Hơnh déh tết Chôl Chnăm Thmây c’moo đâu, lấh 1 ực 200 r’bhâu đhanuôr Khmer cóh ĐBSCL nắc vêy pa’xoọng 1 hân noo tết k’bhộ ngăn. Vêy bơơn đợ đhr’nông đông t’mêê, bơơn bhrợ bấc ha’roo, p’rơơi, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr bơơn padưr, ngai cung bhui har, hơnh déh tết ty acoon cóh đay. PV Đài p’rá VN xay moon pr’ắt bh’rợ Tết Chôl Chnăm Thmây đhị Trà Vinh lâng Sóc Trăng, 2 vel đông vêy bấc đhanuôr Khmer bhlâng cóh zr’lụ.

Đhị chr’val Châu Điền, chr’hoong Cầu Kè-1 vel đông vêy bấc đhanuôr Khmer, 8 c’moo l’lăm ahay pr’loọng đông đha’rứt âng chr’val nắc k’noọ 40% lâng cung mơ đêếc pr’loọng đông 167 bơơn nhà nước zooi zúp. Hân đhơ cơnh đêếc, tước đâu nắc ơy tr’xăl, bấc lêy pr’loọng đông 167 bêl ahay cung bơơn bhrợ padưr pậ liêm lấh mơ. Vêy bơơn cơnh đâu nắc tu vêy bha’nậ chr’hooi đác liêm choom, c’lâng c’tốch liêm buôn đh’rứah lâng râu t’bhlâng bhrợ âng chính quyền vel đông lâng râu dưr zi’lấh âng zâp pr’loọng đhanuôr cóh đâu. pr’loọng đông anoo Thạch Sóc bêl ahay nắc đha’rứt bhlâng, vêy nhà nước zooi zúp đông ặt, hân đhơ cơnh đêếc, xoọc đâu pr’loọng đông ơy dưr zi’lấh đha’rứt lâng k’rong bhrợ padưr đông lấh 200 ực đồng xay moon cơnh đâu:

Bêl t’mêê bơơn k’điêl nắc chấc lướt bhrợ thuê, đợ t’tưn nắc chóh prớ lâng bhrợ thuê cớ. xang nặc cung bơơn nhà nước zooi zúp đông crêê diện đha’rứt lâng đông nâu nắc acu ặt bhr’lậ lâng zên chóh prớ, 3 c’moo nắc vêy bơơn cơnh đâu.

Ting cơnh UBND chr’val Châu Điền c’moo n’nắc ahay vel bhươl nắc ơy t’bil lơi lấh 500 pr’loọng đông đha’rứt, ooy đâu vêy 453 pr’loọng đông nắc acoon cóh lâng bhiệc xăl tơơm chr’nóh, ooy đâu lấh mơ nắc prớ, tơơm chr’nóh đệ t’ngay. Xoọc đâu Châu Điền dzợ 11,5 pr’loọng đông đha’rứt lâng t’bhlâng tước lứch c’moo đâu đợ mơ nâu nắc xiêr dứp 7% đoọng bơơn mơ cr’noọ vel bhươl t’mêê.

Hadợ ooy đâu cóh chr’val Nhị Trường, chr’hoong Cầu Ngang, đhị vêy lấh 80% nắc đhanuôr Khmer bhui har đương hơnh déh tết Chôl Chnăm Thmây nắc ting r’rộ r’răm lấh mơ. Tu đợ abhoo lâng a’tuông t’viêng zêng bơơn bhrợ bấc, bơơn zên lâng bơơn câl pay zêng. Lâng zên 6.300 đồng 1 ký a’bhoo goóh cơnh xoọc đâu, xang bêl lơi jợ zâp zên pa’glúh l’lăm nắc dzợ bơơn pachô lãi 30-40 ực đồng đhị 1 hécta xang 3 c’xêê chóh bhrợ. Hadợ đợ apêê cắh vêy k’tiếc bhrợ cha cung bơơn chấc bhiệc bhrợ đhị vel đông đay tơợ bhiệc bhrợ k’tiếc, pêếh p’lêê… bơơn tơợ 100-150 r’bhâu đồng 1 t’ngay nắc bhiệc ra’văng đoọng ha t’ngay tết ty ting r’rộ r’răm bhui har lấh mơ. Anoo Thạch Sa Ron-chi hội trưởng hội nông dân vel Tụa, chr’val Nhị Trường moon:

Bêl ahay vel Tụa nắc mưy bhrợ ha’roo 1 hân noo, tu cắh váih đác, đợ t’tưn nắc xăl tơợ ha’roo tước a’bhoo, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr cung tr’xăl. Hadợ c’moo đâu đhanuôr pabhlâng bhui har tu ha’roo bơơn bhrợ bấc, a’bhoo cung bấc. tu cơnh đâu, lêy đhanuôr ra’văng tết Chôl chnăm thmây pậ bhlâng.

Mơ ooy c’moo 2014, tỉnh Trà Vinh đoọng lấh 800 tỷ đồng đoọng zooi zúp trực tiếp ha lấh 36 r’bhâu pr’loọng đông đha’rứt cóh zr’lụ zr’nắh k’đhạp âng tỉnh đoọng k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ cha lâng bhrợ đoọng bhiệc bhrợ, xay bhrợ t’mêê lâng bhr’lậ 50 xa’nay bh’rợ c’lâng c’tốch zr’lụ vel bhươl, pachoom bh’rợ tr’nêng… tơợ zên zooi zúp nâu pazưm lâng c’lâng xa’nay tr’xăl tơơm chr’nóh nắc ơy bhrợ padưr bhr’dzang pr’lướt liêm choom cóh zr’lụ vel bhươl, lấh mơ nắc đhị zr’lụ k’tiếc chúah, đhị pazưm bấc đhanuôr Khmer, t’coóh Kim Hồng Danh, phó trưởng Ban acoon cóh tỉnh Trà Vinh moon gít:

Cung tu tơợ xa’nay bh’rợ, dự án nâu bhrợ padưr liêm choom tước đhanuôr acoon cóh moon zr’nưm, lấh mơ nắc đhanuôr Khmer. Tu cơnh đâu tết Chôl Chnăm thmây c’moo đâu đhanuôr bhui har bhlâng, tơợ chùa chiền tước vel bhươl, đông ngai cung đương hơnh déh tết ty bêl t’ngay 14, 15 lâng 16 k’noọ tước đâu.

Hadợ cóh Sóc Trăng dáp lêy tước đâu, prang tỉnh ơy k’rong đoọng 137 g’lúh chr’val lâng 170 g’lúh vel bhươl pabhlâng zr’nắh k’đhạp, lâng zên lấh 744 tỷ đồng tơợ xa’nay bh’rợ 135 đoọng padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung. Ting đêếc, tỉnh cung ơy bhrợ têng lấh 1.200 xa’nay bh’rợ c’lâng c’tốch vel bhươl, bha’nậ chr’hooi đác, điện ang, đác đươi dua, trường học, trạm y tế… cr’chăl nâu nắc zâp xa’nay bh’rợ bhrợ têng liêm ma mơ cơnh zooi zúp k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ cha, đông ắt, zên, m’ma chr’nóh bh’năn băn… đoọng ha đhanuôr Khmer padưr pa’xớc bh’rợ tr’nêng, tơợ đêếc ơy zúp bấc pr’loọng đông Khmer dưr zi’lấh đha’rứt liêm nhâm, bhrợ têng cha k’van.

P’loon tơợ zâp đắh zên k’rong bhrợ đoọng ha pr’loọng đông acoon cóh padưr pa’xớc, cơnh zên tơợ xa’nay bh’rợ 135, ngân hàng chính sách xã hội lâng zâp dự án lalay âng chính phủ, cắh cậ t’mêê đâu nắc xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung đắh bhrợ padưr vel bhươl t’mêê, bấc đhanuôr Khmer cóh chr’val Đại Tâm vêy pr’đơợ pa’đăn, k’rong ooy zâp bh’rợ bhrợ têng, b’băn liêm choom âng đơơng bh’nơơn dal. T’coóh Lý Phương, 1 ooy đợ pr’loọng bơơn zooi zúp k’roóc sữa dưr bhrợ cha k’van xay moon:

Băn k’roóc sữa acu lêy pr’loọng đông dưr z’zăng lấh mơ bêl ahay. Xoọc đâu 1 t’ngay bơơn lấh 200 r’bhâu đồng. lấh mơ nắc apêê k’coon cu băn k’roóc cung z’zăng lấh mơ. Tết Chôl chnăm thmây c’moo đâu nắc bhui har lấh mơ c’moo l’lăm, tu bơơn bhrợ bấc, zâp râu cung liêm zâp.

Xoọc đâu pr’loọng đông đha’rứt âng chr’val Đại Tâm xiêr dzợ lấh 12%, bấc apêê đhanuôr zêng vêy điện, đác cha’ngaách đươi dua. Lấh mơ, lâng bhiệc chr’val ơy bơơn 17/19 cr’noọ bh’rợ đắh vel bhươl t’mêê, c’lâng c’tốch cung liêm choom, bhrợ têng padưr pa’xớc bh’rợ tr’nêng lâng pr’ắt tr’mung đhanuôr, bấc bh’rợ bhrợ têng liêm choom bơơn bhrợ t’bhứah. Cr’chăl nâu, đợ apêê pabhrợ doọ râu trơ vâng cóh vel đông bơơn pachoom bh’rợ tr’nêng, bhrợ đoọng bhiệc bhrợ, chrooi pa’xoọng pa’xiêr đợ mơ apêê đha’rứt.. t’coóh Trần Chín Tâm, phó chủ tịch UBND chr’val Đại Tâm đoọng năl cớ:

Lêy zr’nưm pr’ắt tr’mung âng đhanuôr bơơn padưr liêm tu padưr pa’xớc điện, trường, trạm xoọc đâu bơơn k’rang lêy. Đhanuôr xoọc đâu bơơn z’zăng lấh mơ lâng tết Chol chnăm thmây c’moo đâu bơơn lêy mức ắt mamung, bhiệc pa’chăm đông xang, câl pa’xắm pr’đươi tết âng đhanuôr liêm choom lấh mơ.

1 hana noo Chôl chnăm thmây cớ chô, zâp pr’loọng đông đhanuôr Khmer Nam Bộ nắc vêy bơơn bhui har t’mêê-râu bhui har bơơn bhrợ bấc lâng vel bhươl xăl t’mêê, k’bhộ ngăn. Xoọc đâu đhanuôr doọ dzợ ặt k’rang ha’ul, bhrợ thuê cóh ch’ngai nắc choom ting thi bhrợ têng cha, bhrợ k’van đhị vel đông lâng hơnh déh tết ty têêm ngăn, k’bhộ ngăn lấh.