Căh muy mơ đêêc bh’rợ zooi đoọng m’ma chr’noh, acoon bh’năn, đợ apêê lính Ava Hồ dzợ t’bhlâng pa choom ghít pa bhlâng, zooi đhanuôr xăl ooy cr’noọ, bh’rợ, đươi dua rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật lâng công nghệ số ooy bh’rợ pa bhrợ đoọng t’bil lơi đharựt nhâm mâng, bhrợ t’vaih cr’van cr’bhộ crêê cơnh coh vel đong đay.

Truih da ding k’coong dal coh cr’noon A Zướt, chr’val A Vương năc đợ crâng quế, cao su, keo axậ tràm xoọc coh cr’chăl t’mlooh axậ, bhrợ t’vaih pr’họm t’viêng prang da ding k’coong căh ma chr’noh chr’bêệt. Rau đêêc năc căh muy pr’họm t’viêng âng rau pa dưr ting n’năc năc rau liêm choom tơợ cr’noọ t’bhlâng t’bil lơi đharựt âng pr’loọng đong anoo Mai Văn Thông. Lêy đợ bh’rợ âng đay xoọc vêy, căh ngai k’noọ, pr’loọng đong anoo Thông năc ơy z’lâh c’xêê c’moo zr’năh xr’dô, lâng rau ha ul, đharựt, đha răh.

Anoo Mai Văn Thông xay truih, ađay n’niên lâng pậ banh coh vel đong đharựt đhị thành phố Huế, xang bấc c’moo t’bhlâng bhrợ cha, ta bơơn tr’mông coh bấc ooy, anoo năc dưr lướt ooy zr’lụ k’noong k’tiếc chr’val A Vương tơơp bhrợ cha tơợ tr’nơơp. Zr’lụ k’tiếc đơ chrih, căh ma zên prặ, căh vêy manuyh bhuh xoọng, hân đhơ vêy c’rơ âng manuyh đha đhâm lâng t’bhlâng pa bhrợ, ch’choh, b’băn pr’ăt tr’mông âng anoo công đhiệp đhêệng cha năc mơ atôh. Coh pazêng c’moo đăn đâu, đươi tơợ pazêng xa nay bh’rợ cr’noọ cr’niêng âng k’tiếc k’ruung ooy xa nay pa dưr kinh tế xã hội zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong, anoo Thông ơy vêy zên đoọng bhrợ cha, ha dợ xa nay, choh n’hau, b’băn bh’năn n’hau đoọng doọ dzợ choom bil hư cơnh ahay ta luôn bhrợ ha anoo k’noọ bấc bhlâng. Pr’đoọng bhlâng, xang g’luh cán bộ công an chr’val chô xay truih ooy bhươl cr’noon, n’năl ghít ooy đhr’năng âng pr’loọng đong anoo Thông, apêê Công an chính quy chô ooy chr’val ơy đơơh loon zooi đoọng ha pr’loọng đong anoo m’ma chr’noh, m’ma bh’năn, pa choom cơnh ng’bhrợ cha, pa choom ooy bh’rợ ch’choh, b’băn, zâl cha groong pr’luh cr’ăy, vêy cơnh cậ pa choo anoo cơnh ng’đươi mạng xã hội đoọng xay p’căh r’veh r’đoong, pa câl bh’năn, p’lêê p’coo.

Tơợ đêêc, bh’rợ ch’choh, b’băn âng pr’loọng đong anoo ting t’ngay liêm buôn lâh mơ. Anoo Mai Văn Thông xay truih, đh’rưah lâng crâng quế, cao su, keo axậ tràm xay moon đớc vêy đợ zên bơơn pay pa chô công bấc lâh mơ, anoo amoó năc dzợ vêy cr’năn a ọc, c’oóc, a tứch tước k’zệt p’nong, đợ zên bơơn pay pa chô coh zập c’moo căh muy zooi pr’loọng noo nhâm mâng pr’ăt tr’mông năc dzợ vêy rau cha vêy rau ha âu đớc:“Xoọc đâu, acu công ơy n’năl đươi khoa học kỹ thuật ooy bh’rợ pa bhrợ; acu đươi mạng xã hội Facebook, Zalo đoọng pa câl pr’đươi, zr’lụ pa câl nhâm mâng. Bêl ăt mamông, bhrợ cha ta luôn vêy rau zooi đoọng âng apêê anoo công an chr’val, apêê đoo ta luôn pa hêl, p’too pa choom azi bhrợ cha, pa dưr pr’ăt tr’mông”.

Xa nay ooy pazêng manuyh lính Biên phòng căh cậ Công an chr’val z’lâh crâng k’coong, chang đác tước ooy pazêng bhươl cr’noon ch’ngai bha dăh, tước ooy zơng, ha rêê đh’rưah cha, đh’rưah ăt, đh’rưah pa bhrợ lâng đhanuôr năc dưr looih pa bhlâng coh da ding k’coong k’noong k’tiếc.

Trung tá Nguyễn Hữu Khánh, Phó Trưởng Công an chr’val A Vương prá xay, A Vương năc chr’val k’noong k’tiếc âng thành phố Đà Nẵng. Coh đâu vêy 16 bhươl cr’noon lâng k’nặ 1.400 pr’loọng đong đhanuôr, lâh 5.570 cha năc manuyh, coh đêêc 95% năc đhanuôr Cơ Tu. Buôn tal crâng bhrợ ha rêê, đương g’nưm bấc ooy đhr’năng âng đhí boo, p’răng puyh… năc ghít coh bấc lang acoon manuyh, bhrợ ha pr’ăt tr’mông âng đhanuôr dzợ đharựt, đợ pr’loọng đong đharựt tước lâh 41%. Đoọng zooi đhanuôr t’bil lơi đharựt nhâm mâng, ting cơnh Trung tá Nguyễn Hữu Khánh, rau tr’nơơp năc xăl ooy cr’noọ, bh’rợ âng đhanuôr. Xay moon rau đâu, cán bộ chiến sĩ Công an chr’val, ta luôn xiêr ooy bhươl cr’noon, xay truih, p’too pa choom đhanuôr, pa choom ghít ooy bh’rợ tr’nêng, pa choom đhanuôr bhrợ ha ruộng, choh crâng n’loong ga măc, tơơm pay cha p’lêê, b’băn coh c’rol… đoọng pa dưr rau bơơn pay pa chô, ting t’ngay t’bil lơi đharựt:“Azi tước ooy zơng zr’lụ ha rêê đhuốch âng đhanuôr pa bhrợ, b’băn, pa choom đhanuôr zâl t’bil lơi pr’luh cr’ăy, công cơnh pa choom đhanuôr choh tơơm chr’noh n’hau đoọng liêm choom bấc lâh mơ coh muy đhăm choh. Năc chr’val k’noong k’tiếc, đhr’năng đhanuôr bơơn đươi Internet công căh lâh bấc, azi đoọng manuyh xiêr pa choom đoọng ha đhanuôr đợ rau liêm choom âng công nghệ tước ooy đhanuôr; pa choom đhanuôr đh’rưah lêy video ooy bh’rợ b’băn đoọng đhanuôr băn t’rí, c’roóc, a ọc, a tứch… băn t’pậ pa đơơh, doọ lâh crêê pr’luh cr’ăy. Lâng pazêng pr’đươi âng đhanuôr bhrợ t’vaih, azi pa choom đhanuôr bhrợ t’vaih tài khoản coh mạng xã hội, pa choom đhanuôr xrặ bài, p’căh bài pa câl đợ pr’đươi âng đay bhrợ t’vaih. Muy bơr pr’loọng đong ơy livestream đoọng prá xay lâng manuyh caal. Xoọc đâu muy bơr apêê đhanuôr, pa bhlâng năc apêê pr’zớc đha đhâm c’mor ơy choom đươi dua lâng pa dưr rau liêm choom”.

Đh’rưah lâng cr’noọ xa nay zooi đhanuôr pa dưr kinh tế, pa xiêr đharựt nhâm mâng n’jưah năc bh’rợ, n’jưah năc xa nay ta đang moon tơợ da dul, coh pazêng c’moo ahay, cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Ga Ry, chr’val k’noong k’tiếc Hùng Sơn ta luôn tr’đăn lâng đhanuôr, n’năl ghít cr’noọ cr’niêng âng đhanuôr, pr’ăt tr’mông âng zập pr’loọng đong đhanuôr, đoọng vêy bh’rợ ng’zooi crêê cơnh, liêm choom. Trung tá Nguyễn Phúc Trường, Chính trị viên, Bí thư Chi bộ, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Ga Ry, chr’val k’noong k’tiếc Hùng Sơn prá xay: Xay bhrợ cơnh Chỉ thị 681 âng Đảng uỷ Bộ đội Biên phòng, c’la đoo ơy prá xay ooy cấp uỷ đơn vị pác đoọng 18 đảng viên chô zooi 18 pr’loọng đong. Đơn vị ơy xay bhrợ muy bơr bh’rợ kinh tế liêm choom bhlâng cơnh bh’rợ: “Băn ađha”, “Đẳng sâm”, “Bhươn chr’noh âng đha đhâm c’mor”, “Choh tơơm pih bhung”… Chr’năp bhlâng bh’rợ “Đẳng sâm” xang 8 c’moo choh t’bấc, tước nâu cơy ơy vêy 70 pr’loọng đong ting pâh choh lâng đợ đhăm bhưah k’nặ 120 héc ta. Đơn vị công ơy bhrợ bấc lớp pa choom kỹ thuật choh ha đhanuôr ooy bh’rợ “Choh tơơm cam âng vel đong”. Tơợ bêl đhiệp muy bơr pr’loọng đong ting pâh choh năc tươc nâu cơy đhăm choh cam tước lâh 150 héc ta, bhrợ t’vaih rau bơơn pay pa chô nhâm mâng đoọng ha đhanuôr coh zr’lụ k’noong k’tiếc… Căh muy zooi tơơm chr’noh, acoon bh’năn, pr’đươi pa bhrợ, pa choom ooy bh’rợ choh, b’băn, cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Ga Ry năc dzợ k’rong lâh 10 tỷ đồng, chroi đoọng t’ngay công zooi đhanuôr choh t’mêê 45 đhr’nong đong, bhr’lậ 20 đhr’nong đong, zooi đhanuôr têêm loom ăt mamông, têêm loom bhrợ cha nhâm mâng pr’ăt tr’mông. Trung tá Nguyễn Phúc Trường prá xay, bấc pr’loọng đong đươi vêy cơnh đêếc ơy choom t’bil lơi đharựt:“Lâng pr’loọng đong t’cooh Mai Đăng Lơ coh cr’noon A Chon, đơn vị ơy zooi tơơm chr’noh, m’ma a tứch ađha đoọng ađoo pa dưr kinh tế pr’loọng đong. Coh cr’chăl ahay đơn vị công ơy đoọng m’ma cam, axiêm, m’ma a tứch, m’ma axiu, ting n’năc pa choom ooy kỹ thuật, bh’rợ băn, choh crêê cơnh. Xoọc đâu mô hình dưr vaih liêm choom bhlâng. Tơợ pr’loỌng đong đharựt nâu cơy năc ơy choom t’bil lơi đharựt nhâm mâng. Căh cậ cơnh pr’loọng đong t’cooh A Lăng Ới, coh cr’noon A Tu 1, lum pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, đơn vị công ơy ta đang moon apêê liêm loom chrooi đoọng 60 ức đồng t’bil lơi đong zir hư, ting n’năc zooi m’ma chr’noh, acoon bh’năn đoọng pa dưr kinh tế pr’loọng đong. Pr’ăt tr’mông âng pr’loọng đong t’cooh n’nâu công nhâm mâng”.

T’mêê năc ki năc 2 coh bấc apêê pr’loọng đong lum zr’năh k’đhap đhị chr’val Hùng Sơn ơy bơơn t’bil lơi đharựt đươi tơợ rau zooi đoọng âng cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Ga Ry.

Lướt truih chr’val da ding k’coong k’noong k’tiếc Đà Nẵng coh pazêng t’ngay n’nâu, năc buôn pa bhlâng ng’bơơn lêy rau t’mêê liêm n’leh vaih. Pazêng bha lăh da ding k’coong căh ma chr’noh năc nâu cơy ơy dưr vaih pr’họm t’viêng âng tơơm chr’noh kinh tế, đh’rưah lâng tơơm zơ nươu xay moon đớc năc pa chô bấc rau liêm choom. Rau tr’xăl n’năc năc vêy bấc rau liêm choom tơợ xa nay bh’rợ âng apêê lính Ava Hồ lâng pazêng lực lượng vũ trang coh zr’lụ k’noong k’tiếc âng K’tiếc k’ruung./.

KHI NGƯỜI LÍNH SÁT CÁNH CÙNG ĐỒNG BÀO VÙNG BIÊN PHÁT TRIỂN KINH TẾ

Đối với những người lính biên cương, giúp đồng bào vùng cao phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững vừa là nhiệm vụ, vừa là mệnh lệnh từ trái tim. Không dừng lại ở việc hỗ trợ cây, con giống, những người lính cụ Hồ còn kiên trì "cầm tay chỉ việc", giúp bà con thay đổi nếp nghĩ, cách làm, ứng dụng khoa học kỹ thuật và cả công nghệ số vào sản xuất để thoát nghèo bền vững,  làm giàu trên chính quê hương mình.

Trải dọc các sườn đồi dốc đứng ở thôn A Zướt, xã A Vương là những vạt rừng quế, cao su, keo lá tràm đang trong kỳ khép tán, phủ xanh những khoảng đồi một thời trơ trọc. Đó không chỉ là màu xanh của sự hồi sinh mà còn là trái ngọt từ khát vọng thoát nghèo của gia đình anh Mai Văn Thông. Nhìn cơ ngơi hiện có, ít ai nghĩ rằng, gia đình anh Thông đã từng trải qua những tháng ngày gian khó, lay lắt với cái đói, cái nghèo.

Anh Mai Văn Thông trải lòng, mình sinh ra và lớn lên nơi vùng quê nghèo khó ở thành phố Huế, sau nhiều năm bươn chải mưu sinh khắp nơi đều thất bại, anh quyết định ngược lên vùng cao biên giới xã A Vương khởi nghiệp lại từ đầu. Nơi miền đất lạ, không vốn liếng, không người thân thiết dù có sức trẻ và cần mẫn  khai hoang trồng trọt, chăn nuôi cuộc sống của gia đình anh cũng chỉ đắp đổi qua ngày. Những năm gần đây, thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, anh Thông đã có vốn để làm ăn, nhưng câu hỏi, trồng cây gì, nuôi con gì để không lặp lại thất bại luôn làm anh trăn trở. Rất may, sau những lần cán bộ công an xã về thôn tuyên truyền, thấu hiểu hoàn cảnh của gia đình anh Thông, các anh Công an chính quy về xã đã chủ động hỗ trợ gia đình cây, con giống, tư vấn cách làm ăn, hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, phòng trừ dịch bệnh, thậm chí còn chỉ anh cách sử dụng mạng xã hội để giới thiệu, quảng bá thương hiệu, tiêu thụ nông sản.

Từ đó, việc trồng trọt, chăn nuôi của gia đình anh ngày càng thuận lợi. Anh Mai Văn Thông khoe, cùng với những cánh rừng quế, cao su, keo lá tràm hứa hẹn cho nguồn thu lớn, anh chị còn sở hữu đàn heo, bò, gà lên đến vài chục con, thu nhập hàng năm không chỉ giúp gia đình ổn định cuộc sống mà còn có của ăn của để:“Hiện nay, tôi cũng đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi để nâng cao hiệu quả; tôi cũng đã tận dụng mạng xã hội Fabook, Jalo để đẳng bán sản phẩm, đầu ra ổn định hơn. Trong quá trình sinh sống, làm ăn luôn có sự trợ giúp của các anh công an xã, họ luôn động viên chúng tôi chăm chỉ làm ăn, phát triển kinh tế”.

Câu chuyện về những người lính Biên phòng hay Công an xã băng rừng, lội suối đến các bản làng vùng sâu, vùng sa, vào tận zuông, rẫy cùng ăn, cùng ở, cùng tăng gia sản xuất với bà con đã trở nên quá đỗi quen thuộc nơi rẻo cao biên giới.

Trung tá Nguyễn Hữu Khánh, Phó Trưởng Công an xã A Vương cho biết, A Vương là xã vùng cao biên giới của thành phố Đà Nẵng. Nơi đây có 16 thôn với gần 1.400 hộ, hơn 5.570 khẩu, trong đó 95% là đồng bào Cơ Tu. Thói quen canh tác “ chặt, đốt, chọc, trỉa” phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên …ăn sâu, bám rễ bao đời nay, khiến  cuộc sống của bà con mãi nghèo khó, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã chiếm tới hơn 41%. Để giúp bà con vươn lên thoát nghèo bền vững, theo Trung tá Nguyễn Hữu Khánh, điều đầu tiên phải bắt đầu là thay đổi cho được nếp nghĩ, cách làm của bà con. Xác định điều này, cán bộ chiến sĩ Công an xã, luôn bám cơ sở, sâu sát tuyên truyền, vận động, cầm tay chỉ việc, hướng dẫn bà con làm lúa nước, trồng rừng gỗ lớn, cây ăn quả, chăn nuôi chuồng trại…để nâng cao thu nhập, từng bước thoát nghèo:“Chúng tôi trực tiếp đến nhà zuông nơi bà con sản xuất, chăn nuôi, hướng dẫn bà con cách xử lý mầm bệnh cũng như hướng dẫn bà con nên trồng cây gì cho hiệu quả cao nhất trên cùng diện tích đất. Là xã biên giới, điều kiện để bà con tiếp cận Internet cũng còn hạn chế, chúng tôi cử lực lượng xuống bà con để chuyển tải những tiện ích công nghệ đến bà con; hướng dẫn bà con cùng xem video về kỹ thuật chăn nuôi để bà con nuôi trâu, bò, heo, gà ..nuôi nhanh lớn, ít bị dịch bệnh. Đối với những sản phẩm bà con  làm ra, chúng tôi hướng dẫn bà con tạo lập các tài khoản trên mạng xã hội, hướng dẫn bà con viết bài, đăng bài để bán những sản phẩm của mình làm ra. Một số hộ đã mạnh dạn livestream trực tiếp để tương tác với khách hàng có nhu cầu. Hiện, một bộ phận người dân, đặc biêt là các bạn trẻ đã tiếp thu cơ bản và phát huy hiệu quả”.

Cũng với tinh thần giúp bà con phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững vừa là nhiệm vụ, vừa là mệnh lệnh của trái tim, những năm qua, cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Ga Ry, xã biên giới Hùng Sơn luôn sát dân, bám bản, nắm bắt tâm tư, tình cảm, hoàn cảnh của từng gia đình, để có giải pháp trợ giúp phù hợp, hiệu quả.    Trung tá Nguyễn Phúc Trường, Chính trị viên, Bí thư Chi bộ, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Ga Ry, xã biên giới Hùng Sơn cho biết: Thực hiện Chỉ 681 của Đảng ủy Bộ đội Biên phòng, bản thân anh đã tham mưu cấp ủy đơn vị phân công 18 đảng viên về phụ trách 80 hộ gia đình. Đơn vị cũng đã triển khai một số mô hình kinh tế cho hiệu quả cao như mô hình “Nuôi vịt xiêm”, “Đẳng sâm”, “Vườn cây thanh niên”, “Trồng cây bưởi da xanh”. Đặc biệt mô hình “Đẳng sâm” sau 8 năm đưa vào áp dụng đại trà, đến nay đã thu hút được 70 hộ tham gia trồng với diện tích mở rộng gần 120 ha. Đơn vị cũng đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho bà con về mô hình “Trồng cây cam bản địa”. Từ chỗ chỉ số ít hộ tham gia trồng đến nay diện tích trồng cam trên địa bàn đã mở rộng ra hơn 150 ha, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho bà con vùng biên…Không chỉ hỗ trợ cây, con giống, tư liệu sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Ga Ry còn huy động hơn 10 tỷ đồng, đóng góp ngày công giúp bà con dựng mới 45 ngôi nhà, sửa chữa 20 căn, giúp bà con an cư, yên tâm làm ăn để ổn định cuộc sống. Trung tá Nguyễn Phúc Trường cho biết, nhiều hộ gia đình nhờ đó đã thoát khỏi nghèo khó:“Đối với hộ gia đình ông Mai Đăng Lơ ở thôn A Chon, đơn vị đã hỗ trợ cây giống, giống gia cầm để ông này phát triển mô hình kinh tế hộ gia đình. Thời gian vừa qua đơn vị cũng đã hỗ trợ giống cam, vịt xiêm, giống gà, giống cá, đồng thời hướng dẫn ông kỹ thuật, cách nuôi, trồng phù hợp. Hiện mô hình này phát triển rất tốt. Từ 1 hộ nghèo nay đã vươn lên thoát nghèo bền vững. Hay như hộ ông A Lăng Ới ở A Tu 1, hoàn cảnh cũng rất khó khăn, đơn vị cũng đã vận động mạnh thường quân hỗ trợ 60 triệu đồng xóa nhà tạm, đồng thời hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi để phát triển kinh tế gia đình. Cuộc sống của gia đình ông này cũng đã dần ổn định”.

Vừa rồi chỉ là 2 trong số nhiều hoàn cảnh khó khăn của xã Hùng Sơn đã thoát nghèo nhờ sự trợ giúp của cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Ga Ry.

Đi dọc các xã vùng cao biên giới Đà Nẵng những ngày này, dễ dàng nhận thấy một diện mạo mới đang hiện hữu. Những triền đồi cằn cỗi năm xưa nay đang dần được phủ xanh bởi các mô hình cây trồng kinh tế, xen canh cây dược liệu hứa hẹn cho thu nhập cao. Sự thay đổi mang tính bước ngoặt ấy có dấu ấn đậm nét của những người lính cụ Hồ và các lực lượng vũ trang nơi biên cương Tổ quốc ./.