Khaw tin melam 17 bilan 3 thun 2014
Thứ hai, 00:00, 17/03/2014

         Khaw tin dalam taneh ia:

# Tỉnh Quảng Nam daok kham merat peih ngak dom jalan ngak, piah patrun patakik di abih khat lahik kayua khuah glai meda rah tabiak dalam bilan pandiak  bhang 2014. Ong Nguyễn Ngọc Quang, Phó Akok Uỷ ban bhap bini tỉnh Quảng Nam brei thau: Urak ini Quảng Nam hu jao brei ka gah kiểm lâm jeng yau dom palei patui bruk pasang iek dom labik mbuan khuah di abih, labik mbuan hu  khuah glai, brei menuac hu mbaok khik caga luac harei luac melam dalam dom harei pandiak thu saong tacei pato gah Khik iek glai tui iek dom labik glai mbuan khuah piah samar mboh labik khuah saong khan brei karja palei thau piah jak ba menuac di labik nan padam apui chip tuk hu apui khuah.

 

 # Pandiak dui atah meng dahlau tet Nguyên đán tal ini ngak ka yaok ratuh hécta taneh di bhum bán sơn địa di tỉnh Phú Yên thu lagu, ngak kan kandah ka bruk ngak mbang ngak huak saong pala drak di bhapbini. Bilan 5 thun bloh, bhapbini huyen Tuy An, tinh Phu Yen njauk ritak aih takuh, yaok sào laba hu meng 3 tal 5 trieu dong. Min, urak ini, dom takai taneh ini thu khang abih, oh pala phun hu. Meyah meteh bilan tal, lingik oh hu hajan ye jaik 600 hecta taneh pala ritak aih takuh njauk klak saoh. Pandiak dui atah, dom bhum taneh bán sơn địa yau huyen Tuy An, tinh Phu Yen, rilo taneh pala drak jeng mbang tui ia langik, meyah oh hu hajan ye bruk ngak nong tuk halei jeng gaok rilo kan kandah.

 

 # Meng bruk buh jien padai tame padang ngak  rilo ribaong kraong nan ye huyện bhum ceik Bác Aí tinh N.Thuan hu ginup ia ka bruk ngak nong. Urak ini, huyen Bac Ai hu 4 baoh binek ia praong labaih 84 triệu mét khoi, ginup ia pruh ka labaih 4 ribau hecta taneh pala drak. Tui kuhria mboh dahlau, thun ini pandiak dui atah dalam tuk nan bhap bini oh ka biak caik hatai tal bruk pandar ia pruh ka phun pala ka nyu lagaih saong patak pataom. Hu mboh di mblang hamu Ma Hoa, labik akok binek Sông Sắt, mikva peih ia sre ban glai ban glo, hamu oh ngak jeng ba ia tame. Rilo taneh hamu padai saong tangei hlai trun pajaih blaoh daok dang anak bruk kurang ia kayua mikva pandar ia oh thau patak pataom saong pala drak oh njauk tukvak.

 

# Tal pagaiy harei 17/3, yaom padai di dom puk palei  dalam bhum taneran kraong CL tagok hu hasit meng 100 – 150 đồng/kg. Ta-eng Trà Vinh, hu brei chi tieu pablei tabiak 9 rabau tan brah dahlau nan ngak ka yaom padai tagok glaong jang dom tinh karei dalam bhum, abih di nyu nna lac padai chất lượng glaong. Tal urak ini dalam bhum taneran kraong CL yuak hu labaih 40% taneh dalam abih tih 1 triệu 600 ribau ha hu trun pajaih, nang suat kuhria rah tapa hu 7 tan yaok ha, hu labik hu tal 10 tan angaok sa ha, glaong di abih kuhria meng dahlau mai.

         # Birau ini, Mentri Jalan mbak pambuak bruk saong Mban tacei jalan Tay Nam bo saong Uy mban bhap bini Ban sit Can Tho hu peih Nyaom biai pachreih peih dom jalan kapal haok par tal ban sit Can Tho. Nyaom biai pamaong tal bruk ba tame pandar hu siam lagaih công suất ngak bruk di Mblang kapal haok Dunya Can Tho, patagok talei pambuak bruk dich vu dulich, pablei salih pandap pandar bhum taneran kraong Cửu Long saong dom palei karei; pachreih urang saong ba mbuan lagaih ka dom urang buh jien tame ngak mbang di dom palei dalam bhum taneran kraong Cửu Long. Langiu di nan, ba mbuan lagiah piah dom hãng kapal haok dalam taneh ia saong dunya taom gaok gauk, ndom biai nao mai, pambuak talei pamaong tal  bruk peih dom jalan kapal haok par tal ban sit Can Tho yau Can Tho – Da Nang; Can Tho – Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa; Can Tho – Liên Khương, tinh Lam Đong; Can Tho-Siêm Riệp atau Can Tho - Phnôm -pênh (Campuchia); Can  Tho- Bangkok (Thái Lan); Can  Tho- Hàn Quốc; Can Tho- Đài Loan.

 

      #  Tỉnh Sóc Trăng daok peih ngak danakdak “daong ngak nong cabon biar” kayua Gilang pariak cakrok châu Á (ADB) daong. Danakdak piah daong khik ramik ia nerak meng bruk raong glaong, trun takik njaom nerak tachauk moi truong, ngak jeng nang luong hacih saong paglaong chat luong raidiuk ka bhapbini. Danakdak peih ngak dalam 5 thun, meng thun 2013 tal thun 2018 hu dom hop phan khik ramik ia nerak meng bruk raong glang, kadung jien brei mesriay ka dom bruk yaom glaong khi sinh hoc, ba cong nghe ngak nong cacbon biar saong khik ramik danakdak. Taong abih phun jien brei ka danakdak “ daong ngak nong cacbon biar” di tinh labaih 39 ty 200 trieu dong; tui nan, hu labaih 3600 lubang biogas hu  padang ngak.

 

 # Chi cục Khik iek glai tỉnh Cà Mau brei thau: mbiah tal harei 16 bilan 3 thun 2014, labik glai tràm U Minh Hạ saong glai bhum kaoh pulao Hòn Khoai hu jaik 24.000 hecta galai thu lagu, dalam nan hu labaih 11.000 ha glai tui kuhria mboh daok dalam pakat IV saong pakat V nan lac pakat mbuan khuah saong biak mbuan khuah di abih. Urak ini Chi cục Khik iek glai tỉnh Cà Mau hu  pabak brei 4 tổ mac njuk pruh ia hu prein khang, saong 16 urang ngak bruk. Kuhria rah tapa yaok sa  tổ mac hu 4 urang ngak bruk di dom chốt khik iek tuk halei jeng brei pacang caga apui khuah glai labik U Minh Hạ saong Bein negar U Minh Hạ, khik caga taneh glai tràm di dua đơn vị, abih di nyu nna lac pacang caga apui khuah di labik pakauk catang di Bein negar U Minh Hạ labaih 1.500 hecta glai hu tui kuhria mboh biak mbuan si khuah.

Khaw tin dunya:

 # Rajaei Thái Lan barau brei thau, canh sat taneh ia ini barau taong yah bruk pablei salih ma tuy praong, yaom 360 triệu Bạt (Baht), sumu labaih 10 triệu đô la Mỹ. Ini lac ma túy pajeng meng taneh ia langiu saong labik jao pandap nan lac ban ine Băng Cốc. Tapa tangi sua dom urang cap mek hu mboh lac, dom urang ini rilo meng daok di gah brak Thái Lan saong kol nyu hu jao bloh takik abih 3 mbang saong yaom pandap dreih yau nan.

 

# Birau ini, Hoàng thân Campuchia Norodom Ranariddh (Nô-rô-đôm Ra-na-rít) brei panuac padang đảng “Cộng đồng Bảo hoàng” saong hu mbaok tame dalam mbang palih ruah di thun 2018. Dalam harak pathau khan hadei di var ngak lễ hu mbaok di 300 urang pachreih tui, Hoàng thân Ranariddh brei thau jalan ngak di đảng nan lac “Quân chủ, Agama saong Quốc vương” ngan saong bruk pataom dom menuac urang di gah Bảo Hoàng, dom urang tui chủ nghĩa bangsa tự do piah langyah dom bruk di taneh ia, yasa bangsa, khik caga quyền ngak po palei negar saong patagok taneh ia, ba Campuchia patagok jeng taneh ia njauk tui hukum.

 # Indonesia tame bruk jak ba tranh cử ka mbang pilih ruah urang ka Quốc hội, kuhria rah tabiak di harei  9/4 tal. Uỷ mban pilih ruah negar Indonesia brei thau, labaih 6.600 ứng cử viên pataom mbaok tame bruk tranh cử, dui atah dalam 3 adit, piah pilih ruah 560 urang ka Quốc hội Indonesia saong hội đồng lập pháp di rajaei dom tinh, ban. Tui kuhria, hu labaih 186 triệu cử tri dalam  245 triệu bhapbini hu nao buh phiếu./.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Video

ĐƯỢM TÌNH DUYÊN QUÊ
KADHA DAOH: NGÀY VỀ KATÊ
13/10/2023
KADHA DAOH " LANG CHAM ON BAC"
10/08/2023
ROYA YEU THUONG
17/03/2023

URANG PANG DANAK DAK (THÍNH GIẢ VỚI CHƯƠNG TRÌNH)