Cùng với chiến dịch 90 ngày đêm đẩy nhanh tiến độ xây dựng 7 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp trên tuyến biên giới, tỉnh Gia Lai đang khẩn trương hoàn thiện nhân sự, tuyển sinh và tổ chức bộ máy. Những ngôi trường mới này được kỳ vọng sẽ trở thành điểm tựa vững chắc, giúp học sinh nghèo vùng biên nuôi dưỡng ước mơ tri thức và thay đổi tương lai.

Niềm vui nơi làng biên giới

Một buổi sáng đầu hè ở xã biên giới Ia Dom (tỉnh Gia Lai), vợ chồng anh Kpuih Đin (trú tại làng Bi) phấn khởi đón cô giáo chủ nhiệm của con trai cùng cán bộ xã đến thăm nhà. Niềm vui lớn đến với gia đình thuộc diện hộ nghèo này khi em Ksor Đam được xét tuyển vào học nội trú tại Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Ia Dom trong năm học 2026-2027.

Từ năm học tới, khi bước vào lớp 8, em Ksor Đam sẽ được học tập, ăn ở và sinh hoạt ngay tại trường. Anh Kpuih Đin xúc động chia sẻ: "Tôi rất vui khi nhà trường tạo điều kiện cho con em học nội trú. Vợ tôi phải ở nhà chăm con nhỏ, còn tôi đi làm thuê làm mướn quanh năm. Cho con học ở trường nội trú, cháu sẽ được thầy cô quan tâm chu đáo hơn để chú tâm học hành tiến bộ, sau này cuộc sống đỡ khổ hơn".

Niềm vui ấy cũng đang lan tỏa khắp làng Bi và các khu dân cư lân cận. Chị Triệu Thị Say (dân tộc Dao) cho biết, nhiều năm qua, mỗi ngày con đi học trên quãng đường dài dọc Quốc lộ 19 đều là một ngày chị thấp thỏm lo âu vì mật độ xe cộ đông đúc. Khi biết con sắp được học tập và sinh hoạt tại ngôi trường nội trú mới, cả gia đình chị đều phấn khởi.

"Thường xuyên đi làm qua đây, nhìn mấy tòa nhà khang trang mọc lên tôi mừng lắm. Con em mình được đi học đàng hoàng, trường lớp sạch đẹp. Vào trường nội trú, có thầy cô quản lý, có bảo vệ, có chỗ ăn chỗ ở đầy đủ nên gia đình rất yên tâm" - chị Say bày tỏ.

Lời giải cho bài toán giáo dục vùng khó

Xã biên giới Ia Dom hiện có hơn 9.000 nhân khẩu sinh sống tại 7 thôn, làng, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 34%. Với địa bàn rộng, nhiều khu dân cư nằm biệt lập và cách xa trung tâm, có những học sinh phải di chuyển gần 20km mới đến được trường học. Việc hằng ngày phải đi lại trên tuyến Quốc lộ 19 tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông, đồng thời cũng là rào cản khiến tỷ lệ học sinh bỏ học giữa chừng có nguy cơ gia tăng.

Vì vậy, việc hình thành hệ thống trường nội trú liên cấp được xem là lời giải căn cơ cho những khó khăn kéo dài tại vùng biên giới, từ khoảng cách địa lý, điều kiện kinh tế eo hẹp của người dân cho đến việc duy trì sĩ số.

Theo ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Dom, trong năm học mới, xã có 272 học sinh từ lớp 4 đến lớp 9 được xét vào diện nội trú. Đây chủ yếu là con em thuộc gia đình chính sách, học sinh dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo, trẻ mồ côi hoặc có nhà ở quá xa trường. Ngoài ra, 876 học sinh khác sẽ được tổ chức theo mô hình học bán trú. Hiện tại, chính quyền địa phương đang tích cực kiện toàn bộ máy quản lý và đội ngũ giáo viên để sẵn sàng đón học sinh.

"Đối với vấn đề giáo viên, địa phương thực hiện nguyên tắc đảm bảo các ưu tiên cho trường nội trú trước để bộ máy đi vào hoạt động ổn định. Chúng tôi khuyến khích và ưu tiên bố trí những giáo viên trẻ, có gia đình ở gần địa bàn để thuận tiện trong việc hỗ trợ quản lý, chăm sóc học sinh ngoài giờ lên lớp, đặc biệt là vào buổi trưa và buổi đêm" - ông Nguyễn Văn Tiến cho biết.

Gấp rút chuẩn bị trước thềm năm học mới

Thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai cho biết, đơn vị đang phối hợp chặt chẽ với UBND 7 xã biên giới để hoàn thiện đề án thành lập các trường nội trú liên cấp, phấn đấu trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trước ngày 15/6. Song song với đó, ngành giáo dục cũng tiến hành rà soát quy mô học sinh, tính toán định mức biên chế để phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu bố trí đủ đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên theo đúng quy định.

Ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, nhấn mạnh: "Với số lượng giáo viên hiện tại, chúng tôi sẽ phối hợp với Sở Nội vụ đề xuất UBND tỉnh bổ sung biên chế nhằm đáp ứng tốt nhất công tác giảng dạy. Về nhân sự cấp dưỡng, Sở đã chủ động làm việc với Trường Cao đẳng Gia Lai để mở các lớp sơ cấp nấu ăn, kịp thời cung ứng đội ngũ nhân viên phục vụ, chăm sóc nuôi dưỡng các cháu một cách khoa học, đầy đủ nhất".

Những ngày hè này, cùng với không khí khẩn trương của chiến dịch 90 ngày đêm hoàn thiện hạ tầng 7 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới phía Tây tỉnh Gia Lai, công tác tuyển sinh và chuẩn bị điều kiện vận hành cũng đang đi vào giai đoạn nước rút. Những ngôi trường nội trú vùng biên mang theo kỳ vọng lớn lao về việc giữ chân học sinh đến lớp, thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền. Từ mái trường này, nhiều thế hệ học sinh dân tộc thiểu số sẽ có cơ hội học tập trong điều kiện tốt hơn, nuôi dưỡng ước mơ và mở ra con đường đổi thay tương lai bằng con đường tri thức./.