Tại thôn 5, xã Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk, ông Vũ Văn Thật được giao làm trưởng thôn lâm thời, kiêm Phó Bí thư phụ trách chi bộ từ ngày 1/7/2026. Tuy nhiên, chỉ sau ba tháng, ông đã làm đơn xin nghỉ vì công việc quá nhiều, thu nhập không đủ trang trải cuộc sống gia đình. Việc tìm người thay thế cũng gặp khó khăn khi nhân sự duy nhất được vận động nhận nhiệm vụ lại xin nghỉ vì lý do sức khỏe, trong khi ngày bầu trưởng thôn đã cận kề.

Thôn 5 hiện có 356 hộ dân, chi bộ gồm 36 đảng viên, phần lớn đã nghỉ hưu. Qua rà soát, chỉ có hai người đáp ứng yêu cầu làm trưởng thôn, trong đó ông Thật đã xin thôi nhiệm vụ, người còn lại cũng không thể tiếp tục đảm nhận.

Ông Vũ Văn Thật cho biết, ngoài công việc của thôn, ông còn phải thực hiện nhiệm vụ của chi bộ. Khối lượng văn bản, công việc phát sinh ngày càng lớn, trong khi thời gian dành cho phát triển kinh tế gia đình ngày càng ít.

“Trưởng thôn sau khi trừ bảo hiểm còn 5,1 triệu đồng, Phó Bí thư chi bộ được 2,5 triệu đồng phụ cấp, tổng cộng khoảng 7,5 triệu đồng để trang trải cho gia đình 4 người thì không đủ. Bình quân mỗi ngày thôn nhận cả chục công văn, chưa kể công việc của Đảng. Nếu dành thời gian ở nhà giải quyết công việc thì cuộc sống gia đình lại khó khăn”, ông Thật chia sẻ.

Khó khăn về nhân sự không chỉ diễn ra tại thôn 5. Sau sắp xếp, xã Ea Súp giảm từ 46 thôn, buôn xuống còn 20. Dù ban đầu đã bố trí đủ trưởng thôn, buôn, chỉ sau ba tháng, 8 trong tổng số 20 người đã xin thôi nhiệm vụ.

Ông Nguyễn Bá Bân, Chủ tịch UBND xã Ea Súp cho biết, có trường hợp mới đảm nhận công việc được 2 tuần đã viết đơn xin nghỉ; người khác làm được một tháng hoặc ba tháng cũng xin thôi chức trưởng thôn. Chính quyền địa phương liên tục phải tìm người thay thế, trong khi công tác kiện toàn bí thư chi bộ tại nhiều thôn, buôn vẫn chưa hoàn thành.

Theo lãnh đạo xã Ea Súp, sau sáp nhập, địa bàn quản lý rộng hơn, dân số tăng, kéo theo khối lượng công việc ở cơ sở lớn hơn. Cán bộ thôn, buôn không chỉ nắm bắt tình hình dân cư mà còn tham gia các đợt cao điểm, rà soát dữ liệu đất đai, hoàn thiện hồ sơ dân cư và thực hiện nhiều nhiệm vụ phát sinh. Áp lực công việc khiến nhiều người khó sắp xếp thời gian để phát triển kinh tế gia đình.

Bên cạnh đó, nguồn nhân sự đáp ứng yêu cầu cũng hạn chế. Việc tìm người vừa đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ học vấn, vừa bảo đảm yêu cầu là đảng viên đối với những vị trí cần thiết không dễ dàng, nhất là tại các địa bàn còn thiếu nguồn cán bộ.

Tình trạng tương tự diễn ra tại xã Quảng Phú. Sau sắp xếp, xã có 27 thôn, buôn trên địa bàn rộng, dân số đông. Theo ông Vũ Hồng Nhật, Bí thư Đảng ủy xã Quảng Phú, cán bộ thôn, buôn và Mặt trận phải làm việc với cường độ cao, nhiều khi làm cả ngày lẫn đêm để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tại cơ sở, trong khi mức phụ cấp còn hạn chế.

Ông Nhật cho rằng cần xem xét lại chính sách phụ cấp hoặc có cơ chế hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội phù hợp, tạo điều kiện để thu hút người có năng lực tham gia công tác tại cơ sở.

“Những người nghỉ hưu theo Nghị định 178 không phải đóng bảo hiểm xã hội, nhưng những người trẻ có năng lực khi tham gia công tác lại phải đóng. Sau khi trừ các khoản, thu nhập chỉ còn hơn 4 triệu đồng nên chưa tương xứng với khối lượng công việc, gây bất cập trong điều hành”- ông Nhật nói.

Tại phường Buôn Hồ, việc kiện toàn đội ngũ cán bộ cơ sở cũng gặp nhiều trở ngại. Phường có 25 buôn, tổ dân phố với hơn 62.000 dân. Theo ông Nguyễn Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND phường Buôn Hồ, phương án ban đầu là rà soát, lựa chọn nhân sự tại chỗ nhưng không đáp ứng đủ điều kiện.

Trước tình hình đó, Ban Thường vụ Đảng ủy phường phải điều chỉnh phương án nhân sự, bố trí một số cán bộ dự kiến làm bí thư chi bộ sang đảm nhiệm vị trí tổ trưởng tổ dân phố; đồng thời tăng cường cán bộ, công chức phường, thậm chí cả các Đảng ủy viên về làm bí thư chi bộ tại các buôn, tổ dân phố.

Tuy nhiên, việc vận động nhân sự vẫn chưa đạt kết quả như mong muốn. Ông Nguyễn Ngọc Hùng cho biết, địa phương đã rà soát, vận động một số người đủ điều kiện nhưng chưa nhận được sự đồng thuận. Vì vậy, việc tìm nhân sự để kiện toàn các vị trí cần tổ chức bầu trong thời gian tới vẫn là bài toán khó đối với phường Buôn Hồ.

Thực tế tại Ea Súp, Quảng Phú và Buôn Hồ cho thấy, tình trạng thiếu hụt cán bộ thôn, buôn sau sắp xếp không chỉ xuất phát từ nguồn nhân sự hạn chế mà còn liên quan trực tiếp đến áp lực công việc, thu nhập và điều kiện bảo đảm thực hiện nhiệm vụ.

Cán bộ thôn, buôn là lực lượng trực tiếp kết nối chính quyền với người dân, triển khai các chủ trương, chính sách và nắm bắt tình hình tại địa bàn. Khi những vị trí này liên tục khuyết hoặc thay đổi nhân sự, công tác quản lý, điều hành và triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, cùng với việc rà soát, bố trí nhân sự đáp ứng tiêu chuẩn, Đắk Lắk cần xem xét các giải pháp đồng bộ về chế độ phụ cấp, bảo hiểm xã hội và phân công công việc. Việc nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, đồng thời giảm bớt những nhiệm vụ hành chính chồng chéo, sẽ góp phần tạo điều kiện để cán bộ yên tâm công tác.

Ổn định đội ngũ cán bộ thôn, buôn không chỉ là yêu cầu về tổ chức nhân sự sau sắp xếp mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, bảo đảm các chủ trương, chính sách được triển khai kịp thời, sát với đời sống người dân.