Khaw tin 19h harei 19-3-2016

# Thủ tướng rajaei njauk hatai  ka bruk buh jien tame ngak danak dak khik, ramik pasiam saong patagok yaom inem mek Cố đô Huế. Bruk ngak di danak dak lac pataom tame ngak pasiam saong pataok yaom inem mek Cố đô Huế, daong khik ramikdom ilimo gheih mekre di ilimo bangsa Việt Nam; dak padang dom pandap du lịch duh ka tuai damuai, tagok jien mek tame meng bruk du lịch, ba jalan praong jhul khang patagok kinh te – xa hoi di tỉnh Thừa Thiên - Huế saong bhum gah kreh negar; pasiam cảnh quan môi trường labik inem mek. 

/ Panuac khan meng hạt kiểm lâm huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị brei thau, dalam dom harei jaik di ini halak róm rah tabiak saong samar patagok jeng jit, palai pajoa jaik 340 ha taneh glai thông di xã Triệu Ái, huyện Triệu Phong. Kayua yau nan ye, dom gah chức năng daok peih dom jalan ngak pacang cakak saong padam jit. Tui panuac kakei di hạt kiểm lâm Triệu Phong, urak ini dom po glai daok brei padeih abih dom bruk ngak glai piah pataom tame bruk pruh jru Boveri patagok pren pacang caga ruak ka phun.     

# Tỉnh Nghệ An daok peih ngak dom bruk paglaong chat luong, kein laba ka bruk che bien kaya ikan dalam ia, kham merat tal thun 2020 hu 32.000 tấn dom janih pandap kaya ikan dalam ia chế biến. Tỉnh sangka ramik pasiam dom cơ sở chế biến kaya ikan dalam ia urak ini; ba dom cở sở chế biến khik caga hu chuẩn hacih saat siam pandap mbang menyum tal thun 2020 tagok labaih 70%; jhul samar tukvak dak padang saong ba tame pandar sang mac ngak ikan hộp, ia mesin di Khu công nghiệp Nam Cấm.

/ Tui kuhria mboh di gah chức năng tỉnh Gia Lai, tal urak ini hu labaih 5.000 baoh sang bhap bini daok di 7 huyện saong 28 xã dalam tỉnh Gia Lai kurang ia pandar. Tỉnh Gia Lai daok pasang iek daong 1 tỷ đồng ka dom puk palei piah peih dom jalan mek ia, piah pabak ginup ia pandar ka bhap bini dalam bilan pandiak thun 2016. Taphia di nan, tỉnh jeng pandar dom puk palei kham merat oh caik brei kurang ia ngak kan kandah tal pren yava saong rai diuk di bhap bini. 

# Piah daong urang pala tabau trun takik khat lihik kayua njaom mbak, thuligu, gah ngak nong tỉnh Hậu Giang hu pambuak bruk saong karja puk palei samal peih ngak dom bruk piah daong phun tabau yam tapa mbang mbak hang di abih dalam 100 thun tapa. Tui nan, tỉnh Hậu Giang samal brei kareik, kadar veik dom cống đập taong abih taneh pala tabau, oh caik mbak njaom tame dalam hamu; taphia nan, buh jien tabiak kuac dom kenh thủy lợi, thủy nong noi dong, padang ia dalam danao, pruh samal tuk tabau daok kurang ia. 

/ Dalam tuk phun cao su dak harei dak lahik yaom saong bilan pa-ok blait jeng oh siam, ye phun amraih kalu lac phun pala praong ba mai kein laba ka urang nông dalam thun ini. Năng suất tani tanat, yaom trun hasit duk saong bilan pala dahlau min jeng daok khik hu di tanut glaong lac dom bui sambai ka urang pala amraih kalu di tỉnh Bình Phước. Yaom amriah kalu di bilan paik rilo nan lac meng 150 tal 160 ribau đồng sa kg, biar jang duk saong tukvak ini thun dahlau. Pak di akaok vụ, yaom amriah kalu jeng daok di tanut 190 ribau đồng sa kg. Yaom lac amriah kalu trun yaom ralo min tui bhap bini, ngan saong yaom ini jeng daok hu laba dom rituh triệu đồng sa ha, gloang jang dom janih phun pala karei. 

Khaw tin dunya

# Dom urang dang akaok  Liên minh châu Âu ginum biai njuak hatai gauk piah langyah bruk khủng hoảng urang di cư. Ini lac panuac khan di  Thủ tướng Lúc-xăm-bua Xa-vi-ê Bét-ten (Xavier Bettel) ba tabiak harei 18/3 di harei nyaom akaok mereip di nyaom biai thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) dui atah dua harei 17-18/3 rah tabiak di Brúc-xen (Brussels), Bỉ. Tui nan, dom urang dang akaok Liên minh châu Âu njauk hatai gauk lac, dom urang di cư mai Hy Lạp meng  Thổ Nhĩ Kỳ hu payua biyan veik Thổ Nhĩ Kỳ. Salih veik, Liên minh châu Âu meda daong jien ka Thổ Nhĩ Kỳ jeng ye miễn thị thực ka bhapbini Thổ Nhĩ Kỳ tuk tame dom taneh ia bhum Xen-ghen (Schengen) 

/ Akaok mintri pablei salih saong đầu tư Australia Xti-vân Xi-ô-bô saong akaok mintri Indonsia Tô-mát Lem-bông hu tabiak panuac brei thau lac peih veik danak dak ginum meyai hiệp định pambuak bruk kinh tế taong abih gah Australia - Indonesia (IA-CEPA) hadei di mbang taom gaok pakat akaok mintri di ban ine Canberra, Australia.  IA-CEPA meda peih tabiak jalan barau ka talei pambuak bruk kinh tế jaik gauk jang di dua taneh ia./ 

# Dom urang alamu Mỹ khan brei thau hu sa janih vaccine ngak iek caga virus pandiak tabiak darah mboh hu siam abih dalam dom mbang ngak iek barau ini saong meda jhul samal bruk ngak tabiak vaccine caga virus Zika. Tui panuac khan, vaccine TV003 hu ngak iek ngan saong sa kapul 48 urang, dalam nan sa meteh hu klauk vaccine ini. Bruk ini brei mboh, dalam 41 urang jeng daok pataom tame nghiên cứu tal puac di abih, oh hu thei dalam 21 urang hu klauk vaccine TV003 hu dấu hiệu njaom virus. Dom urang daok veik jeng duah mboh virus pandiak tabiak darah dalam darah, dalam nan 80% tabiak ban, 20% trun lượng bạch cầu.