Khaw tin 19h00, harei 4/6 saong 6h30, harei 5/6/2015

# Patui dom bruk ngak dalam mbang ravang Cộng hòa Bồ Đào Nha, melam 3/6 (tui tukvak  Việt Nam), Thủ tướng rajaei Nguyễn Tấn Dũng  hu taom gaok akaok Quốc hội Bồ Đào Nha, amuk Maria da Assunsao. Dua gah ndom lac talei pambuak bruk di dua taneh ia daok hu jhul pakhang di dua gah saong rilo gah, pachreih tui bruk khik ramik hòa bình, tani tanat, an ninh saong an toàn jalan tasik, jalan kapal haok di khu vực saong di dunya, patagok bruk ginum biai, ba mbuan lagaih ka talei pambuak bruk saong patagok di dua gah. 

/ Thủ tướng rajaei barau hu công điện ka bruk pacang cagak jit ruak ngak jeng hội chứng laka jalan hô hấp cấp bhum Trung Đông kayua virus Corona (ieu lac MERS Cov). Piah pasang iek pacang cakak jit njom mbak tame VN, Thủ tướng rajaei pandar: mintri y tế pambuak bruk khang kajap saong Gah y tế dunya, tui iek bruk rah tabiak di jit ruak MERS-Cov piah khan brei thau chip ka bruk nguy hiểm, makna njom ruak, jalan njom mbak saong jalan pacang cakak jit ka bhap bini thau piah kuhria pacang cakak jit MERS-Cov.

# Lac labik hu 20 bangsa takik, hu rilo janih ilimo, rilo rija roya mengka di bhapbini dom bangsa, tỉnh Lai Châu hu patagok pren khang ini pagam saong du lịch sinh thái. Meng nan, pachreih hu labaih 72.000 mbang tuai damuai, dalam nan hu labaih 8.500 mbang tuai damuai dunya mai tal Lai Châu dalam 5 bilan akaok thun  2015. Tuai damuai mai tal rilo jang duk saong dom bilan ini thun 2014 saong ba jien tame hu labaih 77 tỷ đồng. 

/ Meng akaok bilan 5 tal ini, di Quảng Trị, pandiak dui atah, nhiệt độ bhian tapa 40 độ C nan ye uranaih sit njauk tame ndih iek ruak di sang iek ruak Đa Khoa tỉnh Quảng Trị biak ralo. Yaok harei hu meng 20 tal 30 mbang uranaih tame sang iek ruak piah iek dom janih ruak yau: laka jalan suak yav, kiết lị, aih caraok, tangin takai cambuai, laka klik, pandiak virus… Piah paglaong akaok saneng di gauk gar urang ruak, sang iek ruak hu peih dom var taom gaok, ndom biai di melam but saong melam car yaok adit, tacei pato gauk gar urang ruak jalan iek ruak, khik caga pren yava di uranaih dalam tuk lingik pandiak.

# Ngak tui danakdak “ pamaong tal tasik pulao palei negar”, ông Nguyễn Văn Hoa– dahlau deih ngak Bí thư Huyện ủy Hóc Môn, ban raya Hồ Chí Minh hu pambuak bruk saong karja huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi barau nghiệm thu ba tame pandar duk máy vi tính ka sang bac pakat 1 ka 2 An Vĩnh. Duk máy vi tính hu 16 bộ vi tính, 1 máy chiếu gam bhan, kik daok ka anek saih, yaom jien abih tih labaih 200 triệu đồng. Duk máy vi tính ini hu ông Nguyễn Văn Hoa jak ba Công ty TNHH Cơ khí saong Xây dựng Tiên Tiến di ban raya Hồ Chí Minh daong. Tal tukvak ini hu 5 sang bac di huyen pulao Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi hu đầu tư duk máy vi tính meng bruk jak ba xã hội hóa. 

/ Pachreih tui harei môi trường dunya 5/6, di pulao Đông Tằm angaok vịnh Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, cty TNHH karja sa thành viên Yến sào Khánh Hòa peih bruk pala phun kayau saong palao ikan pajaih piah pabak veik kaya ikan. Bruk ngak ini daok dalam danak dak “Pala sa triệu phun kayau angaok dom pulao” hu Cty yến sào Khánh Hòa peih tabiak meng 3 thun tapa. Labaih 200 urang jakar, urang ngak di cty hu pala 50 ribau phun kayau dom janih di pulao Đông tằm yau: da, dẹt, lộc vừng saong dom janih phun mbang baoh.

# Ngak tui danakdak “ patagok brei thau, pato pakai adat hukum ka urang jakar, bhapbini bhum biên giới hải đảo tukvak  2013-2016”, 2 thun tapa,  tỉnh Gia Lai hu peih ngak  3 tan pasram ka labaih 200 urang jakar, viên chức, taha palei, akaok palei saong kapul urang per phao kraong di dom huyen biên giới. Dom tan pasram brei thau bruk cơ bản di Hiến pháp taneh ia Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Luật taneh ia pasiam veik thun 2013; bruk patabiak peih ngak đề án “ patagok brei thau, pato pakai adat hukum ka urang jakar, bhapbini bhum  biên giới hải đảo tukvak 2013-2016"…Tapa nan, dom urang jakar, taha palei, kapul urang par phao ndao hu paglaong kien thuc, nang luc ngak bruk pathau khan, pabak bruk  di taneh ia di tukvak barau.

Patui di ini dom khau tin dunya:

/ harei 3/6, yaok rituh ribau urang hu mbaok tame sa bruk nao takai di Ác-hen-ti-na piah lên án bruk taong paoh urang kamei. Tui kuhria, hu jaik 200 ribau urang nao takai di grap labik dalam taneh ia, dalam nan ralo di abih lac di ban ine Bu-ê-nốt Ai-rết. Dom kapul ngak bruk kayua quyền di urang kumei, dom kapul nyaom công đoàn, dom đảng phái chính trị saong nhà thờ công giáo jeng pachreih tui bruk trun jalan mbang ini. Dom mbang nao takai rah tabiak hadei di tuk hu dom bruk taong paoh pamaong tame urang kamei ngak tatuan megei Ác-hen-ti-na.

# Karja In-đô-nê-xi-a barau hu panuac khan lac ceik apui Xi-na-bung tagok tanut glaong di abih, saong hu panuac kakei bhapbini daok di labik jaik taphia samal plaih nao daok di labik siam karei. Jala harei 3/5 ceik apui Xi-na-bung daok di Brak Xu-ma-tra daok khang tagok.  Dung lượng nham thạch di pabah ceik apui ini tagok labaih 3 triệu mét khối saong hu dấu hiệu oh tani tanat. Bruk ini meda ngak kandah praong tal raidiuk di bhapbini daok dalam bán kính 7 km kuhria meng pabah ceik apui.

/ A rập xê út  thau hu angan  di 16 urang, pagam tal 2 mbang taong bom pametai rup pamaong tame sa sang megik Islam Siai di gah tamur taneh ia ini. Mintri nội vụ A rập xê út hu tabiak yaom jien thưởng tal 1 triệu 300 ribau đô la ka urang halei brei thau dom thông tin pambuak tal kol khủng bố nan. Langiu di nan, 1 triệu 800 ribau đô la jeng hu jao ka urang halei ba tabiak jalan siam lagaih piah ka rajaei pacang cakak hu dom mbang khủng bố./.