Trên những triền đồi của xã Yên Phong, tỉnh Thái Nguyên, những cánh rừng quế đang mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Không chỉ góp phần phủ xanh đất trống, bảo vệ môi trường, cây quế còn trở thành cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế rừng, giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo, từng bước vươn lên khá giả.

Phong trào trồng rừng ở Yên Phong hình thành từ những năm 1980 - 1990. Đến nay, toàn xã có gần 3.000 ha rừng trồng, trong đó hơn 530 ha là quế, tập trung tại các thôn 3, 5 và 6. Từ một loại cây được đưa vào trồng trên sườn đồi, quế đã khẳng định giá trị kinh tế và trở thành hướng phát triển sinh kế bền vững của nhiều hộ dân.

Hơn 10 năm gắn bó với cây quế, gia đình bà Nguyễn Thị Luận, ở thôn 1, đã có điều kiện vươn lên thoát nghèo nhờ 1 ha quế. Theo bà, so với nhiều loại cây lâm nghiệp khác, quế phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, ít tốn công chăm sóc nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Bà Nguyễn Thị Luận cho biết, cây quế chỉ cần bón phân một lần trong quá trình sinh trưởng, chủ yếu là phát cỏ và chăm sóc định kỳ. "So với các cây trồng khác, nhất là keo hay mỡ, cây quế cho hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều. Khi khai thác thì bán được giá, mà hầu như bộ phận nào của cây cũng bán được, từ cành nhỏ đến thân cây đều có giá trị", bà chia sẻ.

Gia đình ông Ngô Văn Tâm, ở thôn 5, cũng có nguồn thu ổn định từ cây quế. Trong gần 7 ha rừng trồng các loại cây như keo, mỡ, hồi và quế, hơn 2 ha quế là diện tích mang lại giá trị kinh tế cao nhất. Tháng 5 vừa qua, gia đình ông khai thác 0,6 ha quế 14 năm tuổi, thu về khoảng 180 triệu đồng.

Theo ông Tâm, thương lái đến tận nơi thu mua và thuê nhân công bóc vỏ ngay tại đồi nên người trồng không phải lo đầu ra hay chi phí vận chuyển. Sau hai lần thu hoạch, đời sống gia đình được cải thiện rõ rệt.

Ông Hoàng Đức Luân, ở thôn 3, là một trong những hộ trồng quế từ những ngày đầu. Theo ông, quế là cây trồng phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu ở Yên Phong. Trong 4 - 5 năm đầu, người dân chủ yếu phát dọn thực bì và chăm sóc. Khi cây khép tán, lượng công lao động giảm đáng kể trong khi giá trị kinh tế ngày càng tăng. Gia đình ông hiện có hơn 4 ha rừng, trong đó 1,4 ha quế đã được khai thác.

Một ưu thế của cây quế là gần như toàn bộ các bộ phận đều có thể khai thác, từ vỏ, thân, cành đến lá. Hiện vỏ quế tươi được thu mua với giá từ 17.000-20.000 đồng/kg, quế khô từ 38.000-40.000 đồng/kg; các sản phẩm như quế cành, quế vụn hay quế mảnh cũng đều có thị trường tiêu thụ.

Hiện toàn xã Yên Phong có hơn 300 hộ trồng quế, trung bình mỗi hộ sở hữu từ 1,5 đến 2 ha, nhiều hộ phát triển quy mô từ 5 đến 10 ha. Với 1 ha quế từ 10 đến 15 năm tuổi, người dân có thể thu về khoảng 300 triệu đồng.

Nhờ phát triển kinh tế rừng, trong đó cây quế giữ vai trò chủ lực, hàng trăm hộ dân ở Yên Phong đã thoát nghèo, nhiều gia đình vươn lên khá giả. Diện mạo vùng quê miền núi cũng thay đổi rõ nét với hệ thống đường giao thông được bê tông hóa, nhiều ngôi nhà kiên cố được xây dựng và đời sống người dân ngày càng cải thiện.

Theo ông Hà Văn Hàm, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Phong, địa phương xác định quế là cây trồng có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục vận động người dân mở rộng diện tích trồng quế, đồng thời tăng cường liên kết sản xuất, hình thành chuỗi giá trị nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững vùng nguyên liệu./.