Nằm ngay đầu bản Noong Thăng, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu, ngôi nhà gỗ của gia đình anh Cứ A Chú ở ngay phía dưới điểm sạt trượt. Phía trên sườn núi có một số vết nứt,  từng khoảnh đất trượt dài đe doạ sự an toàn của các hộ dân bên dưới. Từ sau trận lũ lịch sử xảy ra hồi giữa tháng 7 đến nay, 6 thành viên trong gia đình anh Chú luôn sống trong nỗi lo lắng. Sau khi được chính quyền vận động, gia đình Cứ A Chú là một trong những hộ đầu tiên đăng ký di chuyển đến nơi ở mới. Anh Cứ A Chú cho biết, mưa lũ vừa rồi gây thiệt hại nhiều cho bà con  ở bản Noong Thăng với bản Chít. Được các lực lượng của tỉnh, xã và bộ đội hỗ trợ, giúp đỡ bà con chúng tôi để di dời đến nơi ổn định. Chúng tôi cảm ơn cơ quan nhà nước và cảm ơn tất cả đã giúp đỡ cho bà con chúng tôi có cuộc sống ổn định, an toàn lâu dài.

Trận lũ quét xảy ra sáng 17/7 vừa qua đã làm khoảng 200 hộ dân ở xã Mường Than bị ảnh hưởng về nhà ở; gần 300 ha lúa, hoa màu và diện tích nuôi trồng thủy sản bị vùi lấp, cuốn trôi. Toàn xã có 7 người thiệt mạng và 8 người bị thương. Mặc dù không có thiệt hại về người, nhưng bản Noong Thăng có hơn 100 hộ bị ảnh hưởng về nhà ở, khoảng 60 ha lúa bị đất đá vùi lấp, cuốn trôi. Qua rà soát, địa phương xác định 112 hộ nằm dưới chân núi - nơi phía trên xuất hiện các điểm sạt trượt, cần được di chuyển đến nơi an toàn. Anh Sùng A Giàng, Trưởng bản Noong Thăng, xã Mường Than chia sẻ, chủ trương của Nhà nước cho di dời, số tiền hỗ trợ mỗi hộ chỉ 40 triệu đồng, nên một số bà con cũng đang đắn đo vì số tiền đó ít quá. Số tiền đó bà con chỉ đủ tháo dỡ nhà thôi, còn đi đến bản mới thì không đủ tiền để làm nhà. Cho nên hiện tại mới chỉ có 10 hộ nhất trí di chuyển, còn gần 100 hộ là chưa nhất trí di chuyển.

Từ yêu cầu cấp bách, chính quyền địa phương đã triển khai đồng thời hai bước là dựng lại nhà cho những hộ mất nhà và đưa những hộ đang ở trong vùng nguy hiểm sạt lở đến nơi ở mới. UBND tỉnh Lai Châu đã ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp, giao Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức xây dựng khu tái định cư cho 24 hộ dân mất nhà do bị mưa lũ cuốn trôi. Chỉ sau thời gian ngắn, 24 căn nhà cùng hạ tầng thiết yếu đã hoàn thành, bàn giao cho người dân tại bản Sân Bay. Tiếp đó, UBND tỉnh Lai Châu đã quy hoạch một khu tái định cư tập trung quy mô lớn, trên diện tích khoảng 10ha, với mức đầu tư 180 tỷ đồng cũng đang được gấp rút triển khai. Dự kiến, 276 hộ dân đang ở trong vùng nguy cơ cao sẽ được bố trí tái định cư tại đây. Ngày 8/9 vừa qua, Chính phủ đã quyết định hỗ trợ 100 tỷ đồng cho tỉnh Lai Châu thực hiện dự án, với yêu cầu phải bảo đảm sản xuất và sinh kế bền vững cho bà con.
Theo ông Cao Khánh Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Than, tỉnh Lai Châu, xã cũng chưa thực hiện được việc tạo sinh kế về nông nghiệp lâu dài cho người dân mất đất sản xuất ở vùng lũ. Tuy nhiên, hiện nay xã đã có quy hoạch cụm công nghiệp và đang kêu gọi các đơn vị vào xây dựng ở trong diện tích khu công nghiệp đó. Về lâu dài, xã sẽ chuyển đổi nghề nghiệp cho bà con từ sản xuất nông nghiệp sang sản xuất công nghiệp.

Tỉnh Lai Châu và xã Mường Than hiện cũng đang thực hiện các giải pháp khôi phục đất sản xuất, khơi thông dòng chảy, xây dựng các công trình thủy lợi để từng bước phục hồi vùng sản xuất bị mưa lũ vùi lấp. Đây được xem là phần việc không thể tách rời của quá trình tái định cư, bởi với bà con mong ước lớn nhất là có một nơi ở "an cư lập nghiệp", có điều kiện đảm bảo sinh kế bền vững lâu dài./.