Chủ thể di sản là trung tâm
Thứ hai, 16:20, 09/11/2026 Lâm Thanh Lâm Thanh
[VOV4] - Ý thức giữ gìn di sản của bà con chính là nền tảng cốt lõi, để văn hóa thực sự trở thành động lực phát triển, vì vậy các địa phương trên cả nước đang tạo mọi điều kiện để người dân thực sự là chủ thể của văn hóa.

 

Chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam kết hợp cùng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trong tháng 11/2026 mang đến một sức sống hoàn toàn mới cho các bản làng, khu dân cư trên khắp mọi miền tổ quốc.

Sự kiện năm nay đánh dấu một bước chuyển dịch quan trọng trong tư duy tổ chức: Đưa hoạt động về gần dân, tôn trọng quyền thực hành văn hóa và đặt người dân - những "chủ thể di sản" vào vị trí trung tâm.

Tại tỉnh Điện Biên, công tác chuẩn bị đã được triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến tận các thôn, bản. Không tổ chức dàn trải, tỉnh lựa chọn nét văn hóa đặc trưng riêng của từng địa phương để người dân trực tiếp tham gia và thụ hưởng.

Theo ông Trần Hải Hà, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, điểm nổi bật năm nay là sự kết hợp hài hòa giữa lịch sử, di sản và công nghệ hiện đại.

Bên cạnh giải chạy “Theo dấu chân Đại tướng” trên đỉnh Pu Tó Cọ hay show trình diễn 3D Mapping tái hiện Chiến dịch Điện Biên Phủ tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, sức sống văn hóa thực sự lại bùng nổ từ chính các bản làng vùng sâu, vùng biên giới.

Nhiều lễ hội diễn ra như Mền Loóng Phạt ái - tức Tết hoa mào gà của đồng bào Cống tại bản Púng Bon, xã Thanh Yên; lễ hội café tại Mường Ảng; Quài Tỏ ra mắt bản du lịch cộng đồng Bản Lồng; Mường Nhà tổ chức các hoạt động tại khu vực cửa khẩu Huổi Puốc, thúc đẩy du lịch và thương mại biên giới.

“Cách làm của chúng tôi là đưa hoạt động về gần dân và để người dân trực tiếp tham gia. Các chương trình chúng tôi tổ chức không đơn thuần chỉ để phục vụ mà phải để cho bà con nhân dân tại các thôn bản, các địa phương trực tiếp tham gia các hoạt động đó và thậm chí trở thành diễn viên, thành nghệ nhân để biểu diễn”. - Ông Trần Hải Hà cho biết.

Ông Trần Hải Hà cũng cho hay, khi đặt người dân ở vị trí trung tâm các hoạt động, sức sống di sản mới trường tồn, thêm củng cố, thắt chặt khối đại đoàn kết của 19 dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn.

Thành phố Huế cũng quán triệt sâu sắc tinh thần này qua chuỗi hoạt động kết nối liên hoàn từ ngày 05-24/11. Từng không gian di sản từ Đại Nội, nhà văn hóa, đình làng đến các khu du lịch cộng đồng ở vùng miền núi đều trở thành nơi người dân tự do thực hành và tôn vinh di sản. Tiêu biểu như trình diễn làng nghề, múa cung đình, dệt Zèng, tục đi Sim của đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông Nguyễn Thiên Bình - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Huế chia sẻ: “Hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam được gắn kết với Ngày hội đại đoàn kết toàn dân, trong đó vào các giải pháp là đưa hoạt động về không gian gần dân hơn. Một là khơi dậy sức mạnh nội sinh từ mỗi con người và gia đình, giúp cho người dân hiểu thêm và tự hào thêm về văn hóa của dân tộc mình, của đất nước mình, của quê hương mình, từ đó họ có trách nhiệm giữ gìn và bồi đắp giá trị nền tảng, thể hiện về tình nghĩa làng xóm và lối sống văn minh hiện nay. Hai là qua các hoạt động đó để củng cố khối đại đoàn kết thực chất hơn, truyền thông, vận động cộng đồng tham gia những hoạt động hữu ích thiết thực cơ sở. Và ba là biến văn hóa thành đòn bẩy kinh tế xã hội”.

Hòa chung không khí ấy, tỉnh Quảng Ngãi tạo nên điểm nhấn rực rỡ với Tuần Văn hóa 2026, diễn ra từ ngày 18-24/11, gắn liền với chuỗi kỷ niệm Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Di sản văn hóa Việt Nam và Ngày Văn hóa Việt Nam. Chương trình khai mạc mang chủ đề “Quảng Ngãi - Bản hòa ca đại đoàn kết” mở màn cho chuỗi sự kiện đặc sắc có sức lan tỏa sâu rộng từ cơ sở.

Đặc biệt, địa phương đã khéo léo kết nối không gian văn hóa Đông - Tây mang đậm bản sắc vùng miền. Nếu khu vực phía Đông tập trung tái hiện không gian văn hóa cồng chiêng, nghề rèn T’Dra, đàn nước Ca Dong cùng các nghề truyền thống trứ danh như làm mạch nha, gốm Mỹ Thiện, nước mắm Long Phụng; thì khu vực phía Tây lại bùng nổ với Liên hoan cồng chiêng, múa xoang, phố đêm ẩm thực OCOP, cùng Lễ hội đường phố Carnaval và chương trình thời trang thực cảnh “Sắc thổ cẩm - Hồn đại ngàn”.

Dịp này, tỉnh cũng khởi công sửa chữa Khu lưu niệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng và dự án Khu đô thị số 1 tại Măng Đen.

Đặt người dân vào vị trí trung tâm của di sản, sức mạnh nội sinh của văn hóa được phát huy. Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, việc tổ chức Ngày văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 mang ý nghĩa chiến lược trong việc củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc.

Để văn hóa và tinh thần đại đoàn kết thực sự thấm sâu vào đời sống cộng đồng, đi vào thực chất, không “hạ nhiệt” ngay sau tuần lễ, cần tiếp nối những kế hoạch thúc đẩy hoạt động đại đoàn kết. Mục đích, để tinh thần đại đoàn kết dân tộc phải được thấm sâu vào trái tim, khối óc của mỗi người Việt Nam.

“Cũng phải làm thế nào cùng nhau xây dựng nên nền văn hóa Việt Nam tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc, thực sự trở thành động lực để phát triển đất nước, trở thành một yếu tố quan trọng đưa lại những gia tăng các giá trị, kể cả những giá trị kinh tế. Đấy chính là mục tiêu của đất nước chúng ta hiện nay và những hoạt động của đại đoàn kết dân tộc và phát triển nền văn hóa phải hướng tới những câu chuyện, những hành động cụ thể đối với các công việc như vậy”. - Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy nhấn mạnh.

Lâm Thanh

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC