Coh pazêng n’năc năc vêy amoó Alăng Thị Thứ, ăt coh cr’noon La Bơ năc manuyh liêm choom ooy cr’noọ t’bhlâng z’lâh zr’năh k’đhap, bhrợ t’vaih cr’van cr’bhộ crêê cơnh đhị cruung k’tiếc âng vel đong

Coh rau pr’họm âng crâng k’coong Nam Giang, zr’lụ bhươn âng amoó Alăng Thị Thứ coh cr’noon La Bơ ting t’ngay dưr vaih liêm pa bhlâng. Coh da ding k’coong, tơơm đhi muônh, tơơm quế, tơơm pih bhung lâng pazêng tơơm n’loong ga măc xoọc chắt vaih liêm. Coh aral da ding năc bơr bêệ abọc băn axiu bhưah lâh 2.000 mét vuông. Pazêng bh’nơơn bh’rợ n’năc năc coh 10 c’moo t’bhlâng bhrợ têng, z’lâh pazêng rau zr’năh k’đhap âng ađoo pân đil Cơ Tu mơ 36 c’moo.

Căh lâh ngai n’năl, l’lăm bêl vêy pr’ăt tr’mông nhâm mâng cơnh nâu cơy, pr’loọng đong amoó Thứ bêl ahay năc zr’năh k’đhap pa bhlâng.

Bêl amoó 18 c’moo, amoó Thứ bơơn k’diíc. Pr’loọng đong k’diic công bấc đhi noo, pr’ăt tr’mông công zr’năh k’đhap. Pazêng c’moo tr’nơơp tơơp pay k’diíc, bơr diic điêl amoó năc muy đương g’nưưm ooy ruộng lâng ha rêê. Bhrợ ruộng, bhrợ ha rêê, choh arong zập c’moo năc rau bơơn pay pa chô căh mơ ooy, pr’ăt tr’mông pr’loọng đong amoó Thứ ta luôn coh đhr’năng ta bhúch bấc rau, bấc bêl ta bơơn chr’na cha, zập rau zên đoọng ha k’coon. Rau bhrợ ha amoó k’rang bhlâng năc ng’bhrợ cơnh ooy đoọng pr’loọng đong bơơn t’bil lơi đharựt, vêy pr’ăt tr’mông nhâm mâng lâh mơ. Năc coh zr’lụ da ding k’coong, ta bhúch zên prặ, ta bhúch kinh nghiệm pa bhrợ lâng c’năl ooy khoa học kỹ thuật căh lâh liêm choom năc rau đơ zr’năh k’đhap pa bhlâng. Amoó Alăng Thứ xay truih:

“L’lăm ahay pr’loọng đong zi zr’năh k’đhap pa bhlâng. Bơr diic điêl đhiệp vêy bơr bha lăh ruộng. Zập c’moo cha bêệt ha roo, choh arong năc rau bơơn pay pa chô căh mơ ooy. Bấc bêl lêy apêê k’coon k’tứi, pr’ăt tr’mông ta bhúch bấc rau, acu k’noọ năc t’bhlâng bhrợ cha đoọng choom t’bil lơi đharựt…”

C’moo 2017, bêl vel đong bhrợ bh’rợ xăl tơơm chr’noh acoon bh’năn, bhrợ lớp pa choom b’băn ch’choh, amoó Thứ t’bhlâng ting pâh học. Ting n’năc, đươi tơợ zên vặ t’đui đoọng âng Ngân hàng Chính sách xã hội năc Hội Nông dân tín chấp, diic điêl amoó vặ 50 ức đồng đoọng đươi ooy bh’rợ pa bhrợ. Ơy vêy zên, amoó xăl đợ đhăm ruộng, ha rêê căh lâh liêm choom năc choh tơơm pay cha p’lêê. Đh’rưah lâng 100 t’nơơm pih bhung, 150 t’nơơm h’rôông vêy nhà nước zooi đoọng, diic điêl amoó choh p’xoọng keo, pếch abóc băn axiu lâng bhrợ c’rol băn xoọng ploh. Coh pazêng c’xêê c’moo tơơp bhrợ cha năc căh vêy u buôn. Căh vêy kinh nghiệm, bấc tơơm chr’noh chặt vaih đanh năc vêy bơơn pay pa chô. Vêy cr’chăl crâng keo crêê đhí boo bhrợ c’lâm tr’đeh, bh’rợ băn xoọng ploh công căh liêm choom, ha dợ zên vặ năc tước ooy cr’chăl ng’chroót. Zr’năh k’đhap dưr vaih k’rơ lâh mơ, năc amoó Thứ căh pa đhuôi:

“Bêl tơơp bhrợ acu công k’rang bhlâng. Căh ơy vêy kinh nghiệm zư lêy, xang n’năc cr’noọ chroót zên ngân hàng. Căh n’năl cơnh bhrợ năc lướt học, lướt ta mooh apêê cán bộ nông nghiệp, ta mooh apêê vêy ma kinh nghiệm xang n’năc chô bhrợ vơr vai. Acu k’noọ Nhà nước ơy k’rang lêy, bhrợ t’vaih rau liêm buôn đoọng ha đhanuôr coh zr’lụ da ding k’coong. C’la cu công t’bhlâng pa bhrợ, t’bhlâng ta mooh năc vêy choom bhrợ têng. Acu rơơm kiêng coh cr’chăl ha y t’bhlâng bhrợ t’bhưah bh’rợ pa bhrợ, pa dưr rau bơơn pay pa chô đoọng ha pr’loọng đong lâng ting xay truih kinh nghiệm đoọng ha pazêng pr’loọng đong coh cr’noon dzợ lum zr’năh k’đhap”.

C’moo 2020, vel đong ơy bhrợ têng bh’rợ choh n’loong ga măc, diic điêl amoó vặ p’xoọng 50 ức đồng tơợ Ngân hàng Nông nghiệp lâng Pa dưr bhươl cr’noon bhrợ t’bhưah bhươn choh tơơm quế lâng pazêng tơơm n’loong ga măc cơnh ta coo, h’rôông, sưa bhrôông…

Xang k’nặ 10 c’moo t’bhlâng choh bhrợ, amoó Thứ vêy muy zr’lụ bhươn bhưah lâng lâh 1.000 tơơm keo, lâh 500 t’nơơm đhi muônh, 100 t’nơơm pih bhung, 2.000 t’nơơm quế, 1000 t’nơơm ta coo, 500 t’nơơm sưa bhrôông, 500 t’nơơm h’rôong, 500 t’nơơm pa neh đh’rưah lâng lâh 2.000 mét vuông abọc băn axiu. Đợ zên bơơn pay pa chô âng pr’loọng đong k’dâng 200 ức đồng coh zập c’moo.

T’cooh Alăng Tài, Bí thư Chi bộ lâng bhrợ Trưởng cr’noon La Bơ prá xay, amoó Thứ năc muy coh pazêng pr’loọng đong tr’haanh âng cr’noon coh bh’rợ pa dưr kinh tế pr’loọng đong:

“Amoó Alăng Thị Thứ năc muy coh pazêng pr’loọng đong tr’haanh âng cr’noon ooy bh’rợ pa dưr kinh tế. Amoó t’bhlâng pa bhrợ, n’năl cơnh bhrợ cha lâng pân xăl m’ma chr’noh, acoon bh’năn crêê cơnh lâng k’tiếc k’bunh âng vel đong. Tơợ pr’loọng đong đharựt, nâu cơy pr’ăt tr’mông ơy nhâm mâng lâng vêy thu nhập z’zăng bấc. Amoó công ta luôn prá xay kinh nghiệm đoọng ha đhanuôr coh cr’noon ting bhrợ têng”.

Căh muy t’bhlâng pa dưr kinh tế pr’loọng đong, amoó Thứ dzợ t’bhlâng ting pâh pazêng bh’rợ âng cr’noon, âng chr’val. Pazêng kinh nghiệm amoo bơơn pa chô tơợ bh’rợ pa bhrợ, amoó ta luôn prá xay đoọng đhanuôr đh’rưah ting bhrợ têng, pa dưr rau bơơn pay pa chô. Ting cơnh t’cooh Pơloong Phin, Chủ tịch Hội Nông dân chr’val Nam Giang, amoó Thứ năc muy coh pazêng hội viên tr’haanh âng xa nay bh’rợ đhanuôr pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy ta béch đhị vel đong:

“Amoó Thứ năc hội viên nông dân tr’haanh coh xa nay bh’rợ đhanuôr pa bhrợ, tr’câl tr’bhlêy ta béch âng chr’val. Amoó n’năl đươi liêm choom zên vặ zooi đoọng, đươi dua rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật ooy bh’rợ pa bhrợ lâng bhrợ pa dưr bh’rợ kinh tế crêê cơnh lâng đhr’năng âng dading k’coong. Nâu đoo năc bh’rợ đoọng bấc pr’loọng đong n’lơơng ting bhrợ têng”.

Xa nay ooy amoó Alăng Thụ Thứ năc rau xay p’căh đoọng lêy, bêl đhanuôr n’năl đươi dua liêm choom rau zooi đoọng âng Nhà nước, pân ta mooh n’năl lâng t’bhlâng bhrợ cha năc choom t’bhlâng t’bil lơi đharựt, pa dưr kinh tế đhị cruung k’tiếc vel đong đay./.

NGƯỜI PHỤ NỮ CƠ TU VƯỢT KHÓ LÀM GIÀU

Những năm qua, từ các chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách giảm nghèo, hỗ trợ phát triển sản xuất vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhiều hộ dân ở xã Nam Giang, thành phố Đà Nẵng đã có điều kiện đầu tư phát triển kinh tế, từng bước nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống. Trong số đó, chị Alăng Thị Thứ, ở thôn La Bơ là một điển hình tiêu biểu về ý chí vượt khó, biết tận dụng hiệu quả sự hỗ trợ của Nhà nước để vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương

Giữa màu xanh của núi rừng Nam Giang, khu vườn của chị Alăng Thị Thứ ở thôn La Bơ đang ngày một xanh tốt. Trên những triền đồi, cây ươi, quế, bưởi da xanh và các loại cây gỗ lớn đang phát triển tươi tốt. Dưới chân đồi là hai ao cá rộng hơn 2.000 mét vuông. Những thành quả ấy là kết quả của gần 10 năm cần cù lao động, vượt qua nhiều khó khăn của người phụ nữ Cơ Tu 36 tuổi.

Ít ai biết rằng, trước khi có cuộc sống ổn định như hôm nay, gia đình chị Thứ từng trải qua những ngày tháng vô cùng vất vả.

Năm 18 tuổi, chị Thứ lập gia đình. Nhà chồng cũng đông anh em, điều kiện kinh tế khó khăn. Những năm đầu sau khi cưới, hai vợ chồng chỉ trông chờ vào vài đám ruộng và nương rẫy. Làm lúa, trồng sắn quanh năm nhưng thu nhập chẳng được là bao, cuộc sống gia đình chị Thứ luôn trong cảnh thiếu trước hụt sau, nhiều khi phải lo từng bữa ăn, từng khoản chi cho con cái. Điều khiến chị luôn trăn trở là làm sao để gia đình thoát nghèo, có cuộc sống ổn định hơn. Nhưng ở vùng cao, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm sản xuất và kiến thức về khoa học kỹ thuật còn hạn chế là những trở ngại không nhỏ. Chị Alăng Thị Thứ chia sẻ:

"Trước đây gia đình tôi khó khăn lắm. Hai vợ chồng chỉ có vài đám ruộng để làm. Mỗi năm làm lúa, trồng sắn nhưng thu nhập không đáng là bao. Nhiều lúc nhìn các con còn nhỏ, cuộc sống thiếu thốn đủ thứ, tôi nghĩ mình phải cố gắng làm ăn để thoát nghèo…".

Năm 2017, khi địa phương triển khai chuyển đổi cây trồng vật nuôi, tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng trọt và chăn nuôi, chị Thứ tích cực tham gia học hỏi. Đồng thời, thông qua nguồn vốn vay ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội do Hội Nông dân tín chấp, vợ chồng chị mạnh dạn vay 50 triệu đồng để đầu tư sản xuất. Có vốn trong tay, anh chị chuyển đổi diện tích ruộng, rẫy kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả. Bên cạnh 100 gốc bưởi da xanh, 150 gốc giổi được nhà nước hỗ trợ, vợ chồng chị đầu tư trồng thêm keo, đào ao thả cá và xây dựng chuồng trại nuôi nhím. Những ngày đầu khởi nghiệp không hề dễ dàng. Thiếu kinh nghiệm, nhiều loại cây phải mất nhiều năm mới cho thu hoạch. Có thời điểm rừng keo bị mưa bão làm gãy đổ, mô hình nuôi nhím thất bại, trong khi các khoản vay đến kỳ phải trả. Khó khăn nối tiếp khó khăn, nhưng chị Thứ không nản lòng.

"Lúc mới làm tôi cũng rất lo. Chưa có kinh nghiệm chăm sóc, rồi áp lực trả tiền ngân hàng. Không biết kỹ thuật thì đi học, đi hỏi cán bộ nông nghiệp, hỏi những người có kinh nghiệm rồi làm từng bước một. Tôi nghĩ Nhà nước đã quan tâm, tạo điều kiện rất nhiều cho bà con vùng cao. Bản thân mình phải cố gắng lao động, chịu khó học hỏi thì mới phát triển được. Tôi mong thời gian tới tiếp tục mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập cho gia đình và chia sẻ kinh nghiệm cho những hộ còn khó khăn trong thôn".

Năm 2020, địa phương triển khai chủ trương chuyển sang trồng cây gỗ lớn, vợ chồng chị vay thêm 50 triệu từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn mở rộng diện tích quếvà các loại cây gỗ lớn như gáo, giổi, sưa đỏ...

Sau gần 10 năm kiên trì gây dựng, chị Thứ đã sở hữu một khu vườn rộng lớn với hơn 1.000 cây keo, hơn 500 gốc ươi, 100 gốc bưởi da xanh, 2.000 cây quế, 1.000 cây gáo, 500 cây sưa đỏ, 500 gốc giổi, 500 gốc mít thái cùng hơn 2000 mét vuông ao nuôi cá. Thu nhập bình quân của gia đình đạt khoảng 200 triệu đồng mỗi năm.

Ông Alăng Tài, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn La Bơ cho biết, chị Thứ là một trong những hộ tiêu biểu của thôn trong phát triển kinh tế gia đình.

"Chị Alăng Thị Thứ là một trong những hộ tiêu biểu của thôn về phát triển kinh tế. Chị rất chịu khó lao động, biết tính toán làm ăn và mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện địa phương. Từ một gia đình còn nhiều khó khăn, nay kinh tế đã ổn định và có thu nhập khá. Chị cũng thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm cho bà con trong thôn cùng học hỏi, phát triển sản xuất".

Không chỉ chăm lo phát triển kinh tế gia đình, chị Thứ còn tích cực tham gia các hoạt động của thôn, của xã. Những kinh nghiệm tích lũy được trong quá trình sản xuất, chị luôn sẵn sàng chia sẻ để cùng bà con phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.Theo ông Pơloong Phin, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Giang, chị Thứ là một trong những hội viên tiêu biểu của phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tại địa phương.

"Chị Thứ là hội viên nông dân tiêu biểu trong phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi của xã. Chị đã biết tận dụng hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất và xây dựng được mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện miền núi. Đây là mô hình có thể để nhiều hộ dân học tập và làm theo".

Câu chuyện của chị Alăng Thị Thứ là minh chứng cho thấy, khi người dân biết tận dụng tốt sự hỗ trợ của Nhà nước, mạnh dạn học hỏi và chịu khó làm ăn thì hoàn toàn có thể vươn lên thoát nghèo, phát triển kinh tế ngay trên vùng đất quê hương./.