Cóh cr’chăl đăn đâu, da ding Bá Rá, Thuỷ điện Thác Mơ dưr váih zr’lụ tước la lay bấc ngai n’năl cóh tỉnh Bình Phước. zr’lụ n’nâu cắh muy vêy cruung đác la liêm pr’hay ting n’nắc nắc dzợ c’cir lịch sử, bh’rợ văn hoá vêy chr’nắp. Tước ooy zr’lụ du lịch cruung đác Bà Rá- Thác Mơ, lấh ooy bh’rợ lêy pazêng râu la liêm pr’hay cóh zr’lụ cruung đác bêl mặt t’ngay loóh, đh’rứah lâng đhanuôr đhị đâu ta bơơn a chông axiu bêl mặt t’ngay lơớp, cắh cậ đắh axiu lăng, đắh zing cóh k’ruung Bé bêl ha dum, ta mooi nắc dzợ bơơn chêếc n’năl ooy bh’rợ zâl arọp Pháp lâng Mỹ grơơ k’rơ âng quân lâng đhanuôr Bình Phước tơợ pazêng c’cir lịch sử. Râu đêếc công nắc zr’lụ đhanuôr lâng pr’zớc tước chêếc n’năl cóh t’ruíh: du lịch đhị sóng phát thanh cóh tuần n’nâu.

# Ắt cóh phường Thác Mơ, Thị xã Phước Long, tỉnh Bình Phước ch’ngai n’đắh TP HCM mơ 180km, ch’ngai n’đắh thị xã Đồng Xoài 50km. Da ding Bà Rá dal mơ 723m t’piing lâng mặt nắc đác biển, đhăm pậ bhứah nắc 1.054 hecta, vêy Bộ VH,TT lâng DL xay moon nắc c’cir lịch sử âng k’tiếc k’ruung cóh t’ngay 20/4/1995. da ding n’nâu nắc vêy đhanuôr S’tiêng đớc lâng pr’zớc: Pnom Brah, dzợ ng’năl cơnh lơơng nắc da ding ma bhuy. Apêê đoo xay truíh, bêl ahay cóh zr’lụ da ding n’nâu vêy đác hooi cóh c’loọng ta luôn glúh hooi ooy mặt k’tiếc, bhrợ túh blong nong lịt zập ooy. Muy cha nắc manuýh ma dang đươi dua muy bêệ tr’lắp ta lắp k’đâl boọng đác n’nâu. Tr’lắp đoọng đươi dua ta lắp boọng đác, trôông dzấc đhanuôr cóh bhươl cr’noon n’nâu nắc da ding Bà Rá nâu cơy.

Tước ooy bh’đưn, ch’lang lêy muy zr’lụ bhứah cóh toor lâng a bóc đác Thác Mơ bhứah lấh 12 r’bhâu hecta, n’jứah đoọng đác đươi dua ha zr’lụ, n’jứah bhrợ t’váih điện pa ang tr’clai lâng điện âng k’tiếc k’ruung lâng đông máy thuỷ điện Thác Mơ. Đhị m’pâng a bóc đác ga mắc vêy k’nặ 10 bêệ đảo k’tứi bhứah k’dâng 200 hecta. Zr’lụ n’nâu crêê đoọng ha bh’rợ đuối bhuông, đác lái, a béh axiu lâng xang n’nắc nắc ng’đắh axiu lăng, zing t’mêê vêy ta mooi a béh, bhrợ ha ta mooi lêy nắc bơơn ting ắt cơnh pr’ắt âng manuýh Nam Bộ.

Cóh c’xêê c’moo chiến tranh, quận đội Mỹ, bhrợ têng cóh bha đưn da ding Bà Ná căn cứ quân sự k’rơ, vêy tang bhuông păr trực thăng, tước nâu cơy dzợ n’léh, đoọng k’đhơợng lêy prang zr’lụ Đông Nam bộ, hân đhơ cơnh đêếc quân hêê nắc dzợ bhrợ têng pazêng cứ điểm cóh toor da ding đoọng zâl arọp.

Cắh cậ pr’zớc nắc choom tước ooy da ding đơớh lấh mơ, buôn lấh mơ k’dâng 15 phút nắc tước ooy bha đưn lâng a ngon cáp dal 2.063m, pazêng vêy 32 cabin, muy cabin vêy 6 tr’nớt, dal mơ tơợ 6-30 mét. Lướt cóh c’lâng cáp nắc ngoọ cơnh lướt đhị da dươl da ding k’coong, nắc choom lêy gít đợ t’nơơm n’loong ga mắc, lâng a bóc đác Thuỷ điện Thác Mơ pậ bhứah.

Cóh aral n’đắh Tây âng da ding Bà Rá, vêy boọng ađhôr, boọng a bhướp, bhứah vêy đác hooi lâng nắc zr’lụ ắt p’lơớp âng quân, đhanuôr hêê cóh c’xêê c’moo zâl arọp Pháp lâng Mỹ, nắc zr’lụ ắt p’lơớp lâng zr’lụ đương zâl arọp âng cách mạng, bấc cán bộ chô ooy đâu lâng ắt cóh đâu đoọng bhrợ têng bh’rợ cách mạng…

Tước ooy zr’lụ cruung đác n’nâu ta mooi nắc bơơn n’năl râu zr’nắh k’đháp âng apêê chiến sĩ cách mạng cóh c’xêê c’moo zâl arọp Pháp lâng Mỹ. Tơợ đêếc nắc chắp hơnh lấh mơ dzợ râu g’lêếh c’rơ, râu chêết bil âng lang k’conh pa bhướp ahay, đoọng bhrợ t’váih râu têêm ngăn, pazum k’tiếc k’ruung cơnh nâu cơy.

Đăn đông tù Bà Rá vêy đông bhuốih Bà Rá. Đông bhuốih Bà Rá nắc dzợ ng’đớc cơnh lơơng Linh Sơn miếu, đhanuôr đớc ađoo nắc: Bà Rá a bhô âng k’tiếc k’ruung. Ting cơnh xay truíh âng đhanuôr vel đông, c’moo 1943 đông bhuốih n’nâu vêy ta bhrợ têng đoọng hay chơợ ooy apêê tù chính trị crêê ta tập mamông cóh pazêng t’nơơm n’loong, đông bhuốih n’nâu nắc âng apêê tu chính trị ắt cóh đồng tù Bà Rá tông bhrợ têng lâng bhrợ pr’đươi đoọng bhuốih vêy xrặ 4 chữ Hàn: chúa xứ nương nương, đoọng p’lơớp ha arọp nắc đớc lâng pr’đớc miếu Bà đoọng ha rọp doọ choom pa hư đông bhuốih n’nâu. C’moo 1958 muy bơr cha nắc đhanuôr pa tơơi đăn ooy toor c’lâng ga mắc ( ch’ngai tơợ zr’lụ ti ahay 500 mét) đoọng đhanuôr buôn lướt bhuốih, lâng tơợ đêếc Miều Bà vêy 3 tr’ngâl bhuốih. Miếu Bà Rá nắc muy râu bh’rợ bhuốih âng đhanuôr, ắt cóh zr’lụ c’cir lịch sử Bà Rá vêy Bộ VH,TT xay moon râu chr’nắp âng lịch sử, nắc cắh muy zr’lụ bhuốih âng đhanuôr ting n’nắc nắc pr’đươi đoọng xay moon bh’rợ tước prúh âng arọp Pháp cóh zr’lụ k’tiếc Phước Long.

Zập c’moo, crêê t’ngay 1, 2, 3/3 âm lịch, bấc ơl ta mooi cóh zập n’đắh chô ooy đâu đoọng bhuốih.

Tước ooy đâu, pr’zớc lướt ooy Thác Mạ, ắt đăn đông bhuốih a mế Vô Nhiễm đăn ooy zr’lụ a ngon cáp Bà Rá. Dzoong đhị zung Thác Mẹ, pr’zớc bơơn lêy đác pr’họm bhrông hooi n’đắh da ding dal 10m.

Lâng râu pr’hay âng cruung đác lâng râu bơơn lêy la lua cóh zr’lụ du lịch Bà Rá Thác Mơ ta luôn đương hơnh déh ta mooi tước bhrợ trại, chêếc la lêy, ắt đhêy, chêếc lêy zr’lụ c’cir ahay./.