Khaw tin bair harei 21-4-2015

# Thủ tướng Raja-ei bahrau mboh tangin tame Đề án "Patrun bruk tảo hôn saong hôn nhân cận huyết thống dalam bhum bhap bani urang bangsa takik tukvak 2015 - 2025" piah kham merat tal thun 2025 meda pacang cakak, jhul kadhul likuk hu bruk tảo hôn saong hôn nhân cận huyết thống dalam bhum urang bangsa takik, ngak brei paglaong chất lượng dân số saong nguồn nhân lực bhum urang bangsa takik. Đề án angaok nan hu peih ngak pak bhum urang bangsa takik, sangka rilo tal bhum ceik gah barak, Bắc Trung bộ - gah kreh negar, Tây Nguyên saong Tây Nam bộ.

# Tui mban tacei pato Tây Nguyên, meng thun 2010 tal urak ini, dom puk palei dalam bhum ini hu salih labaih 30 rabau ha paok blait takik kein laba tapa dom phun pala karei ye : caphê, cao su, amriak kalu, glai, nguyên liệu ba ar. Dalam nan, tỉnh Đắk Lắk salih rilo abih ngan saong labaih 23.000 ha dalam abih tih labaih 45.000 ha paok blaih dalam tỉnh. Urak ini, dom tỉnh Tây Nguyên tok daok labaih 70.000 ha paok plait .

# Inem mek ilamo Chăm Pa bahrau hu duah mboh pak palei Chiêm Sơn, xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Viện Khảo cổ học hu peih bruk khai quật labaih 2.000m2 jaik taphia labik phế tích. Inem mek ndih pak ala taneh labaih 3 tấc, dalam nan hu dom daning paga vin taom dhar gam haong kiak, pandap lan am... Ini lac công trình hu makna ilamo, dakrai sajarah saong kiến trúc glaong di ilamo Chăm Pa.

# Tập đoàn Rạng Đông barau peih bruk padang ngak labik đô thị du lịch tasik Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận. Công trình kuhria ngak blaoh hadei di 6 thun dak padang, saong yaom jien buh tame ngak abih tih jaik  2.600 tỷ đồng. Công trình hu dom hạng mục ye biệt thự, sang phố, cao ốc saong hệ thống hạ tầng mblang bein phun kayau, hồ điều hòa saong dom labik mein giải trí…

# Bahrau ini pak sang bac tiểu học Diên Hồng (Đà Nẵng), Sở Pato megru bal Đà Nẵng pambuak haong Jabat khik iek Công ước ka bruk pablei salih dunya dom janih anek athur glai nguy cấp (CITES) Việt Nam saong Kapul nyaom Humane Society International peih ngak harei nyaom "Adei ranam Tê giác". Lambaok Sở Pato megru bal Đà Nẵng, jabat khik iek CITES Việt Nam, kapul nyaom pah hala dunya saong jaik 500 anek saih tiểu học angaok bal raya hu mbaok tame harei nyaom. Pak harei nyaom hu rah tabiak ralo bruk ngak yau adaoh tamia, parang iek thaik binguk pachreih hu ralo anek saih gru pato pataom mbaok tame. 

# Di tỉnh Quảng Trị, lingik pandik bhang dom harei tapa ngak ka rilo urang taha saong uaranaih tame sang iek ruak, urang ruak iek ruak di dom cơ sở y tế tagok glaong. Kuhria yaok harei hu jaik 400 urang mai iek ruak. Sang iek ruak njauk ba tabiak dom jalan iek glang siam pren yava ka bhapbini , yau bruk patagok bhar iek ruak, chủ động caga jit ruak saong ba rilo kadhik menhek duh ka urang ruak daok veik iek ruak.

# Kapul Ngak kaya ikan dalam aia tỉnh Cà Mau brei thau, meng akaok thun tal ini hu jaik 1.000 baoh sang raong hadang suan bilan dalam tỉnh njauk khat lahik trak. Makna di nyu kayua raong oh njauk, yaom hadang trun khang. Urang ngak nong njauk khat lahik dua gah. Ini lac bruk oh ka mboh ngan haong urang raong hadang pak tỉnh Cà Mau meng dahlau tal ini. Tukvak ini thun dahlau, hadang sú janih  30 drei sa kg yaom 240.000 đồng ye urak ini yaom daok 160.000 đồng, trun 80.000 đồng sa kg dut haong tukvak ini thun dahlau. Hadang janih 40 drei sa kg meng 200.000 đồng urak ini daok 140.000 đồng sa kg.

Khaw tin dunya

# Dom urang alamu Ô-xtrây-li-a (Australia) barau duah mboh sa janih jru barau meda dui atah tukvak diuk ka urang ruak ung thư tế bào hắc tố (Melanoma).  Dom bác sĩ brei thau janih jru barau ini pandar siam ka dom urang ruak gaok ruak ini tukvak puac, tuk dom tế bào ung thư pambak praong atau oh blac raih hu. Urak ini, Ô-xtrây-li-a lac taneh ia hu urang ruak ung thư tế bào hắc tố glaong abih di dunya.

# Pak Indonesia, harei 20/4, Quốc vụ khanh iek gah kinh tế di Thụy Sỹ, amuk Marie-Gabrielle Ineichen-Fleisch (Ma-ri Ga-bri-en In-e-chen Phlây-chơ), hu mbang rivang Ban Thư ký Hiệp hội Dom taneh aia Đông Nam Á (ASEAN) saong hu gaok haong Phó Tổng thư ký ASEAN, Tiến sỹ Lim Hong Hin. Dua gah ghi nhận dom tiến bộ mek hu dalam bruk dak padang AEC saong ASEAN caong khin bac megru meng mô hình châu Âu.

# Barau mai veik meng VN hadei di tuk hu mbaok tame Đại hội đồng Liên minh nghị viện pakat dunya mbang yaka 132 (IPU-132) barau peih ngak di Hà Nội. Dom nghị sĩ Bỉ ndom lac, Việt Nam hu brei ka dunya mboh lac sa taneh ia siam gah peih ngak, bruk hữu nghị, bruk rap ar di bhapbini. Saong ini lac dom kadha njauk caik hatai di dom urang jakar di dunya ka IPU-132.