Đợ chính sách đơơh loon âng thành phố căh mưy bhrợ pa dưr râu liêm choom âng đhanuôr coh k’coong ch’ngai. Nâu đoo năc pr’đợơ chr’năp đoọng pa dưr pr’ăt tr’mung, zooi đhanuôr ting bhr’dzang pa dưr zên bơơn bhrợ lâng bhrợ cha k’van tơợ đợ bh’nơơn pr’đươi âng crâng k’coong

Tơợ đanh, zâp bh’nơơn pr’đươi cơnh chè ra zeh, chè búp, chè pô hồng lâng buah sim đơơng thương hiệu A Lăng Việt ơy năc pr’ộm bool lêy lâng đhanuôr coh k’coong ch’ngai. Nâu đoo năc hun pr’hêl chr’năp âng ta mooi buôn lêy câl pay zâp bêl chô lưm chi ơh coh chr’val da ding k’coong Sông Vàng, đăh Tây thành phố Đà Nẵng. Manưih liêm ta nih bhrợ t’vaih đợ bh’nơơn pr’đươi chr’năp nâu năc t’cooh Phạm Quốc Phòng coh vêêl Panal.

Xay truih ooy đăh râu pr’đoọng âng đay, t’cooh Phòng moon: K’dâng đợ c’moo 1995-1996, bơơn lêy chè ra zeh năc râu za nươu chr’năp âng đhanuôr Cơ Tu, n’jưah zooi đoọng liêm cha ngaách coh a’chặc a’rang ha dợ liêm choom đoọng ha c’lâng êệ đhọ, t’cooh năc pay đơơng chô đăh crâng đoọng choh đhị bhươn đông. Ơy vêy c’năl đăh đông y tơợ p’niên, tr’nơợp, t’cooh mưy bhrợ chè đoọng pr’loọng đông đươi.

Tươc c’moo 2018, bêl xa nay bh’rợ “Zâp chr’val mưy bh’nơơn pr’đươi” (OCOP) xoọc xay bhrợ, t’cooh k’rong bhrợ pa dưr thương hiệu liêm choom, đơơng chè ra zeh nâu bơơn OCOP 3 sao. Căh mơ đêêc a’năm, t’cooh dzợ bhrợ t’bhưah cớ zr’lụ choh pô hồng, bha đưn sim; lâng k’rong bhrợ k’ha riêng ực đồng câl máy móc, đươi dua công nghệ đoọng bhrợ liêm ghit, pa dưr liêm choom bh’rợ.

Tươc đâu, râu bhui har ga măc bhlâng năc zêng 4 bh’nơơn pr’đươi bha lâng âng pr’loọng đông pa zêng: chè ra zeh, chè búp, chè pô hồng lâng buah sim zêng ta moon OCOP 3 sao. T’cooh Phạm Quốc Phòng moon:

“Pr’đươi pr’dua âng đay ơy vaih, cung ơy bhrợ, tự bhrợ marketing đoọng p’căh bh’nơơn pr’đươi lâng pa câl pr’đươi. 5 c’moo nâu a’tôh pa zưm têêm ngăn pr’đươi coh thị trường, bhrợ pa dưr mã zr’lụ. Bêl vaih zên pa chô têêm ngăn năc vêy pa dưr zâp pr’đươi OCOP, năc kiêng cơnh đêêc lêy k’rong công nghệ. Xọoc đâu, máy móc ơy câl, gọ zệê bhrợ cung ơy câl. Acu xoọc k’đươi kỹ sư công nghệ ch’na đh’năh pa zưm lêy cha mêêt bhrợ pa xoọng bơr pêê pr’đươi cơnh đac xịt phòng, kem dzạt k’niêng lâng bơr pêê râu lơơong”.

Xa nay t’ruih bhrợ liêm choom tơợ pr’loọng đông t’cooh Phạm Quốc Phòng năc đoo c’leh bh’rợ liêm ghit đoọng bhrợ clan bhưah xa nay bh’rợ “Zâp chr’val mưy bh’nơơn pr’đươi” đhị zr’lụ da ding k’coong Đà Nẵng.

Tươc đâu, chr’val Sông Vàng ơy vêy 11 bh’nơơn pr’đươi ta moon bơơn OCOP, ooy đâu vêy 2 bh’nơơn pr’đươi bơơn 4 sao. Cr’chăl nâu a’tôh, vêêl đông năc t’bhlâng pa dưr k’rơ bh’rợ nâu, n’jưah k’rong bhrợ pa dưr bh’nơơn pr’đươi t’mêê, n’jưah zooi đoọng pa dưr hạng sao đoọng ha đợ bh’nơơn pr’đươi zâp pr’đơợ.

Moon ooy đăh c’lâng bh’rợ zên pr, t’coo Lê Văn Tư, Chủ tịch UBND chr’val Sông Vàng moon: Cr’noọ pr’đươi đăh zên prặ bhrợ pa dưr pa xơc t’mêê zâp bh’nơơn pr’đươi OCOP coh vêêl đông cr’chăl c’moo 2026-2030 năc k’dâng 5 tỷ đồng. L’lăm, thành phố đơơh loon zooi đoọng 200 ực đồng đoọng vêêl đông bhrợ liêm xang bha ar pa tơ zươc bhrợ t’mêê đoọng ha bh’nơơn pr’đươi chi đhung n’căr quế Quảng Nam. T’cooh Lê Văn Tư moon:

“Xọoc đâu ơy zươc moon zên zooi đoọng pr’đươi pr’dua cung cơnh zâp pr’đợơ lơơng đoọng zâp hợp tác xã, tổ hợp tác, zâp pr’loọng pa câl năc zư lêy pr’đươi, zư lêy zr’lụ choh pr’đươi. Chr’val cung pa choom zâp bh’rợ đoọng pa dưr pr’đươi OCOP. Coh c’xêê 8 t’mêê đâu, chr’val ơy xay bhrợ đoọng ha 2 pr’đươi pa dưr dzoọc 4 sao năc chè xanh Quyết Thắng lâng Trà Ôlong Quyết Thắng âng Công ty Cổ phần Nông lâm nghiệp Quyết thắng”.

Choom lêy, bhiệc bhrợ liêm bâc, pa dưr râu chr’năp lâng bhrợ t’bhưah đhị pa câl đoọng ha bh’nơơn pr’đươi chr’năp la lay coh da ding k’coong xoọc bơơn thành phố Đà Nẵng xay bhrợ liêm ma mơ. Ting cơnh xay moon âng Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc vêêl bhươl, tươc đâu, prang thành phố vêy 477 bh’nơơn pr’đươi OCOP dzợ liêm choom. Ooy đâu pa zêng 4 bh’nơơn pr’đươi 5 sao, 80 pr’đươi 4 sao lâng 393 pr’đươi 3 sao.

Đoọng bhrợ liêm crêê cơnh k’đươi moon ting t’ngay ting zr’năh k’đhạp âng thị trường, pr’căn Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở moon: cr’chăl nâu a’tôh, ngành năc vêy t’bhlâng lươt đh’rưah, zooi đoọng zâp c’la OCOP đươi dua khoa học công nghệ lâng bhrợ liêm ghit c’lâng bh’rợ bhrợ cha. Đh’rưah lâng nâu năc bhiệc pa dưr k’rơ liêm mẫu mã, chi đhung, lêêt tem chơơc lêy tơơm riah lâng pa choom đhr’năng k’đhơợng bhrợ. Pr’căn Vũ Thị Bích Hậu moon ghit:

“Lưch c’moo 2025, Sở Nông nghiệp lâng Môi trường ơy xay moon ooy HĐND thành phố pa gluh Nghị quyết 23 đăh pa dưr pa xơc xa nay bh’rợ OCOP. Lâng sở Nông nghiệp vêy xa nay bh’rợ khuyến nông pa zưm lâng zâp vêêl đông, lâh mơ năc da ding k’coong. Xa nay bh’rợ zooi đoọng 50% m’ma cung cơnh bh’rợ chi ơh coh da ding k’coong. Azi cung ơy vêy Nghị quyết đăh pa dưr pa xơc ha rêê đhuôch vêêl bhươl; Nghị quyết đăh pa xiêr đha rưt lâng xa nay bh’rợ k’tiêc k’ruung năc cung rơơm zâp vêêl đông xay bhrợ liêm choom chính sách nâu”.

Đh’rưah lâng râu zooi đoọng k’rong pa dưr bh’nơơn pr’đươi chr’năp la lay, thành phố Đà Nẵng cung ơy pa gluh bơr pêê chính sách zooi đoọng zâp c’la OCOP; pa dưr k’rơ thương mại, t’bhưah thị trường pa câl. T’cooh Nguyễn Quang Lâm, Phó Phòng k’đhơợng zư thương mại Sở Công thương Đà Nẵng đoọng năl:

“Thành phố Đà Nẵng xang bêl bhrợ chính quyền 2 cấp, ahêê ơy pa gluh Nghị quyết 29 đăh pa dưr pa xơc thương mại. Tươc đâu, Đà Nẵng năc mưy ooy 34 thành phố năc vêy pa gluh Nghị quyết đăh pa dưr thương mại. Đăh cơ chế zooi đoọng 100% zên đoọng ha zâp c’la OCOP da ding k’coong đoọng âng đơơng pr’đươi da ding k’coong lâng zâp pr’đươi OCOP lươt pâh bhrợ zâp phiên chợ lâng triển lãm đhị zâp vêêl đông lơơng. Cơnh đêêc, sâm Ngọc Linh bhrợ phiên chợ zâp c’xêê đhị Cầu Rồng. Lâh mơ, zâp pr’đươi coh da ding k’coong zêng vêy đơơng chô ooy đâu lâng zooi đoọng 100%. C’xêê 11 nâu thành phố Hồ Chí Minh vêy zooi đoọng Đà Nẵng zr’lụ đợc p’căh pr’đươi pr’dua 500m vuông đhị Phố lươt dzung Nguyễn Huệ. C’xêê 12 năc âng đơơng cớ pr’đươi pr’dua lươt ooy 8 tỉnh, thành coh prang k’tiêc k’ruung”./.

NÂNG TẦM GIÁ TRỊ, ĐƯA SẢN PHẨM OCOP MIỀN NÚI ĐÀ NẴNG VƯƠN XA

Những năm gần đây, đặc biệt là sau giai đoạn sáp nhập, chính quyền thành phố Đà Nẵng đã dành sự quan tâm rất lớn để nâng tầm giá trị và mở rộng đầu ra cho nông sản miền núi. Những chính sách hỗ trợ kịp thời này không chỉ giúp đa dạng hóa các sản phẩm đặc trưng, mà còn khơi dậy tiềm năng và sức sáng tạo của đồng bào vùng cao. Đây chính là đòn bẩy quan trọng để phát triển kinh tế, giúp bà con từng bước nâng cao thu nhập và vươn lên làm giàu từ chính những sản vật của quê hương núi rừng

Từ lâu, các sản phẩm như chè dây, chè búp, chè hoa hồng và rượu sim mang thương hiệu A Lăng Việt đã là thức uống quen thuộc của bà con vùng cao. Đây cũng là món quà quê ý nghĩa mà du khách thường chọn mua mỗi dịp ghé thăm xã miền núi Sông Vàng, phía Tây thành phố Đà Nẵng. Người tâm huyết làm ra những sản phẩm nức tiếng này là ông Phạm Quốc Phòng, ở thôn Panal.

Kể về cơ duyên của mình, ông Phòng chia sẻ: Khoảng những năm 1995 - 1996, nhận thấy chè dây Ra Zéh là loại thảo dược quý của đồng bào Cơ Tu, vừa giúp thanh nhiệt lại tốt cho tiêu hóa, ông đã tiên phong đưa cây từ rừng về trồng tại vườn nhà. Sẵn có kiến thức đông y từ thời trẻ, ban đầu, ông chỉ chế biến chè để gia đình sử dụng.

Đến năm 2018, khi chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) được triển khai, ông quyết định đầu tư xây dựng thương hiệu bài bản, đưa chè dây Ra Zéh vươn lên đạt chuẩn OCOP 3 sao. Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục mở rộng vùng trồng hoa hồng, đồi sim; đồng thời mạnh dạn đầu tư hàng trăm triệu đồng mua sắm máy móc, ứng dụng công nghệ để chế biến sâu, nâng tầm chất lượng.

Đến nay, niềm vui lớn nhất là cả 4 sản phẩm chủ lực của gia đình gồm: chè dây, chè búp, chè hoa hồng và rượu sim đều vinh dự được công nhận OCOP 3 sao. Ông Phạm Quốc Phòng cho biết:

“Nguyên liệu mình đã có, chế biến mình cũng làm rồi, mình cũng tự marketing để quảng bá sản phẩm và bán hàng. 5 năm tới mình tập trung ổn định sản phẩm trên thị trường, xây dựng mã vùng. Một khi có nguồn thu ổn định mình sẽ nâng cấp các sản phẩm OCOP lên, mà muốn vậy thì mình phải đầu tư công nghệ. Hiện tại, máy móc mình đã mua rồi, nồi chưng cất để chế biến sâu mình cũng mua rồi. Mình đang nhờ kỹ sư công nghệ thực phẩm kết hợp nghiên cứu làm thêm 1 số sản phẩm như nước xịt phòng, kem đánh răng và một vài sản phẩm làm đẹp..”

Câu chuyện thành công từ gia đình ông Phạm Quốc Phòng là minh chứng rõ nét cho sức lan tỏa của Chương trình 'Mỗi xã một sản phẩm' tại vùng miền núi Đà Nẵng.

Tính đến nay, xã Sông Vàng đã có 11 sản phẩm được công nhận OCOP, trong đó có 2 sản phẩm đạt chuẩn 4 sao. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh phong trào này, vừa đầu tư phát triển thêm sản phẩm mới, vừa hỗ trợ nâng hạng sao cho những sản phẩm đã đủ tiêu chuẩn.

Nói về bài toán nguồn lực, ông Lê Văn Tư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sông Vàng cho biết: Nhu cầu kinh phí để nâng cấp và phát triển mới các sản phẩm OCOP trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030 là khoảng 5 tỷ đồng. Trước mắt, thành phố đã kịp thời hỗ trợ 200 triệu đồng để địa phương hoàn thiện hồ sơ đăng ký mới cho sản phẩm túi vỏ quế Quảng Nam. Ông Lê Văn Tư chia sẻ:

“Hiện nay xã đã đăng ký nhu cầu kinh phí hỗ trợ trang thiết bị cũng như các điều kiện khác để các hợp tác xã, tổ hợp tác, các hộ kinh doanh tiếp tục duy trì sản phẩm, duy trì vùng trồng nguyên liệu. Xã cũng hướng dẫn các thủ tục để nâng sao cho sản phẩm OCOP. Trong tháng 8 vừa qua, xã đã triển khai thủ tục cho 2 sản phẩm được nâng cấp lên 4 sao là Chè xanh Quyết Thắng và Trà Ôlong Quyết Thắng của Công ty Cổ phần Nông lâm nghiệp Quyết Thắng”

Có thể thấy, việc đa dạng hóa, nâng tầm giá trị và mở rộng đầu ra cho nông sản đặc trưng miền núi đang được thành phố Đà Nẵng triển khai rất đồng bộ. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đến thời điểm này, toàn thành phố có 477 sản phẩm OCOP còn hiệu lực. Trong đó bao gồm: 4 sản phẩm 5 sao, 80 sản phẩm 4 sao và 393 sản phẩm 3 sao.

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, bà Vũ Thị Bích Hậu - Phó Giám đốc Sở cho biết: Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục sát cánh, hỗ trợ các chủ thể OCOP ứng dụng khoa học công nghệ và chuẩn hóa quy trình sản xuất. Cùng với đó là việc đẩy mạnh cải tiến mẫu mã, bao bì, dán tem truy xuất nguồn gốc và bồi dưỡng năng lực quản trị. Bà Vũ Thị Bích Hậu nhấn mạnh:

"Cuối năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu HĐND thành phố ban hành Nghị quyết 23 về phát triển chương trình OCOP. Và riêng với sở Nông nghiệp có Chương trình khuyến nông gắn trực tiếp với các địa phương, đặc biệt là miền núi. Chương trình hỗ trợ 50% nguồn giống cũng như mô hình điểm trình diễn tại miền núi. Chúng tôi cũng đã có Nghị quyết 17 về phát triển nông nghiệp nông thôn;Nghị quyết về giảm nghèo và Chương trình mục tiêu quốc gia, thì cũng mong các địa phương khai thác tối đa những chính sách này”

Cùng với hỗ trợ đầu tư phát triển sản phẩm đặc trưng, thành phố Đà Nẵng cũng đã ban hành một số chính sách hỗ trợ các chủ thể OCOP; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ. Ông Nguyễn Quang Lâm, Phó Phòng Quản lý thương mại Sở Công thương Đà Nẵng cho biết:

"Thành phố Đà Nẵng sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, chúng ta  đã ban hành Nghị quyết 29 về xúc tiến thương mại. Đến thời điểm này, Đà Nẵng là 1 trong 34 thành phố mới ban hành NQ về xúc tiến thương mại. Về cơ chế  hỗ trợ 100% chi phí cho các chủ thể OCOP miền núi để đưa sản phẩm miền núi và các sản phẩm OCOP  đi tham gia các phiên chợ và triển lãm tại các địa phương khác. Như cậy sâm Ngọc Linh tổ chức phiên chợ hàng tháng tại Cầu Rồng.  Ngoài ra, tất cả các sản phẩm miền núi cũng đều được đưa về đó và hỗ trợ 100%. Tháng 11 này thành phố Hồ Chí Minh sẽ hỗ trợ cho Đà Nẵng khu trưng bày gian hàng 500m² tại Phố đi bộ Nguyễn Huệ. Tháng 12 sẽ tiếp tục đưa sản phẩm đi 8 tỉnh, thành trên cả nước”./.