Lâng zâp hécta đoọng ha chr’nắp dâng mơ 30 tước40 ực đồng, t’nơơm gai t’viêng xoọc đoọng lêy bấc râu liêm choom đắh pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung, zúp đhanuôr bấc chr’val cóh vel đông chr’hoong Phù Yên, tỉnh Sơn La vêy bhiệc bhrợ cha têêm ngăn, ting bhr’dzang dưr zi lấh đha rứt.

Choh crâng n’loong ga măc cơnh lâng tơơm keo cấy mô năc muy coh bâc c’lâng bh’rợ chr’năp chroi đoọng ha dưr dal bh’nơơn lâng chr’năp âng n’loong ta choh coh chr’hoong da ding ca coong Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi. C’moo 2017, tơợ zên âng bh’rợ xa nay 30 a, Phòng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xơc vel bhươl chr’hoong Ba ơ pa zum lâng apêê chr’val: Ba Thành, Ba Vinh, thị trấn Ba Tơ tơơp bhrợ pa dưr pr’đhang choh crâng keo lai cấy mô. Pr’đhang n’nâu tr’nơơp chô đơơng râu liêm choom ha đha nuôr coh da ding ca coong n’nâu.

M’ma a tưch a ac vel đong coh da ding ca coong Lào Cai năc m’ma a tưch chr’năp pr’hăt, yêm bhlâng côh k’tiêc k’ruung hêê. Đh’rưah lâng bh’rợ zư đơc, cr’chăl pa dưr m’ma a tưch n’nâu coh vel đong âi đoọng lêy n’đhơ doó lêy ooy ch’ngai, năc apêê đha nuôr acoon coh coh da ding ca coong, năc c’la âng m’ma a tưch n’nâu zêng choom dưr ca van tơợ đâu.

Bâc c’moo hơ nua, đhị chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị bh’rớ đhanuôr xăl chr’noh chr’bêêt dưr vaih k’rơ lâng liêm choom ooy kinh tế bâc pa bhlâng. Liêm choom bhlâng coh pazêng bh’rớ xăl chr’noh chr’bêêt năc bh’rớ choh quýt rơợc âng bâc pr’loọng đong đhanuôr Vân Kiều đhị chr’val Húc. Đươi vêy cơnh đêêc, pr’ăt tr’mông âng đhanuôr acoon coh đhị zr’lụ ting t’ngay vêy ta ha dưr dal, nhâm mâng.

Đoọng pa dưr kinh tế, t’bhlâng t’bil ha ul, đharưt, coh pazêng c’moo đăn đâu, đhanuôr coh zr’lụ da ding k’coong Lào Cai ơy đơơh loon chêêc c’lâng bh’rớ pa dưr t’nơơm chr’noh, bh’năn băn t’mêê chô đơơng rau liêm choom ooy kinh tế bâc bhlâng. Chr’hoong Bắc Hà năc vel đong vêy bâc xa nay bh’rớ đươi dua khoa học, kỹ thuật ooy bh’rớ tr’nêng ch’choh b’băn, xăl t’nơơm ha roo, t’nơơm a bhoo truyền thống, tơợ đêêc pa dưr dal rau chr’năp ooy bh’rớ nông nghiệp, ting t’ngay t’bil ha ul, pa xiêr đharưt, bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê.

A’lanh nắc râu ahêê lêy cơnh ngoọ cắh râu chr’nắp, hân đhơ cơnh đêếc, bêl băn đoọng pa câl nắc ơy zúp đoọng mưy đha đhâm bhrợ têng cha k’van. Nắc đoo bh’rợ âng anoo Nguyễn Công Vinh, 34 c’moo cóh vel Lương Phú A, chr’val Lương Hoà Lạc, chr’hoong Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang, manứih k’đơơng a’cọ lâng bh’rợ cha chrứih nâu, ha dợ đơơng chô bh’nơơn dal.

Pr’loọng đông amoó Nguyễn Thị Dung cóh tiểu khu 7, chr’val Nà Bó, chr’hoong Mai Sơn, tỉnh Sơn La tu vêy chóh t’nơơm thanh long loom bhrông nắc vêy đơơng chô bh’nơơn liêm dal, zâp c’moo lơi jợ đợ mơ zên pr’loọng đông pa gluh nắc pa chô k’noọ 700 ực đồng lâng bhrợ pr’đơợ bhiệc bhrợ ha lấh 10 apêê pa bhrợ cóh vel đong.

Bhrợ têng cơnh c’lâng xa nay pa liêm crâng môp bênh, t’vaih pr’đợơ đoọng đhanuôr acoon coh đhị đếêc bơơn pa dưr tr’mông tr’meh, tệêm ngăn pr’ặt tr’nợt, tỉnh Lâm Đồng ơy xăl 62 hecta k’tiếc crâng đoọng xay bhrợ đề án choh tơơm cao su k’rong đhị vel Con Ó, chr’val Mỹ Đức, chr’hoong Đạ Tẻh. Tợơ 7 c’moo bhrợ têng, tước đâu đề án nâu xoọc tợơp nắc ơy đơơng chô bh’nơơn liêm choom, zooi bấc pr’loọng đong đhanuôr đha rựt, ha dưr pr’ặt tr’mông, pa tệêt lâng crâng ca coong.

Cr’chăl a hay, apêê zr’lụ đhanuôr acoon coh âng tỉnh Lâm Đồng ơy xăl tơơm chr’noh vêy đơơng chô bh’nơơn dal. Bấc tơơm ch’noh t’mêê vêy chr’năp dal ơy đoọng choh bhrợ, ơy zup zooi đhanuôr pa dưr dal pr’ặt tr’mông, bhr’lậ đhr’năng k’đhap k’ra bêl lalâh g’nưm tợơ tơơm cà phê lâng ha roo. Coh đếêc, choh dân băn tằm bơơn xay moon nắc muy cr’noọ bh’rợ liêm choom bhlầng, đơơng chô bh’nơơn tệêm ngăn, zúp zooi bấc pr’loọng đong ha dưr.

Cr’chăl đăn đâu, apêê ngành chức năng thành phố Đà Nẵng xay bhrợ bấc cr’noọ bh’rợ zúp zooi đhanuôr bhrợ têng cha. Tợơ đếêc, n’léh bấc cr’noọ bh’rợ bhrợ têng cha đơơng chô bh’nơơn lalua ta nih bhlầng, chroi k’rong t’vaih bhiệc bhrợ đoọng k’ha riêng cha nắc pa bhrợ đhị vel đong.