K’đươi năc cán bộ khuyến nông pa ghit xăl bhrợ cơnh t’mêê, vaih năc đhị “xr’looc têy pr’tệêt dal” đơơng rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật lâng thị trường tước đăn lâh lâng đhanuôr

Tổ khuyến nông chr’val Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị xoọc pa dưr liêm choom chr’năp bhrợ đh’rưah, zooi đhanuôr xăl tơơm chr’noh. Đươi vêy rau zooi nâu, 4 pr’loọng đhanuôr ặt vel Nam Dinh ơy xăl 4ha k’tiếc bh’nơơn ếp đoọng choh tràm – rau tràm bhrợ za nươu pa chô zên bấc lâh.

Năc muy coh pazêng pr’loọng tơợp bhrợ, t’cooh Nguyễn Văn Lưu bhui har đoọng năl: tràm nâu chăt vaih liêm choom đhị k’tiếc vel đong lâng dưr pậ liêm. Pa bhlầng, rau liêm choom bhlầng năc choh muy chu ha dợ choom pay bh’nơơn ta luôn tơợ 25 tước 30 c’moo, t’vaih c’lâng bhrợ cha đanh mâng zooi đhanuôr tệêm loom k’rong bhrợ đhị đanh đươnh.

“Bơơn ray k’rang âng khuyến nông năc azi bơơn zooi đăh kỹ thuật, cha groong bha ruy, xang năc tơơm m’ma lâng phân bón năc đhanuôr cung bhui har đoọng k’rong bhrợ”.

Căh muy zooi đăh kỹ thuật lâng pr’đươi đoọng bhrợ, lực lượng khuyến nông cơ sở dzợ nắc “poong pa têệt” pa dưr doanh nghiệp tước lâng đhanuôr, têệm ngăn đhị pa câl. Nâu năc chìa khóa zooi apêê cr’noọ bh’rợ ha dưr đanh mâng.

Ha dợ, lực lượng nâu xoọc cung zâng lâng bấc k’đhap k’ra. Bhiệc đươi dua cr’noọ bh’rợ chính quyền vel đong 2 cấp bhrợ đợ bh’rợ dưr bấc, ha dợ ma nưih bhrợ căh bấc. Trực tiếp bhrợ bh’rợ nâu, t’cooh Nguyễn Trương Nhân, cán bộ khuyến nông Trung tâm Dịch vụ tổng hợp chr’val Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị xay moon: Coh đhr’năng bộ máy chính quyền 2 cấp t’hước tước ma maach, bh’nơơn dal, bh’rợ khuyến nông cung k’đươi ha dưr, moọt cr’chăl tr’xăl đơơng chr’năp đanh đươnh.

“Azi cung t’pâh đhanuôr xăl bơr pêê cr’noọ bhrợ pa zưm bhrợ têng đoọng pa dưr dal chr’năp bh’rợ ha rêê đhuôch, pa dal chr’năp bh’nơơn pr’đươi. Vêy bơr pêê rau  k’đhap tu đợ bh’rợ bấc, ma nưih bhrợ căh bấc k’đươi cán bộ khuyến nông năc lêy bhrợ cơnh liêm buôn”.

Đhr’năng lalua đoọng lêy, xăl tơợ “k’đhơợng têy pa choom bhrợ” dzang ooy “t’pâh bhrợ pa chô bấc chr’năp” xoọc năc c’lâng bhrợ liêm choom bhlầng. Cơnh bhrợ nâu jưah pa chô bh’nơơn, jưah pa têệt liêm choo, zập pr’têệt coh t’nooi bhrợ têg, ha dợ năc cr’noọ bh’rợ choh tràm bhrợ za nươu năc đoo ba bi.

T’cooh Phan Ngọc Đồng, Phó Giám đốc Trung tâm khuyến nông tỉnh Quảng Trị đoọng năl: Đơn vị xoọc pa dưr liêm choom c’rơ chr’năp “đhị pr’tệêt”. Coh cr’noọ bh’rợ nâu, c’bhuh khuyến nông căh muy k’rang kỹ thuật năc dzợ pa têệ thị trường; chính quyền chr’val pa zưm bhrợ, zooi k’tiếc; doanh nghiệp k’rang bhrợ têng, k’rong câl; ha dợ đhanuôr năc trực tiếp bhrợ têng.

T’cooh Đồng xay moon ghit, cr’chăl tước đâu, vel đong năc xăl t’mêê bh’rợ khuyến nông, t’bhlầng pa têệt pa zưm “4 đăh”, pazêng: Nhà nước, ma nưih bhrợ khoa học, doanh nghiệp, đhanuôr, tơợ đêêc năc t’bhlầng xăl tơơm chr’noh lâng pa dưr ha rêê đhanuôr đanh mâng ting t’nooi chr’năp.

“Xoọc đâu căh muy pa choom cơnh choh, k’rang lêy, băn bh’năn năc a zi dzợ lêy pa têệt lâng zập đăh crêê tước đăh khoa học kỹ thuật, apêê doanh nghiệp, apêê hợp tác xã, chính quyền vel đong t’vaih pr’đơợ liêm choom bhlầng đoọng ha đhanuôr”.

Dap tước nâi kêi, prang k’tiếc k’ruung ơy bhrợ t’vaih k’nặ 5.200 tổ khuyến nông vel bhươl lâng mơ 47.500 cha năc. Nâu năc c’bhuh trực tiếp “k’đhơợng têy pa choom bhrợ”, pa choom đoọng ha đhanuôr bhrợ têng ting t’nooi,  pa đăn zập pr’đơợ lâng pa têệt k’rong câl pazêng bh’nơơn pa chô.

Đọong bhrợ ghit coh clung ruộng lâng bhrợ liêm choom ha đhanuôr, c’bhuh khuyến nông xoọc bơơn bhrợ pa liêm cớ. Rau liêm choom bhlầng năc c’bhuh nâu ting xơợng rau xa nay k’đươi moon trực tiếp tơợ cấp chr’val, đơơng bh’rợ khuyến nông vaih năc bh’rợ liêm choom bhlầng âng chính quyền vel đong.

Xay moon ooy c’lâng bh’rợ ha dưr, t’cooh Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông k’tiếc k’ruung đoọng nălL C’lâng bh’rợ tước c’moo 2030 năc bơơn xăl k’rơ tơợ “khuyến nông kỹ thuật” dzang ooy “khuyến nông pa chô chr’năp dal”. Khuyến nông cr’chăl t’mêê năc k’đhơợng 6 chr’năp pa têệt đăh: thị trường, chính sách, vel bhươl, pa xiêr đha rựt đanh mâng, môi trường sinh thái lâng chuyển đổi số.

“Bơơn năl ghit c’bhuh khuyến nông cấp chr’val năc đăn lâng đhanuôr. Trách nhiệm âng Trung tâm khuyến nông k’tiếc k’ruung năc bhrợ vaih zập xa nay pa choom đoọng ha c’bhuh nâu. Cơnh lâng apêê tỉnh năc t’bhlầng bhrợ quy chế pa zưm bhrợ, ra pặ cấp, ra pặ quyền năc đoo bh’rợ ta luôn xay moon, đh’rưah lâng pa choom đoọng ha c’bhuh nâu dzợ”./.

QUẢNG TRỊ: KHUYẾN NÔNG CƠ SỞ THÍCH ỨNG MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG HAI CẤP

Khuyến nông cơ sở tại tỉnh Quảng Trị đang đối mặt với nhiều khó khăn về nhân lực và khối lượng công việc gia tăng. Yêu cầu đặt ra là cán bộ khuyến nông chủ động đổi mới phương thức hoạt động, trở thành “cánh tay nối dài” đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật và thị trường đến gần hơn với người nông dân

Tổ khuyến nông cộng đồng xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị đang phát huy rất tốt vai trò đồng hành, giúp người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Nhờ sự hỗ trợ này, 4 hộ dân ở thôn Nam Dinh đã mạnh dạn chuyển 4 hecta đất lúa kém hiệu quả sang trồng tràm 5 gân - loại cây dược liệu cho giá trị kinh tế cao.

Là một trong những hộ tiên phong, ông Nguyễn Văn Lưu phấn khởi cho biết: tràm 5 gân rất hợp thổ nhưỡng địa phương và sinh trưởng tốt. Đặc biệt, ưu điểm lớn nhất là chỉ cần trồng một lần nhưng có thể thu hoạch liên tục từ 25 đến 30 năm, mở ra hướng sinh kế bền vững giúp bà con yên tâm bám đất đầu tư lâu dài.

“Được sự quan tâm của khuyến nông thì chúng tôi được hỗ trợ về khâu kỹ thuật rồi phòng trừ sâu bệnh, rồi  cây giống và phân bón thì bà con cũng phấn khởi để đầu tư sản xuất”.

Không chỉ hỗ trợ kỹ thuật và vật tư, lực lượng khuyến nông cơ sở còn là "cầu nối" đưa doanh nghiệp đến với nông dân, bảo đảm đầu ra ổn định. Đây chính là chìa khóa giúp các mô hình sản xuất phát triển bền vững.

Thế nhưng, lực lượng này hiện cũng đối mặt với không ít áp lực. Việc áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp khiến khối lượng công việc tăng cao, trong khi nhân lực lại khá mỏng. Trực tiếp làm nhiệm vụ này, ông Nguyễn Trương Nhân, cán bộ khuyến nông Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị chia sẻ: Trong bối cảnh bộ máy chính quyền 2 cấp hướng tới sự tinh gọn, hiệu quả, công tác khuyến nông cũng bắt buộc phải chuyển mình, bước vào giai đoạn chuyển đổi mang tính chiến lược.

“Chúng tôi cũng khuyến khích bà con nông dân chuyển đổi một số mô hình liên kết đa giá trị để nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, tăng cao giá trị sản phẩm. Có một số khó khăn như công tác khuyến nông do khối lượng công việc nhiều, nhân lực hạn chế đòi hỏi cán bộ khuyến nông phải linh hoạt ứng biến”.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi từ phương thức “cầm tay chỉ việc” sang "khuyến nông đa giá trị" đang là xu hướng tất yếu. Cách làm này vừa nâng cao hiệu quả, vừa gắn kết chặt chẽ các mắt xích trong chuỗi sản xuất, mà điển hình là mô hình trồng tràm 5 gân vừa nêu.

Ông Phan Ngọc Đồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị cho biết: Đơn vị đang phát huy rất tốt vai trò “trục kết nối”. Trong mô hình này, lực lượng khuyến nông không chỉ lo kỹ thuật mà còn kết nối thị trường; chính quyền xã điều phối, hỗ trợ quỹ đất; doanh nghiệp lo chế biến, bao tiêu; còn người dân trực tiếp sản xuất.

Ông Đồng nhấn mạnh thêm, thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đổi mới công tác khuyến nông, đẩy mạnh liên kết "4 nhà": Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông, qua đó thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng và phát triển nông nghiệp bền vững theo chuỗi giá trị.

“Hiện nay không chỉ là hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, chăn nuôi mà chúng tôi còn tiến hành kết nối các bên liên quan về khoa học kỹ thuật, các doanh nghiệp, các hợp tác xã, chính quyền địa phương tạo điều kiện tốt nhất cho nông dân”.

Tính đến nay, cả nước đã thành lập gần 5.200 tổ khuyến nông cộng đồng với khoảng 47.500 thành viên. Đây là lực lượng trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn bà con sản xuất theo chuỗi, tiếp cận các tiêu chuẩn chất lượng và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Để bám sát đồng ruộng và phục vụ nhân dân tốt hơn, hệ thống khuyến nông đang được tổ chức lại. Điểm đột phá là lực lượng này sẽ chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ cấp xã, đưa công tác khuyến nông trở thành nhiệm vụ thiết yếu của chính quyền cơ sở.

Nói về định hướng phát triển, ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết: Chiến lược đến năm 2030 sẽ chuyển đổi mạnh mẽ từ “khuyến nông kỹ thuật” sang “khuyến nông đa giá trị”. Khuyến nông thời kỳ mới sẽ đảm nhận 6 vai trò cầu nối quan trọng về: thị trường, chính sách, cộng đồng, giảm nghèo bền vững, môi trường sinh thái và chuyển đổi số.

“Định vị được lực lượng khuyến nông cấp xã phải gần dân. Trách nhiệm của Trung tâm Khuyến nông Quốc gia là phải hình thành được các tài liệu, mô-đun để đào tạo tập huấn cho lực lượng này. Đối với các tỉnh cần tăng cường thực hiện quy chế phối hợp, phân cấp, phân quyền cũng như là thường xuyên kiểm tra đánh giá, đồng hành với đào tạo, đào tạo hơn nữa cho lực lượng này”./.