Xoọc đâu pân đil zr’lụ bhươl cr’noon vêy cr’noọ nắc lướt ooy thành phố bhrợ cha, ắt mamông, cr’noọ bh’rợ n’nâu ting t’ngay dưr váih k’rơ lấh mơ, pay bấc lấh mơ cóh zr’lụ pa bhrợ cắh nhâm mâng. Hân đhơ cơnh đêếc, pân đil pa bhrợ tơợ lơơng tước lum bấc rau zr’nắh k’đháp cóh bh’rợ bơơn đươi dua đợ chính sách pháp luật moon zazum lâng chính sách zúp zooi âng xã hội moon la lay. Cơnh đêếc nắc bhrợ cơnh ooy đoọng nhâm mâng quyền lâng rau liêm choom creê cơnh đoọng ha apêê pa bhrợ n’nâu. Lê Thơm, PV Đài P’rá VN vêy bha ar xrặ xay truíh ooy xa nay n’nâu.

          Pân đil pa bhrợ tơợ lơơng tước nắc đợ manuýh lum bấc rau zr’nắh k’đháp cóh xã hội, tu cơnh đêếc buôn k’chít, k’pân, bấc bhlâng nắc buôn ắt, prá xay lâng apêê bhrợ đh’rứah cắh cậ lâng manuýh ắt mr’đoo cóh zr’lụ đong trọ, manuýh mr’đoo vel đong; bh’rợ tr’nêng nắc cắh nhâm mâng, buôn crêê ta z’nắh. Manuýh pa bhrợ cóh zr’lụ n’nâu nắc pa bhlâng cắh bơơn đươi dua đợ chính sách liêm crêê âng xã hội, bh’rợ y tế, zư lêy c’rơ lâng p’too pa choom ooy pháp luật công cắh lấh bấc. A ngắh Nguyễn Thị Hồng, vel đong cóh Tuyên Quang tước ooy Hà Nội ắt mamông cóh 30 c’moo ơy, bhrợ bh’rợ pay câl phế liệu. a ngắh crêê cr’ăy u nang ta luôn ng’lướt ooy bệnh viện đoọng pa dứah lâng công ơy roóch pa dứah bấc chu, nắc tu cắh vêy thẻ BHYT nắc đoo bêl lướt pa dứah nắc zr’nắh k’đháp pa bhlâng lâng bil bấc zên bạc. a ngắh Hồng prá:

         Rơơm kiêng nắc đoỌng đợ manuýh tơơi ắt cơnh azi bơơn câl BHYT, BHXH. Ta đang moon ha dang choom nắc đoọng đơ manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước nắc lứch bơơn câl lâng bơơn pa dứah đh’réh cr’ăy đhị zr’lụ ắt mamông. Rau đêếc nắc rau rơơm kiêng âng cu lâng âng pazêng manuýh pa bhrợ. Ha dang vêy choom cơnh đêếc nắc đợ manuýh pa bhrợ nắc apêê đoo yêm têêm pa bhrợ ta têng, tu cơnh acu nắc cóh vel đong ruộng tông cắh vêy, nắc choom chêếc lướt pay câl tọ, chai, bha ar ta lơi…

        Ting cơnh bh’rợ ch’mêết lêy đoọng lêy, nắc manuýh pa bhrợ n’nâu ơy chrooi đoọng k’dâng 20% đoọng ha pazêng CDP hân đhơ cơnh đêếc nắc tước 90% manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước cắh bơơn đươi dua rau liêm choom âng xã hội lâng chính sách chr’nắp liêm đhị zr’lụ tước ắt pa bhrợ. Rau la lua n’nâu bhrợ bấc rau cắh liêm crêê ooy rau liêm choom âng pr’ắt tr’mông lâng quyền âng manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước, pa bhlâng nắc lâng apêê pân đil tu vêy lấh 80% manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước đơơng âng k’coon lâng cắh vêy chính sách la lay ooy y tế lâng giáo dục đoọng ha k’coon âng apêê n’nâu. Pr’căn Nguyễn Thu Giang- Phó Viện trưởng Viện pa dưr c’rơ Cộng đồng Ánh Sáng xay moon rau la lua:

        Xoọc đâu Hà Nội vêy lấh 18% manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước nắc cắh xay moon hộ khẩu lâng TP HCM bấc lấh mơ tước 30%. Lâng xa nay nắc cắh muy ooy hộ khẩu, n’đắh cơ quan k’đhơợng xay n’nắc nắc công zr’nắh k’đháp, ha dzợ ng’lêy cơnh lơơng cậ ng’lêy tơợ đhanuôr cóh xoọc đâu ắt cóh c’bhúh n’nâu nắc nâu đoo rau zr’nắh k’đháp ga mắc pa bhlâng đoọng apêê đoo bơơn đươi đợ bh’rợ tr’nêng liêm crêê zazum.

         Đhị đhr’năng cơnh đêếc, đoọng đợ apêê pân đil pa bhrợ tơợ lơơng tơơi ắt pa bhrợ bơơn đươi dua bh’rợ liêm crêê âng xã hội, nắc pa chắp ch’mêết lêy bhrợ p’xoọng, bhr’lậ, bhrợ t’váih apêê xa nay t’mêê nắc đợ rau liêm choom bấc lấh mơ, đhị rau xa nay nhâm mâng rau liêm choom zazum âng zập ngai lâng bhrợ t’váih rau liêm crêê đoọng manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước bơơn đươi dua đợ quyền bha lâng muy cơnh liêm choom bhlâng. Ting n’nắc, bhr’lậ gít liêm lấh mơ cóh bh’rợ hành chính ooy bh’rợ k’đhơợng lêy hộ khảu, tạm trú, tạm vắng, tuyển sinh cóh bậc tiểu học. đhị đêếc cậ, công bhrợ tơ buôn lấh mơ pazêng bh’rợ ting đươi dua BHYT đoọng manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước nắc bơơn đươi dua. Pr’căn Trần Thị Phương Hoa, Phó Chủ tịch Hội Liên hịpp pân đil Hà Nội xay moon: lâng rau xa nay bh’rợ nắc xay bhrợ nhâm mâng quyền lâng rau liêm choom crêê cơnh đoọng ha pân đil, Hội nắc t’bhlâng bhrợ têng pazêng bh’rợ đoọng nhâm mâng pr’ắt tr’mông đoọng ha pân đil pa bhrợ tơợ lơơng tước:

       Pân đil rơơm kiêng bhlâng nắc BHYT, dzợ 70% nắc cắh ơy vêy BHYT. Azi nắc pazum đh’rứah lâng apêê cơ quan chức năng cơnh BHXH, apêê trung tâm y tế đoọng đh’rứah nhâm mâng âng bh’rợ zư lêy c’rơ. Lấh n’nắc nắc Hội pân đil công pazum đh’rứah lâng công an bhrợ têng bh’rợ nhăn tạm trú đoọng ha pân đil, pazum đh’rứah lâng ngành giáo dục đoọng ha k’coon âng apêê đoo bơơn tước trường. Ting n’nắc bhrợ têng bh’rợ xay moon p’too pa choom, pa dưr dal c’năl đoọng ha pân đil pa bhrợ tơợ lơơng tước n’năl quyền, trách nhiệm âng đay cóh zr’lụ tước pa bhrợ.

        Rau la lua đoọng lêy, manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước ting t’ngay vêy đợ rau chrooi đoọng bấc pa bhlâng ooy zr’lụ thành thị, chr’nắp bhlâng nắc lâng apêê thành phố ga mắc. Tu cơnh đêếc, bhrợ t’váih pr’đơợ đoọng manuýh pa bhrợ tơợ lơơng tước bơơn đươi dua đợ bh’rợ liêm crêê âng xã hội, nhâm mâng qưyền lợi crêê cơnh âng apêê đoo, tơợ đêếc công chrooi đoọng ooy rau dưr váih zazum âng prang xã hội./.

PHỤ NỮ LAO ĐỘNG DI CƯ KHÓ TIẾP CẬN DỊCH VỤ AN SINH XÃ HỘI

        Hiện nay phụ nữ khu vực nông thôn có xu hướng di cư ra thành phố làm ăn, sinh sống có xu hướng ngày càng tăng, chiếm tỷ lệ khá cao trong khu vực lao động phi chính thức. Tuy nhiên, phụ nữ lao động di cư khu vực phi chính thức gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp cận với các chính sách pháp luật nói chung và chính sách về an sinh xã hội nói riêng. Vậy làm thế nào để đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng cho nhóm lao động yếu thế này. Lê Thơm-PV Đài TNVN có bài đề cập đến vấn đề này:

          Phụ nữ lao động di cư khu vực phi chính thức là các đối tượng thuộc nhóm yếu thế trong xã hội, nên thường có tâm lý e ngại, tự ti, chủ yếu giao tiếp theo các nhóm nghề hoặc nhóm cùng khu trọ, đồng hương; việc làm không ổn định, dễ bị bạo hành, xâm hại. Lao động thuộc khu vực này đặc biệt khó tiếp cận với các chính sách an sinh xã hội, dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe và tư vấn pháp luật còn rất hạn chế. Bà Nguyễn Thị Hồng, quê ở Tuyên Quang đã đến Hà Nội sinh sống cách đây 30 năm, làm nghề thu mua phế liệu. Bà bị u nang phải đi viện liên tục và đã mổ nhiều lần nhưng vì không sử dụng thẻ bảo hiểm y tế nên mỗi lần đi viện rất vất vả và tốn kém. Bà Hồng cho biết:

         “Mong muốn là cho những người di cư được mua bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội. Đề nghị được thì cho những người lao động di cư đều được mua và được khám chữa bệnh ở tại nơi cư trú. Đó là mong muốn của tôi đối với tất cả mọi người chứ không riêng gì mình tôi. Nếu được như thế thì những người lao động người ta yên tâm vì như tôi ở quê ruộng không có chỉ có đi đồng nát thôi”

         Số liệu thống kê cho thấy, riêng lao động khu vực phi chính thức đóng góp khoảng 20% cho tổng GDP tuy vậy tới 90% lao động di cư không được tiếp cận tới các dịch vụ an sinh xã hội và các chính sách công tại nơi đến. Thực tế này làm ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng cuộc sống và quyền của lao động di cư, đặc biệt là phụ nữ vì có hơn 80% lao động di cư có đem theo con và không có chính sách riêng biệt về y tế và giáo dục dành cho các nhóm con của người di cư. Bà Nguyễn Thu Giang – Phó Viện trưởng Viện Phát triển Sức khỏe Cộng đồng Ánh Sáng nêu thực tế:

          “Hiện nay Hà Nội có hơn 18% lao động di cư không có đăng ký hộ khẩu và thành phố Hồ Chí Minh lại cao hơn rất nhiều, 30%. Với câu chuyện không chỉ là hộ khẩu, về phía cơ quan quản lý thì đó là khó khăn, thách thức lớn nhưng ngược trở lại, đứng từ góc độ những người dân hiện nay nằm trong nhóm đó thì đây là rào cản quá lớn để người ta tiếp cận các dịch vụ công”.

          Trước thực trạng đó, để những phụ nữ lao động di cư khu vực phi chính thức được tiếp cận với các dịch vụ an sinh xã hội, cần nghiên cứu bổ sung, chỉnh sửa, ban hành các văn bản mới có tính khả thi và hiệu quả hơn, trên nguyên tắc đảm bảo lợi ích chung của cộng đồng và tạo điều kiện để người lao động nhập cư được tiếp cận các quyền cơ bản của công dân một cách tốt nhất. Đồng thời, cải cách triệt để hơn trong hệ thống thủ tục hành chính về quản lý hộ khẩu, tạm trú, tạm vắng, tuyển sinh các bậc học. Bên cạnh đó, cũng cần đơn giản hóa các quy trình, thủ tục tham gia bảo hiểm y tế để người lao động di cư có thể dễ dàng tiếp cận. Bà Trần Thị Phương Hoa, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Hà Nội cho biết: Với vai trò là tổ chức đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng cho phụ nữ, Hội sẽ tiếp tục các hoạt động để đảm bảo cuộc sống cho phụ nữ là lao động di cư:

        “Phụ nữ mong muốn nhất là bảo hiểm y tế, còn 70% là chưa có bảo hiểm y tế. Chúng tôi sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng như là bảo hiểm xã hội, các trung tâm y tế để cùng đảm bảo chăm sóc sức khỏe. Ngoài ra thì Hội phụ nữ cùng phối hợp với công an đăng ký tạm trú cho phụ nữ, phối hợp với ngành giáo dục cho con họ được đến trường. Đồng thời tổ chức truyền thông, tập huấn, nâng cao nhận thức cho phụ nữ lao động di cư hiểu được quyền, trách nhiệm của mình ở nơi đến”.

          Thực tế cho thấy, lao động di cư khu vực phi chính thức ngày càng có đóng góp đáng kể vào khu vực thành thị, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Chính vì vậy, tạo điều kiện để lao động di cư tiếp cận với các dịch vụ an sinh xã hội, đảm bảo quyền lợi chính đáng của họ cũng chính là góp phần vào sự phát triển chung của toàn xã hội./.