Trao truyền tình yêu di sản từ cộng đồng

Dưới mái nhà sàn, bà Hồ Thị Long – một nghệ nhân lớn tuổi ở thôn Tà Dê, xã Phước Chánh, thành phố Đà Nẵng đang uốn nắn giai điệu dân ca cho các thành viên trong đội văn nghệ của thôn.

Đều đặn mỗi tuần từ 2 – 3 buổi, nhà sinh hoạt cộng đồng thôn Tà Dê lại rộn rã điệu múa, lời ca. Không kể già, trẻ, trai, gái, đội văn nghệ thôn lại tụ họp bên nhau.

Hồ Thị Thanh Thu, thành viên trẻ của đội văn nghệ chia sẻ: “Em rất thích. Tại vì khi thực hiện múa những cái điệu múa của dân tộc mình thì mình cảm thấy rất là vui và muốn sau này thế hệ trẻ như mình sẽ luôn luôn giữ gìn bản sắc dân tộc”.

Không chỉ riêng thôn Tà Dê, tại các thôn bản khác như thôn Tư hay thôn Hai của xã Phước Chánh, tinh thần giữ gìn bản sắc dân tộc của người dân cũng đang được lan tỏa.

Dù thời gian ở lại nhà chòi trên rẫy nhiều hơn ở nhà, nhưng hễ có dịp lễ hội, Tết Mùa hay các sự kiện địa phương, bà con lại nhiệt tình tham gia. Đối với họ, khoác lên mình bộ trang phục truyền thống và cầm trên tay đánh nhịp cồng chiêng là niềm tự hào lớn.

Để nuôi dưỡng tình yêu ấy, các thế hệ đi trước, nhà trường cũng như chính quyền địa phương luôn tìm cách gắn kết văn hóa vào lớp học, vào đời sống cộng đồng.

Chị Vũ Thị Mi Sơn, giáo viên trường Phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Chánh cho hay: “Mỗi thôn sẽ có những đội ngũ nghệ nhân, ví dụ như nghệ nhân điêu khắc, nghệ nhân chuyên về cồng chiêng. Trường em khi tổ chức Tết Mùa sẽ mời những nghệ nhân đó về để thực hiện một số những bài tập hướng dẫn về cồng chiêng để cho các em học sinh tập và luyện thi, thi với nhau”.

Sự truyền dạy tận tình của các nghệ nhân, cùng sự tiếp nối đầy nhiệt huyết của thế hệ trẻ đã và đang mang đến sức sống mới cho di sản văn hóa nơi đây.

Cần thêm nguồn lực để giữ nhịp văn hóa

Nhiệt huyết của người dân là hạt nhân, nhưng để phong trào văn nghệ quần chúng vùng đồng bào dân tộc thiểu số không bị đứt đoạn, rất cần những 'bệ phóng' từ cơ chế và chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Đằng sau những tiếng chiêng rộn rã là muôn vàn khó khăn, trăn trở của những người làm văn hóa cơ sở tại xã Phước Chánh. Sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, quy mô xã lớn hơn, không gian sinh hoạt chật hẹp, việc đi lại của nghệ nhân và diễn viên lên tới hơn chục cây số đã khiến sinh hoạt đôi khi bị gián đoạn.

Thêm vào đó là áp lực về kinh phí đầu tư cho trang thiết bị âm thanh, ánh sáng, trang phục và chế độ thù lao cho nghệ nhân truyền dạy vẫn còn hạn hẹp so với công sức thực tế.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn ấy, cấp ủy, chính quyền địa phương đang nỗ lực từng bước khơi thông nguồn lực. Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia và sự chủ động bố trí ngân sách xã, năm nay Phước Chánh đã dành hơn 100 triệu đồng để hỗ trợ kinh phí tập luyện, dàn dựng, mua sắm trang phục và tổ chức biểu diễn cho các câu lạc bộ.

Tuy nhiên, để phong trào thực sự bền vững, lãnh đạo địa phương cho rằng cần có những điều chỉnh căn cơ hơn về cơ chế chính sách đối với những "báu vật sống" ở cơ sở.

“Theo tôi cũng phải điều chỉnh các cái tiêu chí đối với các già làng, người có uy tín rồi người có tâm huyết, người am hiểu về văn hóa truyền thống tại địa phương đó. Qua đó chúng ta có mức hỗ trợ cao hơn giúp cho cái việc tổ chức truyền dạy cũng như bảo tồn và giữ gìn phát huy các giá trị văn hóa ngày càng chặt chẽ, sôi nổi và tâm huyết hơn, có trách nhiệm hơn”. Ông Hồ Văn Kiên, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Phước Chánh nhấn mạnh./.