Hơn 70 năm sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, hành trình tìm kiếm và xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ vẫn chưa bao giờ dừng lại. 

Theo kế hoạch thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên được giao chủ trì phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức lấy mẫu hài cốt tại 7 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Từ đầu tháng 6 đến nay, công tác lấy mẫu đã được triển khai tại các nghĩa trang liệt sĩ Tuần Giáo, Tủa Chùa, Him Lam và Tông Khao.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Him Lam, nơi an nghỉ của gần 900 liệt sĩ hy sinh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ nhưng đến nay chưa xác định được danh tính, mỗi phần mộ đều được khai quật, lấy mẫu, bảo quản và hoàn nguyên theo quy trình nghiêm ngặt. Sau nhiều lần chỉnh trang nghĩa trang cùng sự biến đổi địa chất theo thời gian, việc xác định chính xác vị trí lấy mẫu gặp rất nhiều khó khăn.

Đối với lực lượng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên, việc lấy mẫu hài cốt không đơn thuần là thực hiện một nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm, là sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Dù thời tiết khắc nghiệt, các tổ công tác vẫn kiên trì bám hiện trường, thực hiện tỉ mỉ từng thao tác kỹ thuật nhằm bảo đảm chất lượng mẫu phục vụ giám định ADN.

Đồng hành cùng lực lượng quân đội là đội ngũ y tế, những người trực tiếp tiếp nhận, bảo quản mẫu phẩm trước khi chuyển đến cơ quan chuyên môn phục vụ giám định ADN. Theo anh Hà Mạnh Thường, cán bộ Trạm Y tế Mường Thanh, Trung tâm Y tế Điện Biên Phủ, mỗi mẫu phẩm đều được bảo quản nghiêm ngặt nhằm bảo đảm độ chính xác tuyệt đối của dữ liệu. Với anh, được tham gia chiến dịch là cơ hội để bày tỏ lòng biết ơn đối với các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập dân tộc.

Hành trình tìm lại danh tính các liệt sĩ ngày càng nhiều thử thách khi thời gian chiến tranh đã lùi xa. Nhiều phần mộ bị thay đổi kết cấu do quá trình lún, sụt tự nhiên và nhiều lần tu sửa, khiến việc xác định vị trí lấy mẫu gặp không ít khó khăn. Có những trường hợp phải đào sâu qua nhiều lớp đất mới tiếp cận được vị trí cần lấy mẫu. Trong khi đó, yêu cầu kỹ thuật rất nghiêm ngặt, đòi hỏi mỗi thao tác đều phải chính xác để không ảnh hưởng đến quá trình giám định sau này.

Vượt qua những khó khăn đó, ngày 1/7 vừa qua, Ban Chỉ đạo xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Điện Biên đã bàn giao 388 mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính cho Viện Pháp y Quân đội để thực hiện giám định ADN. Đây là đợt bàn giao có số lượng mẫu lớn nhất kể từ khi chiến dịch được triển khai, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Đại tá Dương Quốc Long, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên, cho biết toàn thể cán bộ, chiến sĩ đều xác định đây là cơ hội để thế hệ hôm nay tri ân các thế hệ cha anh đã hy sinh vì Tổ quốc. Với quyết tâm hoàn thành mục tiêu lấy mẫu tại hơn 4.593 phần mộ theo kế hoạch của Quân khu, các lực lượng đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ về chuyên môn và sự tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ./.