C’lâng bh’rợ nâu năc căh muy zooi đoọng t’bhưah đăh pa câl, pa dưr dal thu nhập năc dzợ zooi ađhi amoó pa dưr pr’ặt tr’mông, pa dal chr’năp âng đay

Xoọc tr’nơợp lưm bấc k’đhap k’ra, bhrợ thủ công lâng đhị pa câl căh nhâm mâng, Hợp tác xã Nông nghiệp lâng Xây dựng Ba Tư nâu kêi ơy vêy pr’đơợ ha dưr k’rơ. Đươi vêy pa dưr c’rơ tơợ Tập đoàn Green Việt, hợp tác xã xoọc bhrợ pa xang zập c’nặt bh’rợ, pr’đươi pr’dua liêm t’mêê, tơợ c’nặt rao pa sạch, ar pa gooh pa tước tôm pa liêm chè Ra Zeh crêê cơnh xa nay liêm choom.

Bhiệc đoọng đươi bhrợ cơnh đâu năc lêy vêy t’vaih bhiệc bhrợ têệm ngăn đoọng ha k’nặ 70 ađhi amoó ma nưih Cơ Tu. Prá xay ooy pazêng bh’rợ pa dưr dal c’rơ bh’rợ đoọng ha đhi amoó, amoó Dương Thị Hạnh – Phó Giám đốc Hợp tác xã đoọng năl:

“Lâh mơ k’rong câl pr’đươi pr’dua, dự án năc dzợ tập huấn đoọng ha pêê amoó năl cơnh bhrợ liêm choom lâh, cung cơnh loih lâng bh’rợ bhrợ têng, tôm chè đoọng zư liêm pr’đươi. Đh’rưah lâng đêêc năc dzợ pa choom pa câl bh’nơơn pr’đươi đăh zalo, facebook, Tiktok lâng lớp pa choom lơơng đoọng ha đhi amoó”.

N’niên lâng pậ banh coh da ding ca coong Đông Giang, năl ghit pr’ặt tr’mông đhanuôr Cơ Tu buôn chơợ bh’nơơn chr’noh crêê ta lơi tơợ zập g’luh pêêh pay tơợ ha rêê, amoó Nguyễn Thị Thảo – c’la zêệ a lăc lâng Nông lâm sản Thu Thảo ơy k’rong câl zập bh’nơơn bh’rợ âng đhanuôr.

Đươi tr’bech g’lăng đươi dua zập sàn thương mại điện tử lâng mạng xã hội, pazêng rau đhanuôr bơơn cơnh đác g’dớ, amoọt, prớ A riêu căh cợ tri cơợng… năc ơy đơơng tước dưp xuôi pa câl. C’lâng bh’rợ nâu căh muy t’vaih c’lâng pa câl năc dzợ t’vaih bhiệc bhrợ đanh mâng, zooi đhanuôr pa dưr dal thu nhập. Xay ooy c’rơ pa zay bhrợ đh’rưah lâng đhanuôr, amoó Nguyễn Thị Thảo xay moon:

“Cr’noọ xoọc tr’nơợp âng cu năc chơơc lêy đhị pa câl zập bh’nơơ bh’rợ âng đhanuôr, zooi đhanuôr z’lâh k’đhap k’ra, t’vaih bhiệc bhrợ. Ha dợ cung tơợ cr’noọ năc đoo ơy t’pâh loom cu ting pa chăp, chơơc năl, pa dưr dal chr’năp pr’đươi âng da ding ca coong, pa căh đoọng bấc ngai đươi dua coh zập prang zr’lụ, chr’hoong, t’bhứah thị trường pa câl”.

Xoọc đâu, bấc pân đil zr’lụ đhanuôr acoon coh xoọc pa zay đươi mạng xã hội lâng thương mại điện tử đoọng pa căh, k’rong câl bh’nơơn pr’đươi âng vel đong. Ha dợ, cơnh lâng ađhi amoó zr’lụ da ding ca coong, bhiệc pa đăn lâng công nghệ căh vêy buôn.

Rau cha groong xoọc đâu năc pr’đươi t’bech. Bấc ooy zr’lụ da ding ca coong ch’ngai bha dăh, bấc ngai căh ơy choom đươi điện thoại vêy mạng, căh cợ năc dzợ đươi máy ty căh vêy mạng. Căh ơy dap tước hạ tầng internet bấc đhị căh liêm mâng. Prá xay ooy pazêng k’đhap k’ra nâu, amoó Hồ Thị Thảo, ma nưih Cor ặt vel Suối Dừa, chr’val Thạnh Bình xay moon:

“Đăh chuyển đổi số t’vaih c’lâng đoọng ha pân đil pa đăn lâng c’lâng xa nay đâh lâh, pa đăn lâng dịch vụ công, chroot zên điện tử lâng pa căh, pa câl pr’đươi. Ha dợ apêê pân đil zr’lụ da ding ca coong dzợ crêê cha groong đăh kỹ năng số, thành phố năc vêy c’lâng bh’rợ đoọng zooi, pa dưr dal kỹ năng số zooi ađhi amoó đươi dua liêm choom zập pr’đươi công nghệ coh pr’ặt tr’mông lâng pa dưr kinh tế”.

Cơnh lâng pazêng k’đhap k’ra âng ađhi amoó da ding ca coong xoọc lưm, t’mêê đâu G’luh prá xay lâng hội viên pân đil đhanuôr acoon coh lâng da ding ca coong c’moo 2026, t’cooh Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng k’đươi zập cấp, ngành đâh vêy c’lâng bh’rợ bhrợ lalua ta nih đoọng đh’rưah lâng pân đil ma nưih acoon coh lâng da ding ca coong lêy bhrợ coh cr’chăl lang nâu kêi:

“Pân đil ma nưih acoon coh lâng da ding ca coong vêy cr’noọ ha dưr k’rơ pa bhlầng; trách nhiệm âng zập cấp, zập ngành năc t’vaih pr’đơợ đoọng cr’noọ năc đoo bơơn pa têệt c’rơ lâng c’năl, pr’đơợ lâng pazêng chính sách bơơn xay bhrợ crêê ma nưih, liêm choom lâng đhr’năng đươi dua coh lalua. Bh’cộ thành phố cung moon ghit, chuyển đổi số năc lêy bh’rợ đh’rưah lâng pr’đơợ, kỹ năng đoọng pân đil choom ting pâh tệêm ngăn, tơợ bhiệc năl zư lêy xa nay c’la đay, năl g’lơơc ch’chơơr pa tước giao dịch tệêm ngăn coh môi trường mạng”.

Đh’rưah bhrợ lâng ađhi amoó, Hội Liên hiệp Pân đil thành phố Đà Nẵng năc ơy pa zay zooi hội viên pa đăn thương mại điện tử lâng chroot zên doọ đươi zên mặt. Cơnh lâng hội viên da ding ca công, Hội trực tiếp pa choom t’vaih đoọng mã QR “Chợ số zr’lụ da ding ca coong” coh zalo, đh’rưah nắc đươi dua mạng lưới zập trang, nhóm mạng xã hội âng Hội âng pa têệt, k’rong câl bh’nơơn chr’noh. Đh’rưah lâng đêêc, bấc cr’noọ bh’rợ bhrợ cha đanh mâng dưr vaih cung bơơn pa ghit pa dưr đoọng t’vaih bhiệc bhrợ. Pr’căn Lê Thị Ánh Nguyệt – Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Pân đil thành phố Đà Nẵng đoọng năl:

“Cr’chăl tước đâu, Hội năc pa zưm cớ lâng zập ngành, đơn vị crêê tước zooi đăh kỹ năng số, pa têệt pa zưm k’rong câl bh’nơơn bh’rợ lâng t’bhưah zập cr’noọ bh’rợ pa chô bh’nơơn dal, têệm ngăn đoọng ha pân đil, pa bhlầng năc pân đil zr’lụ acoon coh vêy pa xoọng pr’đơợ ting pâh lâng bơơn đớp đươi bh’nơơn âng chuyển đổi số”./.

ĐỔI CÁCH LÀM, MỞ LỐI CHO NÔNG SẢN VÙNG CAO NHỜ CHUYỂN ĐỔI SỐ

Chuyển đổi số giờ đây đã không còn là câu chuyện xa vời với phụ nữ vùng cao. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, nhiều chị em đã mạnh dạn đổi mới cách làm, tự tin đưa nông sản lên mạng xã hội. Hướng đi này không chỉ giúp rộng đường tiêu thụ, tăng thu nhập mà còn giúp chị em tự tin vươn lên làm chủ cuộc sống

Từng chật vật vì sản xuất nhỏ lẻ, thủ công và đầu ra bấp bênh, Hợp tác xã Nông nghiệp và Xây dựng Ba Tư nay đã có bước chuyển mình mạnh mẽ. Nhờ sự tiếp sức từ Tập đoàn Green Việt, hợp tác xã đang hoàn thiện dây chuyền thiết bị hiện đại, từ khâu rửa, phơi đến đóng gói sản phẩm chè dây Za ré theo đúng quy trình xanh, sạch, tuần hoàn.

Việc đưa hệ thống này vào hoạt động hứa hẹn sẽ tạo sinh kế ổn định cho gần 70 phụ nữ Cơ Tu. Chia sẻ thêm về những hoạt động nâng cao năng lực cho chị em, chị Dương Thị Mỹ Hạnh - Phó Giám đốc Hợp tác xã cho biết:

 “Ngoài đầu tư trang thiết bị, dự án còn tổ chức các lớp cho  chị em tập huấn để nâng cao cái năng lực, cũng như làm quen với quá trình sơ chế, chế biến, đóng gói để đảm bảo vệ sinh thực phẩm. Đồng thời trang bị kỹ năng để phát triển sản phẩm để đưa sản phẩm ra thị trường thông qua Zalo, Facebook, rồi TikTok, cũng có các lớp đào tạo, hướng dẫn cho chị em”

Sinh ra ở miền núi Đông Giang, thấu hiểu cảnh bà con Cơ Tu xót xa đổ bỏ nông sản sau mỗi vụ thu hoạch, chị Nguyễn Thị Thảo - Chủ cơ sở sản xuất rượu và Nông lâm sản Thu Thảo đã đứng ra thu mua, sơ chế và đóng gói giúp bà con.

Nhờ nhạy bén tận dụng các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, những đặc sản bản địa như mật ong, tiêu rừng, ớt A Riêu hay nấm lim xanh... đã vượt núi đến với khách hàng miền xuôi. Hướng đi này không chỉ giải quyết đầu ra mà còn tạo sinh kế bền vững, giúp bà con nâng cao thu nhập. Nói về tâm huyết đồng hành cùng dân bản, chị Nguyễn Thị Thảo bày tỏ:

“Ý tưởng ban đầu của tôi là tìm đầu ra tiêu thụ sản phẩm cho bà con, giúp bà con vượt qua khó khăn, tạo ra sinh kế. Nhưng cũng từ ý tưởng đó thôi thúc tôi tìm tòi, nghiên cứu phát triển, nâng tầm các sản phẩm của miền núi đưa đến người tiêu dùng ở các vùng miền, mở rộng thị trường”  

Hiện nay, nhiều phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang tích cực ứng dụng mạng xã hội và thương mại điện tử để quảng bá, tiêu thụ đặc sản địa phương. Thế nhưng, với chị em vùng cao, việc tiếp cận công nghệ chưa bao giờ là chuyện dễ dàng.

Rào cản lớn nhất hiện nay là thiếu thiết bị thông minh. Ở nhiều thôn bản vùng sâu, không ít người chưa có điện thoại di động, hoặc chỉ dùng máy cũ không thể kết nối mạng. Đó là chưa kể hạ tầng internet ở một số khu vực vẫn còn rất chập chờn. Nói về những khó khăn này, chị Hồ Thị Thảo, người dân tộc Cor ở thôn Suối Dừa, xã Thạnh Bình bày tỏ:

“Về chuyển đổi số mở ra nhiều cơ hội để phụ nữ tiếp cận thông tin, dịch vụ công, thanh toán điện tử và quảng bá kinh doanh sản phẩm. Tuy nhiên phụ nữ ở vùng miền núi còn hạn chế kỹ năng số, thành phố cần có giải pháp để hỗ trợ nâng cao kỹ năng số giúp chị em sử dụng hiệu quả các ứng dụng công nghệ trong đời sống và phát triển kinh tế”

Trước những trăn trở của chị em vùng cao, mới đây tại Diễn đàn đối thoại với hội viên phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2026, ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu các cấp, ngành sớm có giải pháp thiết thực, khả thi để đồng hành với phụ nữ DTTS và miền núi trong giai đoàn mới:

“Phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có ý chí khát vọng vươn lên rất lớn; trách nhiệm của các cấp, các ngành là phải tạo điều kiện để ý chí ấy được tiếp sức bằng kiến thức, cơ hội, nguồn lực và những chính sách được triển khai đúng đối tượng, phù hợp với nhu cầu thực tế. Lãnh đạo thành phố cũng chỉ rõ, chuyển đổi số cần đi cùng điều kiện và kỹ năng để phụ nữ có thể tham gia an toàn, từ việc biết bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện lừa đảo cho đến giao dịch an toàn trên môi trường mạng”.

Đồng hành cùng chị em vươn lên, thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Đà Nẵng đã tích cực hỗ trợ hội viên tiếp cận thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt.Riêng với hội viên vùng cao, Hội trực tiếp hướng dẫn tạo mã QR "Chợ số vùng cao" trên Zalo, đồng thời tận dụng mạng lưới các trang, nhóm mạng xã hội của Hội để kết nối, tiêu thụ nông sản. Song song đó, nhiều mô hình sinh kế bền vững cũng được chú trọng xây dựng nhằm giải quyết việc làm.  Bà Lê Thị Ánh Nguyệt - Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Đà Nẵng cho biết:

 “Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các ngành, đơn vị liên quan để hỗ trợ kỹ năng số, kết nối tiêu thụ sản phẩm và nhân rộng các mô hình hiệu quả, bảo đảm phụ nữ, nhất là phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, có thêm cơ hội tham gia và thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số”./.