Ooy cr’chăl tr’zêl tr’penh lâng a’rập Mỹ trông dấc k’tiếc k’ruung, bấc pr’loọng đông cóh miền Nam vêy bhúh xoọng dzoọ ắt đhị 2 c’nắt c’lâng. Hân đhơ cơnh đêếc, lâng râu t’đang k’đươi ma bhưi chr’nắp âng k’tiếc k’ruung, đợ bh’rợ cách mạng nắc ơy bhrợ bhúh xoọng âng đay chô lâng cách mạng lâng g’lúh tr’zêl tr’penh âng acoon cóh. Ta’lưm hơnh déh 40 c’moo t’ngay miền Nam pachô, pazưm k’tiếc k’ruung, đhanuôr lâng pr’zợc đương xâng bha ar x’rặ âng Thành Trung, PV Đài p’rá VN vêy bha ar x’rặ K’tiếc k’ruung nắc đoo bha’lâng, xay moon ooy 1 pr’loọng đông cơnh đâu.

C’moo 1972, xoọc bêl nắc học sinh trường Trịnh Hoài Đức, manứih đha’đhâm 17 c’moo Lâm Cầu cóh chr’val Phú Thọ, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Sông Bé nắc dưr lướt đắh tr’nớt nhà trường lâng lơi jợ cr’noọ cr’niêng bhrợ thầy giáo đoọng lướt lính ha chế độ VN Cộng hoà ting cơnh lệnh tổng động viên. Cr’chăl nâu, ooy pr’loọng đông t’coóh vêy adêy, na noo xoọc bhrợ têng cách mạng đhị zr’lụ tr’zêl zr’lụ Đ lâng ma moó nắc du kích chr’val. Ooy 1 g’lúh tr’lưm pr’hắt pr’hiêl âng t’coóh Cầu lâng na noo, 2 nhi đoo đhi noo nắc xay moon k’rơ bấc ooy đắh bhiệc bhrợ lâng cr’noọ bh’rợ âng 2 nhi đoo xoọc ta’pưn bhrợ. T’coóh Lâm Thị Dần, ma moó t’coóh Cầu đh’rứah lâng pr’loọng đông cung t’bhlâng xay moon p’too, zêl cha’groong k’coon, manứih đha’đhi cóh pr’loọng đông rạch chô lâng cách mạng. t’coóh Dần đoọng năl:

Bêl đêếc acu cung moon p’too đha’đhi n’jứih cu nắc lêy chô lâng cách mạng. acu xay moon lâng đha’đhi cu nắc đhêy ặ, oó lướt lính đoọng ha pêê đắh tốh dzợ, chô ooy đâu đh’rứah cr’noọ bh’rợ lâng pr’loọng đông đay. Bêl đêếc t’bhlâng moon p’too hadợ cắh năl đha’đhi cu vêy xâng hay cắh.

Mơ 2, 3 c’xêê cóh quân đội VN cộng hoà, t’coóh Lâm Cầu nắc lêy năl, ađay xoọc bhrợ têng đoọng ha g’lúh tr’zêl tr’penh cắh liêm crêê. Bêl đâu, t’coóh năl gít hâu tu lang apêê a’conh a’bhướp pân grơơ tr’zêl tr’penh, ma chêết bil tu 2 cr’liêng chữ K’tiếc k’ruung. T’coóh cung k’pân 1 t’ngay nắc pa’đăng súng ooy đhi noo, bhúh xoọng âng đay. Tơợ đêếc t’coóh Cầu nắc chấc lêy c’lâng glúh mứt đắh quân đội VN cộng hoà. Tơợp c’moo 1973, xang 1 g’lúh zêl lêệng cóh Chánh Phú Hoà, Bến Cát, Sông Bé, t’coóh lâng 23 cha’nặc pr’zợc ơy lướt mứt đoọng chô lâng vel đông. T’coóh Lâm moon:

Xang bêl azi dưr mứt đắh quân ngũ nắc azi chô ooy vel đông, azi cung bhrợ ruộng cơnh đhanuôr. Azi pấh bhrợ bh’rợ t’bil lơi bhiệc cắh năl chữ đoọng ha đhanuôr. Acu vêy bơơn năl m’bứi, zâp hi’dưm nắc lướt pachoom đoọng ha đợ apêê t’coóh t’ha đoọng apêê năl chữ. Xang nặc zâp ngai zêng liêm choom, ngai cung năl c’lâng pr’lướt âng cách mạng.

Xang bêl pachô miền Nam, pazưm k’tiếc k’ruung, cóh pr’loọng đông t’coóh Lâm Cầu, đợ apêê ơy taluôn ắt cóh 2 đắh c’nắt zêl dưr chô lâng pr’ắt tr’mung cơnh apêê lơơng, đh’rứah padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung lâng padưr vel bhươl. Lâng tinh thần đoàn kết, zay ta’bách, apêê nắc ơy chrooi đoọng liêm chr’nắp đoọng ha bhiệc padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung cóh vel đông. Xang 40 c’moo bhrợ têng, t’coóh Cầu nắc ơy vêy bơơn đhr’nông đông pậ nhâm lâng 1 quán cà phê đoọng thuê zâp c’xêê lấh 10 ực đồng cóh phường Tương Bình Hiệp, tp.Thủ Dầu Một. 2 p’nong k’coon âng t’coóh zêng pậ liêm lâng vêy pr’ắt tr’mung têêm ngăn. T’coóh Trần Văn Hiệp, trưởng zr’lụ phố 4, phường Tương Bình Hiệp, tp.Thủ Dầu Một đoọng năl:

Đợ apêê nâu bêl ahay nắc vêy pấh bhrợ bhiệc đoọng ha chế độ ty, hân đhơ cơnh đêếc bêl k’tiếc k’ruung pachô, apêê cung ắt liêm đh’rứah lâng padưr pa’xớc ting pr’ắt tr’mung âng xã hội. tước đâu, pr’ắt tr’mung âng apêê nắc têêm ngăn. Apêê bhrợ cha, pấh bhrợ zâp bh’rợ xã hội lâng đh’rứah padưr vel bhươl.

Tr’zêl tr’penh ơy bhrợ k’chứt bấc pr’loọng đông t’coóh Lâm Cầu lưm bấc zr’nắh k’đhạp, manứih pấh bhrợ cách mạng, vêy ngai nắc ta coọp lướt lính đoọng ha quân đội VN cộng hoà. Hân đhơ ắt bhrợ ha đhị, loom luônh, pr’ắt tr’mung âng apêê lâng k’tiếc k’ruung dzợ ặt váih liêm chr’nắp ooy cr’noọ a’bục âng acoon manứih VN. K’tiếc k’ruung pachô nắc lơi jợ zêng zâp râu, p’têết pazưm cớ zâp râu cắh liêm crêê cóh loom ooy đợ pr’loọng đông nâu. T’coóh Lâm Cầu bhui har moon:

Xang 40 c’moo, tước bêl đâu k’tiếc k’ruung bơơn tr’xăl liêm bấc. tơợ pr’ắt bh’rợ âng đhanuôr, c’lâng c’tốch, bhiệc bhrợ âng đhanuôr zêng liêm choom. Hadang ặt zư cơnh đâu lâng padưr pa’xớc lấh mơ dzợ nắc ooy 10 c’moo dzợ, nắc xang 50 c’moo bơơn pachô miền Nam, acu k’noọ k’tiếc k;’ruung hêê bơơn bhrợ bấc bh’nơơn liêm chr’nắp lấh mơ.

Zâp g’lúh hơnh déh t’ngay pachô miền Nam, pazưm k’tiếc k’ruung 30/4, pr’loọng đông t’coóh Lâm Cầu nắc pazưm k’rong đh’rứah xay moon cớ 1 cr’chăl lịch sử k’tiếc k’ruung lâng đợ pr’ắt bh’rợ ooy pr’ắt tr’mung đay. Xoọc đâu ooy pr’loọng đông apêê, đợ cr’noọ ooy đợ c’moo 70 âng thế kỷ l’lăm dưr váih đợ pr’học đoọng ha coon a’châu. Nâu đoo nắc râu chắp kiêng, tinh thần đoàn kết cóh pr’loọng đông lâng lấh mơ, nắc năl mamung liêm chr’nắp lâng 2 cr’liêng chữ K’tiếc k’ruung ma bhưi chr’nắp./.