Khaw tin pagaiy harei suk 18-4 - 2014

             # Di jabat Rajaei, Ủy viên Mentri Chính trị, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc pan kok mbang ginum biai ka sa di Mban tacei jalan salih birau hành chính di Rajei. Dalam ginum biai, dom urang di Mban tacei jalan hu ba tabiak 8 bruk ngak praong dalam thun ini piah pambuak bruk salih birau hành chính di dom Mentri, dom gah di puk palei, patagok bruk ngak di dom urang jakar, jabat, đơn vị saong urang dang akok jabat hành chính karja dom pakat dalam bruk ngak salih birau hành chính saong paglaong siam lagaih meng bruk salih birau gah hành chính. Brei panuac tamat mbang ginum biai, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Akok Mban tacei jalan salih birau hành chính di Rajaei lac: dom urang dalam mban tacei jalan njauk  sahaneng tka nyu cambaih, hu jlan ngak saong danak dak bruk ngak cambaih laih ka bruk salih birau hành chính di ngành, di đơn vị drei. Saong brei patui bruk pato pakai, paglaong jalan sahaneng di urang jakar, công chức bo camereip di abih, yaok urang jakar brei bac tuk taom gaok bhap bini nan lac bac “4 likau” ye likau salam, likau pang yaom, likau ma-ah, likau ndua dhar phol, plaih ngak kan. Dom mentri dom gah, dom palei brei patui ngak hu siam Danak dak “ Jhul pakhang bruk salih birau chế độ công vụ, công chức”. 

# Di pasak paparsap negar (58 Quán Sứ, Hà Nội), rayo sap ndom Biet Nam peih họp bao ka harei pataom paparsap negar mbang yaka 11 thun 2014. Harei pataom paparsap negar mbang yaka 11 kayua rayo sap ndom Biet Nam pambuak bruk saong rayo paparsap papar binguk Lam Dong peih ngak, rah tabiak di ban sit Da Lat meng harei 24 tal harei 26/4/2014. Harei pataom paparsap negar lac bruk ngak gam gam 2 mbang sa thun di gah paparsap, piah roh duah, pok je dom urang vak, dom kadha vak siam mekre di dom urang ngak bao paparsap dalam taneh ia. Harei pataom paparsap daok lac harei piah dom urang ngak bao paparsap hu taom gaok, klah rabha alamu bruk ngak, duah thau dom cong nghe thong tin truyen thong barau di Biet Nam saong dunya.

# Dalam dom bruk di Festival Huế 2014, Pasak khik ramik Inem krung Medil  Huế hu padang ngak veik rija tế Giao, pachreih hu rilo tuai damuai saong bhap bini mai pataom mbaok. Rija tế Giao thun ini hu peih ngak njauk tui dom adat cambat meng kan. Dom adat cambat nan hu peih ngak dalam praong prang, pachreih hu rilo mikva dalam palei saong tuia damuai mai maong iek, kakuh, likau ka sa thun pandiak hajan hu lagaih, prein yawa khang kajap, puk paga hu salamat. Rija tế Giao hu padang ngak veik tui adat cambat rija tế Giao di patao Nguyễn, pok praong dom ilamu siam gheih.

# Dalam harei urang jaok jo Biet Nam (18/4), kapul daong urang jaoh jo saong uranaih metui tinh Dac Lak barau peih var taom mbaok urang jaoh jo, uranaih metui saong urang daong hadah krah. Urak ini, Dak Lak hu labaih 100 rabau urang jaok jo saong labaih 10 rabau uranaih metui. Kapul daong urang jao jo saong uranaih metui tinh Dak Lak hu padang tabiak meng thun 2010, hu jak ba labaih 500 labik, urang daong labaih 4 ty dong ka labaih 4.500 mbang urang jaok jo saong uranaih metui meng dom bruk ye : alin pandap, brei jien bac, ridaih jhuak, ridaih lan, ridaih lac, raih meta thaoh saong peih ngak dom danakdak daong sinh ke ye : alin phun, anek pajaih, jien daong urang jaok jo patagok ngak mbang kinh te sang. Di var taom mbaok, 68 urang jaoh jo saong uranaih metui hu gaok, hu pang dalikan ka bruk kham merat di dom urang hu raidiuk yau drei piah hu raidiuk siam jang. Taphia di nan, dom urang nan jeng hu langyah ka sarak saong dom adat tuk ngak che do daong di puk palei.

# Di ban sit Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai birau peih bruk parang iek thaot binguk tui kadha “ Diuk rai saong ngak bruk” kayua Sở Lao động thương binh saong Xã hội Đồng Nai pambuak saong kapul langiu rajaei ka bruk daong urang jaoh jo- Handicap Việt Nam peih ngak. Parang iek hu pataom dom dalikan biak druat druai hu khan veik tapa thaok binguk dom urang jaoh jo min kham merat yam tapa dom kan kandah yau brei mboh bruk ngak di drei, ba drei tame xã hội. Meng ong kính thaot binguk di drei, Nguyễn Á brei mboh cambaih bruk caong khin diuk, khin hu ngak bruk, hu bhap bini saong doanh nghiep maong mboh njauk jang bruk caong khin, prein ngak bruk di urang jaoh jo. Dom harei ini, rilo bruk ngak hu makna praong brei ka urang jaoh jo nan lac: Daong phun jien mesre labaih 1ty đồng ka 230 urang jaoh jo piah raong glang, ngak pandap, pablei salih di sang; Danak dak paglong jalan sahaneng di bhap bini saong doanh nghiệp ka bruk jaoh jo; Pasram ilamu duah bruk ngak ka urang jaoh jo; Daong urang jaoh jo hu mbaok tame sàn duah bruk ngak.

# Tui Bảo hiểm Xã hội tỉnh Vĩnh Long, urang tame bảo hiểm y tế dalam tinh hu 64%, tagok 4,9% duk saong thun 2012, min, rilo kapul nyaom njauk tame tui adat hukum bao hiem y te daok biar, dalam tuk nan jien iek ruak bao hiem y te tagok 15% duk saong dom bilan ini thun dahlau,  nan ye thun 2013, tỉnh Vĩnh Long buh jien tabiak rilo jang jien mek tame labaih 45,7 tỷ đồng.  Piah khik caga quyen loi ka urang hu harak bao hiem y te, bao hiem xa hoi, Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long brei rami ramik veik bruk parabha tuyen, salih tuyen iek ruak bao hiem y te njauk saong tỉnh Vĩnh Long; pasang iek veik dom angan janih jru hu ham luong oh rilo, hu yaom glaong oh njauk, ba tame angan dau thau jru, parilo urang y bac sy ka tuyen y te co so pabak ka bruk iek ruak. 

# Kapul urang jakar di Ủy ban pasang iek  Thành ủy ban raya Hồ Chí Minh birau tabiak huyện pulao kaoh Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi rivang saong daong labaih 1 tỷ 150 triệu đồng padang ngak sang jum pataom ka urang kan  kathaot di labik ini. Yaom jien nan kayua dom doanh nghiệp, urang ngak pahala di ban raya rik daong. Tapa nan, Uỷ mban pasang iek thành ủy ban raya Ho Chi Minh jeng hu alin 50 paok jien bac tui yaom jien 50 triệu đồng brei ka dom adei sang kathaot min takre bac. Tukvak tapa, dom baoh sang kan kathaot di huyện pulao kaoh Lý Sơn hu rilo kapul, urang ngak pahala dalam taneh ia rik daong padang ngak sang jum pataom, daong mikva yam tapa kan kathaot.

Nhạc cắt

Khaw tin dunya

# Pagaiy harei 17/4, bruk daong praong daok hu peih tabiak di bhum tasik gah Tây Nam negar Hàn Quốc, hadei di tuk sa sruh kapal praong pajeng 475 urang kram di bhum tasik ini. Hu 6 urang metai  saong 289 urang jeng daok lahik. Yaok pluh kapal, kapal ahaok truc thang gam saong dom kapul nyaom dac biet saong dom urang nyuk ia chuyen nghiep jeng daok kham merat duah dom urang njauk laba. Hải quân Mỹ hu brei kapal saong truc thang  tame daong duah. Rilo sang di urang njauk laba kayua duh hatai jeng pah kapal saong urang nyuk ia tabiak duah urang dalam sang. Min, kayua lingik hajan saong ia nduac khang ngak ka bruk duah nan gaok rilo kan kandah.

#Dom urang ilamu sang bac Đại học Oregon - Mỹ birau brei thau sa bruk roh duah ndem tal pajaih baoh trong ndaiy juk bo urang birau ngak hu tui ilamu salih gen. Pajiah trong ndaiy birau hu ngan lac Indigo Rose hu kuhria mboh dahlau lac pandap mbang di harei hadei kayua nyu siam ka prein yawa jang trong ndaiy bhong bhian mboh. Tapa rilo mbang dut iek, kapul urang roh duah hu duah mboh trong ndaiy juk hu asar caga ô-xi hóa an-thô-xi-a-min glaong jang rilo mbang dut saong trong ndaiy urak ini saong daok hu iek yau jru siam piah pacang taha saong ruak meik saradang.

# Urang jakar ngak praong gah y tế Philipin barau brei thau, urang akaok mereip njom virut hu angan Hội chứng hô hấp bhum Trung Đông (MERS). Nan lac sa urang likei, lac urang ngak barau gilac mai meng A-rập Xê-út. Dalam  mbang họp bao, akaok mitri y te Phi-lip-pin Enrique Ona brei thau, urang ngak ini oh hu kadha halei brei mboh lac njom ruak meng tuk barau mai meng A-rập Xê-út dua harei dahlau. Min, tuk nao duk iek darah, mboh nyu dương tính saong vi rút Hội chứng hô hấp bhum Trung Đông. Dalam tuk daok cang ngak veik dom dut iek tra, jabat y te Phi-lip-pin hu ba daok karei dom urang dalam sang di urang njauk ruak ini./..