Khaw tin pagaiy harei 23-3-2015

# Taduan panuac daa di Tổng Bí thư, akaok negar Cộng hòa Dân chủ Bhap bani Lào Chu-ma-ly Xay-nha-xỏn saong hadiuk di gait, harei ini (23/3), akaok negar Trương Tấn Sang saong hadiuk di gait tabiak truh Hà Nội, tok jalan tapa rivang saong ngak bruk pak Cộng hòa Dân chủ Bhap bani Lào meng harei 23 tal harei 25/3. Ini lac mbang rivang Lào mbang ka klau di Akaok negar Trương Tấn Sang, hadei di mbang rivang bilan 2 thun 2012 saong bilan 11 thun 2013.

# Kapul dam dara cộng sản Hồ Chí Minh pakat negar, Kapul Sinh viên Việt Nam pakat negar, Tỉnh đoàn Quảng Ninh saong Gilang pariak BIDV bahrau peih bruk padang ngak gheng dok Negar pak pulao Trần (huyện Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh). Bruk padang ngak nan hu phun jien buh tame jaik 1,3 tỷ đồng kayua Tỉnh đoàn Quảng Ninh ngak po đầu tư, tui kuhria meda ngak blaoh di harei 19-5, tukvak pahadar 125 thun harei menek Chủ tịch Hồ Chí Minh.

# Sở pato megru bal raya Hồ Chí Minh bahrau pataom iek veik 5 thun bruk pakacah gah pato megru bal raya Hồ Chí Minh vaktu 2010-2015. Dalam vaktu  2010-2015, dalam gah pato megru hu jaik 2 ribau đơn vị ngan haong labaih 78 ribau urang jakar hu mbaok tame dom bruk pakacah saong hu Sở Pato megru peih bruk pasang iek, taong yaom, palih ruah dom danh hiệu thi đua dalam puac thun bac. 60 kapul nyaom saong 171 urang hu pok brei harak meyaom kayua ngak hu rilo kadha praong dalam bruk pakacah vaktu 2010-2015.

# Bác sĩ Phạm Thị Bạch Yến, Akaok Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng brei thau, tapa dut iek 16 anek saih tal 4B, Sang bac Tiểu học - Trung học cơ sở Xuân Thành (xã Đạ Pal, huyện Đạ Tẻh) meng Viện Pasteur (bal raya Hồ Chí Minh) brei mboh dom anek saih ini dương tính haong chủng cúm A/H1N1. Langiu bruk pruh jru pametai anek ruak, huyện Đạ Tẻh hu tacei pato kapul urang jakar y, bác sĩ bhian hu mbaok pak sang bac Xuân Thành piah tui iek, duah thau ka dom bruk rah tabiak pak sang bac. Ban Giám hiệu Sang bac Tiểu học - Trung học cơ sở Xuân Thành jeng brei ka dom anek saih padeih bac tal tuk padam hu jit cúm..

# Harei 22/3, Thủ tướng rajaei Nguyễn Tấn Dũng hu mbaok tuk peih bruk pataom iek veik mbang 1 danakdak padang ngak, ramik pasiam, peih praong sang iek ruak Thống Nhất di ban raya Hồ Chí Minh. Hadei di harei peih paha gah meraong, sang iek ruak tok hu 400 laneng piah khik caga saong iek glang pren yava ka urang jakar ngak praong. Tapa 40 thun dak padang saong patagok, urak ini sang iek ruak Thống Nhất hu 1 rabau 200 laneng, hu labaih 1 rabau 200 y, bác sỹ. Sang iek ruak hu patagok dom chuyên khoa nội saong ngoại tui jalan dalam, pabak dak harei dak siam bruk iek ruak ka urang jakar saong bhapbini bhum gah meraong.

     # Urak ini, ia pandar di pulao Phú Quý tỉnh Bình Thuận hu dua halau : ia mac saong ia bingun. Dalam nan, ia bingun pabak jaik 60%, ia mac 30% daok veik meng dom halau karei. Kayua menuac urang saong dom cơ sở, công trình dak harei dak patagok, pulao Phú Quý njauk khik caga 3.000 mét khối ia sa harei melam. Meyah oh hu jalan caga piah ia meng tukvak ini, dalam dom thun tal bhapbini di pulao meda kurang ia pandar.  Ông Tạ Minh Nhựt, Phó akaok Ủy mban bhapbini huyen pulao Phú Quý brei thau : Kol dahlak hu dom jalan ngak lac, jak ba bhapbini ngak bể padang ia hajan, blaoh pala phun kayau…min, bruk căn cơ abih kol dahalk oh pabak hu. Kayua urak ini, kol dahlak hu quy hoach kuac danao piah padang piaih ia tu nhien, min tal urak ini oh hu jien ngak”

# Pasak sap negar lingiu, sang bac Đại học Cần Thơ barau peih danakdak pato sap Anh ka dom anek saih pho thong sang kan kandah dalam ban sit Cần Thơ. Hu 52  anek saih meng tan bac 6 tan tan bac 8 sang kan kandah hu mbaok tame  khóa bac. Dom urang bac hu daong abih jien bac, hu alin tapuk, giao trinh; hu mbaok tame dom bruk ngoai khoa. Danakdak kayua Lãnh sự quán Hoa Kỳ di ban raya Hồ Chí Minh  daong saong yaom jien 60.000 đo la Mỹ.  

Khaw tin dunya

# Pathau khan barau abih di mintri Quốc phòng Mỹ ka jien padai ka bruk mesruh pacang kol IS di  Trung Đông brei thau, bruk mesruh pacang IS di Iraq saong Syria peih tabiak meng bilan 6/2014 tal urak ini abih 2,4 tỷ đôla saong paok jien ini daok tagok. Abih di nyu nan lac meyah kuhria tui harei, yaom jien lahik ka bruk mesruh di tukvak urak ini jaik  8,5 triệu đô la/sa harei, glaong jang labaih 8 mbang duk saong yaom 1 triệu đô la/sa harei tukvak peih bruk mesruh di bilan hè thun dahlau. 

# Tổng thống Xi-ê-ra Lê-ôn Ơ-nét Cô-rô-ma (Ernest Koroma) bahrau tabiak adat pakuac bhap bani negar ini oh tabiak nao langiu dalam 3 harei piah pacang caga bruk njaom mbak di jit ruak metai manuac Ê-bô-la. Adat pakuac nao mai hu ba tabiak hadei di negar ini duah mboh sa urang kamei njaom ruak Ê-bô-la hu thau lac mai meng urang pasang hu iek abih ruak pak bal Môn-rô-vi-a. Tui adat pakuac, meng harei 27 tal 29/3, bhap bani Xi-ê-ra Lê-ôn njauk daok dalam sang meng 6 tuk page tal 18 tuk. Tok hu urang ngak gah y tế, tình nguyện viên, urang ngak gah an ninh, nhà báo hu nao tabiak gah langiu di dom labik hu brei adat.

# Ban ine (Paris) Pháp meda pakauk meteh dom ridaih ô tô peih saong peih ngak saoh bruk pandar dom radaih nao mai công cộng kayua nerak không khí tagok tak tanut báo động. Dom urang jakar ngak praong di Pháp brei thau, meng harei ini 23/3, meteh dom ridaih hu brei adat peih nao mai dalam ban, piah trun takik lượng khí thải tuh tame bầu khí quyển di bhum ini. Tui nan, dom janih radiah ô tô hu brei adat nao mai dalam ban Pari hu ta-xi, ridaih cứu thương, cứu hỏa, ô tô điện saong radaih meda pajeng hu labaih 3 urang.