Buôn choh cơnh đêêc, ha dợ đoọng bha lầng liêm k’rơ, k’nuung ga măc, p’lêê liêm lâng pa câl bơơn chr’năp dal, đhanuôr hêê pa ghit cơnh choh bhrợ.

Bh’rợ chơih m’ma lâng bhrợ k’tiếc: Đhanuôr lêy pay m’ma k’rơ liêm câl tơợ chr’năp ta nih. K’tiếc choh đhị u liêm, k’tiếc g’bung, doọ choom nong đác. Boọng choh đhậu lâng bhưa zập đăh mơ 40 phân, luuc k’tiếc lâng mơ 10 tước 15 kí êệ bh’năn đơc đanh.

Bêl tơợp choh, cr’chăl choh liêm choom bhlầng năc tơợp hân noo boo. Đhanuôr hêê pa ghit bhlưa choh zập t’nơơm năc mơ 2m tước 2,5m. Đơc m’ma choh coh m’pâng boọng, g’lâp k’tiếc đoọng bịng lâng đị đoọng mâng xang năc tưới đác. Ahêê oọ choh lalâh đhậu, lâng choom pay n’jăng đơc đhiêr t’nơơm đoọng zư đác ha dợ oọ đơc n’jăng lalâh đăn m’ma choh.

Bh’rợ k’rang lêy: Chr’năp bhlầng năc đoọng zập đác bêl p’răng cha noọng lâng pa hooi đác bêl pleng boo, oọ đơc nong đác coh tơơm prí. G’bur phân năc lêy pác bấc g’luh, vươc đhiêr t’nơơm xang năc g’lấp k’tiếc, oọ đơc phân grịa ooy riah buôn bhrợ xrăh riah. Đanh đanh năc hêê dziic bhơi, căt lơi hi la răng, zập zr’lụ prí chăt năc đơc 1 t’nơơm căn lâng bơr t’nơơm coon đoọng vaih k’nuung liêm. T’nơơm n’đoo vêy k’nuung ga măc crêê c’lâng đhí năc n’tạp n’loong đợ oọ đoọng c’lâm.

Đoọng cha groong bha ruy, đhanuôr hêê năc ta luôn tước bhươn choh prí, lêy hi la răng căh cợ riah crêê hư năc bhrợ cơnh cán bộ nông nghiệp pa choom. Pa ghit rau pa sạch đhao, k’nuôc lâng oọ pay m’ma tơợ zr’lụ tơơm prí crêê pr’luh.

X’rịa năc c’nặt pay bh’nơơn: Choh mơ 10 tước 11 c’xêê năc prí ơy choom pay bh’nơơn. Bêl gôh pay k’nuung prí pa ghit oọ đơc hư p’lêê. Đhanuôr hêê pa ghit lêy, bêl t’bhưah đhăm choh năc t’đang lâng apêê k’rong câl căh cợ hợp tác xã đoọng pa ghit đhị pa câl tệêm ngăn, oọ đơc vaih đhr’năng choh bâc ha dợ pa câl chr’năp ếp.

Rơơm pazêng xa nay xay moon năc ky, đhanuôr hêê năl cơnh choh bhrợ đoọng bhươn prí âng pr’loọng đong đay ha dưr liêm lâng pa chô bh’nơơn dal bhlầng. Rơơm đoọng ha đhanuôr lâng r’zơc ma mông k’rơ, bơơn bhrợ bh’nơơn liêm dal! Nhăn tr’lưm cớ đhanuôr hêê coh xa nay t’tun./.

Kỹ thuật trồng chuối tiêu hồng ở miền núi

Cây chuối vốn rất hợp với đất đai vùng miền núi quê mình, bà con trồng vài bụi quanh nhà để ăn cũng được, mà trồng thành vườn lớn để làm kinh tế cũng rất hay. Dễ trồng là vậy, nhưng để cây khỏe, ra buồng to, quả đẹp và bán được giá cao, bà con mình cần làm đúng kỹ thuật.

Về khâu chọn giống và làm đất: Bà con nên ưu tiên mua cây giống cấy mô khỏe mạnh ở những cơ sở uy tín. Đất trồng ở vùng núi cần chọn nơi hơi thoải, tơi xốp, không bị ngập úng. Hố trồng đào vuông vức cỡ 40 phân, trộn đều đất với khoảng 10 đến 15 kí phân chuồng ủ hoai.

Khi bắt tay vào trồng, thời điểm đẹp nhất là lúc đầu mùa mưa. Bà con trồng các cây cách nhau tầm 2 mét đến 2 mét rưỡi. Đặt bầu cây thẳng đứng giữa hố, lấp kín đất, nén nhẹ gốc rồi tưới nước. Bà con nhớ đừng trồng sâu quá, và có thể lấy cỏ khô tấp quanh để giữ ẩm nhưng không phủ sát vào thân cây.

Về khâu chăm sóc: Quan trọng nhất là giữ đủ nước lúc nắng hạn và khơi thông rãnh thoát nước khi mưa dầm. Phân bón nên chia làm nhiều đợt, rải cách gốc một khoảng rồi lấp đất lại, tuyệt đối không bón sát gốc kẻo xót rễ. Thỉnh thoảng bà con nhớ dọn cỏ, tỉa lá khô, mỗi bụi chỉ chừa lại cây mẹ và một hai chồi con khỏe nhất để cây tập trung nuôi buồng. Cây nào buồng to mà ở chỗ gió nhiều thì bà con nhớ lấy sạp chống đỡ.

Để phòng trừ sâu bệnh, bà con chịu khó thăm vườn thường xuyên, hễ thấy cây vàng lá hay thối gốc là phải xử lý theo hướng dẫn của cán bộ nông nghiệp ngay. Chú ý giữ sạch dao cuốc và tuyệt đối không lấy chồi từ bụi chuối đang bị bệnh.

Cuối cùng là khâu thu hoạch: Trồng chừng 10 đến 11 tháng là chuối bắt đầu cho thu. Khi cắt buồng phải nhẹ tay tránh dập xước quả. Đặc biệt, chương trình xin lưu ý bà con, trước khi định mở rộng diện tích trồng nhiều, bà con phải chủ động liên hệ trước với thương lái hoặc hợp tác xã để lo đầu ra ổn định, tuyệt đối không trồng ồ ạt theo phong trào để tránh cảnh được mùa mất giá.

Hy vọng với những chia sẻ vừa rồi, bà con mình sẽ mạnh dạn áp dụng đúng kỹ thuật để vườn chuối của gia đình phát triển tốt và mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất./.