Chiều 4/8 tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ đội Biên phòng phối hợp với 30 tỉnh ủy, thành ủy có biên giới tổ chức Hội nghị ký Quy chế phối hợp trong lãnh đạo công tác biên phòng và xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh, thành phố. Đây là bước cụ thể hóa chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời tạo cơ sở để công tác phối hợp giữa lực lượng BĐBP và cấp ủy các địa phương biên giới tiếp tục đi vào chiều sâu.

Tham dự hội nghị có đồng chí Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Thượng tướng Đỗ Xuân Tụng, Ủy viên Trung ương Đản, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và các đồng chí Chính ủy, Thủ trưởng Bộ tư lệnh BĐBP  cùng lãnh đạo các tỉnh ủy, thành ủy có biên giới.

Thực tế 5 năm triển khai Quy chế phối hợp giai đoạn 2021-2025 cho thấy, khi công tác biên phòng được đặt trong sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy, sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, các lực lượng và nhân dân, sức mạnh bảo vệ biên giới được nhân lên rõ rệt.

Quy chế đã giúp Đảng ủy BĐBP và các tỉnh ủy, thành ủy duy trì nền nếp trao đổi thông tin, nắm chắc tình hình, thống nhất chủ trương, biện pháp xử lý những vấn đề phát sinh. Các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia được cụ thể hóa phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Một dấu ấn quan trọng là việc xây dựng thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân ngày càng đi vào chiều sâu. Trong 5 năm qua, khu vực biên giới duy trì 2.702 tổ tự quản, với 45.638 hộ gia đình, 114.276 cá nhân đăng ký tự quản hơn 4.700km đường biên; cùng với đó là 2.686 tổ tàu thuyền, 769 tổ bến, bãi tự quản an toàn và 15.141 tổ an ninh, trật tự. Những con số này cho thấy vai trò chủ thể của nhân dân trong quản lý, bảo vệ biên giới ngày càng được phát huy.

Từ cơ chế phối hợp giữa cấp ủy và lực lượng chuyên trách, nhiều mô hình giúp dân cũng được triển khai sát cơ sở, tạo sinh kế, hỗ trợ giáo dục, nhà ở, y tế, từng bước nâng cao đời sống nhân dân. Các chương trình như “Bộ đội Biên phòng chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” và “Bộ đội Biên phòng đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới” góp phần củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội.

Hiệu quả của Quy chế phối hợp không chỉ thể hiện ở việc thống nhất chủ trương, mà còn được phản ánh bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ của lực lượng BĐBP.

Riêng năm 2025, các đơn vị BĐBP đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ, xử lý 6.980 vụ với 10.918 đối tượng, thu giữ hơn 2,464 tấn ma túy; phát hiện 880 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, với tổng trị giá hàng hóa tạm giữ và tiền xử phạt hơn 349 tỷ đồng; đấu tranh 120 vụ mua bán người, giải cứu, tiếp nhận 72 nạn nhân; xử lý 2.374 vụ với 4.616 đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép.

Đặc biệt, trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và bảo vệ nhân dân, BĐBP các tỉnh, thành phố đã điều động 133.783 lượt cán bộ, chiến sĩ và 6.412 lượt phương tiện, phối hợp khắc phục 3.401 vụ thiên tai, sự cố, sửa chữa hơn 10.000 ngôi nhà, chữa cháy hơn 2.000ha rừng và hướng dẫn hàng triệu lượt người, phương tiện tránh trú bão an toàn.

Công tác xây dựng lực lượng cũng được quan tâm. Sau đại hội đảng các cấp, các tỉnh ủy, thành ủy đã chỉ định 526 phó bí thư đảng ủy xã, phường, đặc khu biên giới tham gia cấp ủy cơ sở Ban Chỉ huy BĐBP; 435 cán bộ chỉ huy đồn Biên phòng tham gia cấp ủy xã, phường, đặc khu biên giới. Đây là cơ chế quan trọng để gắn chặt hơn nhiệm vụ biên phòng với xây dựng hệ thống chính trị cơ sở.

Bước vào giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì những kết quả đã đạt được, mà phải tiếp tục đổi mới cơ chế phối hợp phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Theo Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn- Chính ủy BĐBP, hiệu quả của Quy chế không thể đo bằng số lượng hội nghị hay văn bản được ký kết, mà phải được thể hiện bằng sự ổn định, vững chắc của đường biên, cột mốc; sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của khu vực biên giới, cửa khẩu.

Đây cũng là điểm nhấn quan trọng của Quy chế phối hợp giai đoạn mới: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ cơ chế xử lý và hướng mạnh về cơ sở.

Dự thảo Quy chế mới được xây dựng trên cơ sở kế thừa những nội dung còn phù hợp của giai đoạn 2021-2025, đồng thời cập nhật các yêu cầu, quy định và cơ chế mới. Trong 5 tháng, Đảng ủy BĐBP đã phối hợp với 30 tỉnh ủy, thành ủy nghiên cứu, hoàn thiện nội dung, xác định cụ thể trách nhiệm, hình thức và chế độ phối hợp phù hợp với đặc điểm từng địa phương.

Trong thời gian tới, trọng tâm trước hết là tiếp tục nâng cao chất lượng trao đổi thông tin, nắm tình hình từ sớm, từ xa; thống nhất tham mưu xử lý các tình huống về chủ quyền, an ninh biên giới, không để bị động, bất ngờ.

Cùng với đó, cần phối hợp chặt chẽ hơn trong đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, mua bán người, buôn lậu, gian lận thương mại, xuất nhập cảnh trái phép và các hành vi vi phạm pháp luật trên biển; tập trung triệt phá các đường dây, tụ điểm tội phạm lớn, xuyên quốc gia.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu- Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng lực lượng BĐBP cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới; đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về biên phòng, chủ động xử lý các tình huống, kiên quyết đấu tranh với các loại tội phạm và tăng cường đối ngoại quốc phòng, đối ngoại biên phòng gắn với đối ngoại nhân dân.

Đối với xây dựng lực lượng, cần tiếp tục củng cố tổ chức đảng, nâng cao chất lượng cán bộ, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực; đồng thời phát huy vai trò của cán bộ Biên phòng tham gia cấp ủy, chính quyền cơ sở, cán bộ tăng cường xã, đảng viên đồn Biên phòng sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản và phụ trách hộ gia đình.

Đặc biệt, các tỉnh, thành phố biên giới tiếp tục quan tâm bố trí ngân sách quốc phòng hằng năm cho các Ban Chỉ huy BĐBP để bảo đảm phương tiện, trang thiết bị phục vụ quản lý, bảo vệ biên giới, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phòng chống tội phạm, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Quy chế phối hợp mới vì thế không đơn thuần là một văn bản hành chính. Đó là cơ chế để biến sự thống nhất về nhận thức thành thống nhất trong hành động; biến nguồn lực của từng địa phương thành sức mạnh chung; biến thế trận lòng dân thành điểm tựa vững chắc cho người chiến sĩ Biên phòng trên từng cung đường tuần tra, từng cột mốc, cửa khẩu, vùng biển, đảo.

Trong bối cảnh nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa ngày càng được đặt ra cấp thiết, việc 30 tỉnh ủy, thành ủy có biên giới cùng Đảng ủy BĐBP thống nhất một cơ chế phối hợp mới sẽ tạo thêm nền tảng để lực lượng BĐBP nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, chủ động nắm chắc tình hình, xử lý hiệu quả các vấn đề ngay từ cơ sở.