom janih jru siam meda daong abih ruak ka dom urang ruak njaom jit ruak ngak metai menuac ini./.