Phóng viên Thu Hòa trò chuyện cùng Đại tá Hoàng Ngọc Định - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Tuyên Quang về nội dung này.

Phóng viên: Thưa đồng chí! Bộ đội Biên phòng Tuyên Quang triển khai mạnh mẽ mô hình “Bộ đội Biên phòng - Đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”. Theo đồng chí, chuyển đổi số ở vùng biên hôm nay không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là cách để rút ngắn khoảng cách phát triển giữa miền xuôi và miền ngược như thế nào?

Đại tá Hoàng Ngọc Định: Chúng tôi cho rằng chuyển đổi số ở khu vực biên giới không đơn thuần là đưa công nghệ về vùng cao, mà quan trọng hơn là tạo cơ hội phát triển công bằng cho người dân nơi biên cương. Trước đây, khoảng cách giữa miền xuôi và miền ngược thể hiện rất rõ ở khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ công, giáo dục hay thị trường tiêu thụ hàng hóa. Nhưng hôm nay, với chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet, bà con vùng biên có thể tiếp cận kiến thức sản xuất, giao thương hàng hóa, mua bán hàng trực tiếp trên các sàn thương mại điện tử, học tập trực tuyến hay thực hiện các thủ tục hành chính ngay tại địa phương và gia đình.

Mô hình “Bộ đội Biên phòng - Đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới” mà Bộ đội Biên phòng tỉnh đang triển khai hướng đến mục tiêu giúp người dân “biết, hiểu và sử dụng thành thạo công nghệ”. Chúng tôi không làm thay, mà đồng hành, hướng dẫn từng bước để bà con tự tin tiếp cận môi trường số. Qua đó, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao dân trí, thúc đẩy kinh tế số vùng biên và xây dựng nền biên phòng toàn dân trong kỷ nguyên mới.

Phóng viên: Hình ảnh cán bộ xuống từng phiên chợ, từng bản làng hướng dẫn bà con quét mã QR, sử dụng điện thoại thông minh hay tiếp cận dịch vụ công trực tuyến đang để lại nhiều cảm xúc đẹp. Đồng chí đánh giá sao về sự thay đổi trong nhận thức của đồng bào vùng biên sau quá trình đồng hành ấy?

Đại tá Hoàng Ngọc Định: Điều khiến chúng tôi vui nhất là nhận thức và tư duy của bà con đang thay đổi rất tích cực. Ban đầu, nhiều người còn e ngại, cho rằng điện thoại thông minh hay dịch vụ công trực tuyến là điều gì đó xa lạ, khó tiếp cận. Nhưng khi được cán bộ Biên phòng trực tiếp hướng dẫn tại chợ phiên, tại nhà văn hóa thôn hay ngay trong từng gia đình, bà con dần hiểu rằng công nghệ có thể phục vụ chính cuộc sống hằng ngày của mình. Đến nay, nhiều hộ dân đã biết thanh toán không dùng tiền mặt, livestream bán nông sản qua mạng xã hội, tra cứu thông tin, đăng ký thủ tục hành chính trực tuyến. Đặc biệt, lớp trẻ ở vùng biên đã chủ động hơn trong học tập và khởi nghiệp bằng nền tảng số. Điều đó cho thấy, khi người dân được đồng hành bằng sự chân thành và gần gũi thì họ sẵn sàng thay đổi. Và sự thay đổi ấy không chỉ giúp nâng cao đời sống, mà còn góp phần xây dựng khu vực biên giới văn minh, hiện đại và hội nhập hơn.

Phóng viên: Trong bối cảnh các loại tội phạm xuyên biên giới, xuất nhập cảnh trái phép hay buôn lậu ngày càng tinh vi Bộ đội Biên phòng Tuyên Quang đã và đang đổi mới phương thức quản lý, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo ra sao để vừa giữ vững chủ quyền, vừa tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế cửa khẩu?

Đại tá Hoàng Ngọc Định: Trước diễn biến ngày càng tinh vi của các loại tội phạm xuyên biên giới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đang tập trung đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, bảo vệ biên giới theo hướng hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Chúng tôi đẩy mạnh ứng dụng cơ sở dữ liệu số trong quản lý xuất nhập cảnh, quản lý cư trú khu vực biên giới; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các lực lượng chức năng để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm; triển khai rộng rãi mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm đến toàn thể bà con nhân dân khu vực biên giới. Đồng thời, đơn vị cũng từng bước nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu, nhận diện nguy cơ, phục vụ công tác dự báo tình hình và đấu tranh phòng chống tội phạm.

Tuy nhiên, chúng tôi xác định công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Yếu tố quyết định vẫn là con người, là bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó mật thiết với nhân dân của mỗi cán bộ, chiến sĩ Biên phòng. Mục tiêu cuối cùng là vừa bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, vừa tạo môi trường thông thoáng, an toàn cho phát triển kinh tế, giao thương và du lịch khu vực biên giới.

Phóng viên: Vâng, cảm ơn Đại tá!