Bêl đâu, azi moon đoọng ha đhanuôr năl c’lâng choh bhrợ chứa nâu, vêy pr’đợc năc Cayenne (cai-en). 

Mưy: Lêy pay cr’chăl t’ngay choh lâng pay k’tiêc

Đăh cr’chăl t’ngay: Đhanuôr lêy choh bêl hân noo boo (cxêê 4, c’xêê 5) căh cậ lưch c’moo (c’xêê 10, c’xêê 11). Bêl đâu năc plêệng đha hư cha ngáach doọ pứih, chứa buôn chặt vaih.

Đăh k’tiêc choh: Chứa k’pân bhlâng đhị nong đac, đhanuôr lêy pay choh đhị bha đưn. Ha dang k’tiêc la lâh k’dzụa năc chooi pa xoọng vôi bột. Bêl bhrợ k’tiêc liêm xang, đhanuôr năc lêy pay đươi nilon đoọng pluum đhị n’juông choh zư đợc dz’dzong lâng doọ bil c’rơ g’lêêh rộ bhơi.

Bơr: Lêy pay m’ma lâng c’lâng bh’rợ choh bhrợ

Đhanuôr lêy pay đợ m’ma chăt vaih đăh bha lâng, dal mơ lâh 1 cha đa têy, pay lơi đợ hi la răng đăn riah.

Đoọng riah k’rơ, doọ crêê g’rưy cha, đhanuôr hr’lục đac za nươu c’chêêt g’rưy troọm đợc riah xang năc vêy đơơng choh.P’ghit lêy bêl choh: Đhanuôr đợc tơơm chứa ooy k’tiêc lêy cha pị pa liêm k’tiêc đoọng tơơm chứa ăt nhâm mâng. Oó đoọng k’tiêc chuah zroọ ooy chứa, bhrợ căh đơơh dưr chặt vaih liêm.

Pêê: Bón phân đoọng p’lêê vaih ga măc liêm

M’ma chứa nâu kiêng bhlâng phân Kali. Lăm bêl choh, đhanuôr bón lót phân êệ a’ọc k’roóc lâng phân lân. Xang nặc, đhanuôr pac bhrợ k’tứi phân nâu lêy bón bâc chu.

Tươc bêl hân noo p’răng xơơt, đhanuôr lêy pa hay tưới zâp đác đoọng tơơm chr’noh doọ răng lâng ta luôn bhrợ pa liêm bhơi k’rang zr’lụ bha lâng nâu.

Puôn: Bh’rợ lêy bhrợ đoọng chứa gluh vaih pô đh’rưah

Đoọng zêng đhị zr’lụ choh chứa nâu gluh pô lâng đoọm mưy chu đoọng buôn bơơn bhrợ, đhanuôr lêy pay “k’tiêc đèn”. Bhrợ buôn bhlâng: Đhanuôr pay mưy m’bứi k’tiêc đèn mơ t’câm têy, hr’lục pa zưm lâng 1 lít đac cha ngaách. Đương tươc ra diu căh cậ hi bu, đhanuôr hêê lêy n’toh k’dâng mưy p’ngan k’tứi đac k’tiêc đèn nâu ooy m’pâng t’nơơm chứa. Đươi vêy cơnh đêêc năc vêy gluh vaih pô mưy chu.

Xơơng: Lêy năl chứa đoọm lâng bơơn bhrợ

Bêl lêy chứa vaih pr’hoọm rơợc liêm, xơợng đha hưm, đị xơợng m’bứi đ’đi lâng n’jộ hi la đhị tu buôn cơnh năc bêl chứa đoọm yêm bhlâng.

Đhanuôr hêê pa hay: Oó đêêh chứa bêl boo căh cậ xoọc vaih bâc đhi lục nhưr, tu đac boo moot bhrợ p’lêê chứa đơơh xrăh hư.

Rơơm đhanuôr lâng pr’zợc choh bhrợ liêm choom, vêy đợ hân noo choh bhrợ chứa liêm bâc, pa câl dal zên./.

BÍ QUYẾT TRỒNG DỨA CAYENNE TRÁI TO, NGỌT NƯỚC Ở VÙNG NÚI MIỀN TRUNG

Cây dứa (nhiều nơi còn gọi là khóm, hay quả thơm) là loại cây rất hợp với đất đồi núi quê mình. Trồng dứa không khó, nhưng làm sao để trái to, ngọt nước và bán được giá thì cần có bí quyết. Hôm nay, xin chia sẻ với bà con cách trồng giống dứa mới, có tên là dứa Cayenne (Cai-en). 

Bước 1: Chọn thời điểm và chọn đất

Về thời điểm: Bà con nên trồng vào đầu mùa mưa (tháng 4, tháng 5) hoặc cuối năm (tháng 10, tháng 11). Lúc này thời tiết mát mẻ, cây dứa dễ đâm rễ.

Về đất trồng: Dứa sợ nhất là úng nước, nên bà con chọn đất có độ dốc nhẹ. Nếu đất chua quá thì nhớ rắc thêm vôi bột. Khi làm đất xong, bà con nên dùng tấm nilon đen phủ lên luống để giữ ẩm và đỡ mất công nhổ cỏ.

Bước 2: Chọn giống và cách hạ cây xuống đất

Bà con chọn những chồi non mọc từ nách lá, dài chừng hơn 1 gang tay, bóc bớt lá khô ở phần gốc chồi đi.

Để rễ khỏe, không bị sâu bệnh bọ rệp, bà con pha nước thuốc trừ sâu bệnh, nhúng phần gốc chồi vào đó rồi mới đem trồng.

Lưu ý quan trọng nhất khi trồng: Bà con đặt cây xuống đất, nén thật chặt tay cho cây đứng vững. Tuyệt đối đừng để đất cát rơi vào trong ngọn dứa, cây sẽ bị nghẹt và chậm lớn.

Bước 3: Bón phân để cho quả to

Giống dứa này rất thích phân Kali. Trước khi trồng, bà con bón lót phân chuồng ủ hoai mục và phân lân. Sau đó, bà con chia nhỏ phân ra bón thúc làm nhiều lần.

Đến mùa khô hạn, bà con nhớ tưới đủ nước để cây không bị héo và thường xuyên làm sạch cỏ quanh gốc.

Bước 4: Bí quyết ép dứa ra hoa cùng lúc

Để cả rẫy dứa ra hoa và chín cùng một đợt cho dễ thu hoạch, bà con dùng "đất đèn". Cách làm rất dễ: Bà con lấy một mẩu đất đèn nhỏ bằng đầu ngón tay cái, hòa vào 1 lít nước sạch. Chờ đến sáng sớm hoặc chiều mát, bà con rót khoảng một chén nhỏ (như chén uống nước chè) nước đất đèn này thẳng vào giữa ngọn cây dứa. Nhờ vậy, cây sẽ ra hoa rất đều.

Bước 5: Nhận biết dứa chín và thu hoạch

Khi thấy vỏ quả chuyển màu vàng đều, ngửi thấy mùi thơm đặc trưng, ấn nhẹ thấy quả hơi mềm và rút thử lá trên ngọn thấy đứt dễ dàng – đó là lúc dứa đã chín ngon nhất!

Bà con nhớ nhé: Tuyệt đối không đi hái dứa lúc trời đang mưa hoặc sương mù dày đặc, vì nước mưa ngấm vào sẽ làm quả dứa nhanh bị thối hỏng.

Chúc bà con áp dụng thành công, có những vụ dứa được mùa, được giá./.