70 thun tapa bloh min amuk Tôn Thị Đức, urang jakar lão thành cách mạng di ban raya Hồ Chí Minh jeng daok hadar cambaih tuk amuk bahrau 15 thun, daok bac di sang bac Prang di Mỹ Tho (Tiền Giang) saong bac hu panuac ieu toàn quốc kháng chiến di Wa Hồ meng blah báo Tổ quốc:“Tuk nan hu blah báo Tổ Quốc di chiến khu 8 di ong Trần Văn Trà, ba mai ka du kích, dahlak iek báo ini, dalam nan hu panuac ieu di Wa Hồ. Panuac ieu di Wa mboh pachreih lô. Ba brei adei sa-ai kumei, lac anek saih bac bloh mboh pachreih hatai lô. Bloh sa-ai di drei nao kháng chiến dahlau”
Tui panuac ieu di Chủ tịch Hồ Chí Minh, urang sa-ai likei duy nhất dalam sang nao kháng chiến, bloh dom adei sa-ai kumei di amuk jeng klaak dom suất học bổng di sang bac Prang (Mỹ Tho) saong Gia Long (Bai Gon) nao tui cách mạng. Oh lac ta-eng sang amuk bo abih Nam bộ, bruk cách mạng nyu pandiak tagok meng harei 23/9/1945, tal harei 19/12/1946 nyu dak pandiak jang. Abih gauk dalam sang amuk Đức meng amaik ame, sa-ai likei, adei sa-ai kumei saong amuk bhian njauk kol khamang cap mek, taong paoh, caik guk, min jeng khang hatai nao tui Đảng, tui Wa Hồ. Amuk Đức lac, meng panuac ieu Toàn quốc kháng chiến di Chủ tịch Hồ Chí Minh nyu ngak brei salih karei oh thau hadom thar vak, ngak ka thei jeng khin nao taong khamang meblah taneh ia, oh huac metai lihik, oh huac rambah rambup glaih glar, dang tagok mesruh ka độc lập, tự do di taneh ia.
Daok ngan saong ong Nguyễn Văn Tòng, dahlau daih ngak Giám đốc Sở Văn hóa-Thông tin ban raya Hồ Chí Minh, urang hu 70 thun umo Đảng, ye meng di harei Nam bộ kháng chiến,ong meng sa anek saih trung học Pháp, tabiak nao tui. Ong tame Đồng Tháp Mười, tui bac tal chính trị katut harei piah pato pakai chính trị viên, thau ndom puac ka jalan cách mạng akaok mereip di Đảng. Harei Wa Hồ ieu Toàn quốc kháng chiến, rilo anek saih sang bac Prang, pataom gauk veik jeng đội vũ trang tuyên truyền, ala bruk pan akaok ba jalan di dom urang lin cộng sản ieu bhap bini dang tagok taong Prang. Bhap bini mboh anek saih sang bac Prang min nao taong Prang nan ye nao tui biak rilo. Vũ khí ba tui ginup janih. Thei hu hagait pandar nan, meng jaleing, to, gai tầm vông … tal dom mbaik phao mek hu meng dom mbang taong Prang. Ong Tòng khan veik, tuk nan Nam bộ hu pan phao taong kol khamang saong hu dom mbang taong janeh praong, pacang hu kol Prang, panuac ieu Toàn quốc kháng chiến di Chủ tịch Hồ Chí Minh sa mbang tra pabak pren khang ka bol bala saong rah ra Nam bộ dalam bruk mesruh metak suai livik pacang kol thực dân Pháp meblah taneh ia. Ong Tòng lac:
“Toàn quốc kháng chiến, panuac ieu di Wa Hồ tal yaok menuac urang. Tapa nan kol dahlak mboh bruk di drei lac patui jalan patagok bruk kháng chiến di Nam bộ saong merat taong Prang di Nam bộ ini piah khik takai kol Prang, oh caik ka kol nyu ba lin tabiak Hải Phòng, oh brei ka kol nyu tabiak Hà Hội”
Tiến sĩ Sử học Ngô Chơn Tuệ, urang roh duah dalam ka tukvak sajarah ini, ndom lac: Nam bộ hu ba gauk dang tagok meng harei 23/9/1945 kayua thực dân Pháp caong meblah Nam bộ dahlau, meng nan cakak Nam bộ tabiak truh Việt Nam tui jalan “chia để trị”. Hadei di tuk caik veik ách thống trị di Việt Nam, kol Prang meda parabha Việt Nam jeng 3 bhum piah cai trị yau dahlau di tuk mesruh metak. Rajaei Việt Nam Dân chủ Cộng hòa saong Wa Hồ thau cambaih hatai jhak nan di thực dân Pháp. Kayua yau nan ye, abih gauk dalam taneh ia rik pren haong bhap bini Nam bộ dang tagok taong kol khamang meblah taneh ia. Dom urang anek gah Barak tuk nan hu ba tame gah meraong piah mesruh. Dom nhà sư klaak ao cà sa, tame Meraong taong kol khamang. Urang Việt daok di Campuchia, daok di Lào, di Thái Lan brei anek bhik di drei mai gah meraong pambuak saong bhap bini Nam bộ. Oh njauk nhân nhượng miat haong kol khamang, abih gauk dalam taneh ia dang tagok, harei 19/12/1946, bhap bini Nam bộ khang hatai sahneng lac “Taduan metai oh taduan lihik taneh ia, oh taduan daok dalam rai halin halak”. Tiến sĩ Ngô Chơn Tuệ taong yaom lac: “Panuac ieu di Wa Hồ hu pabak pren khang ka bhap bini Nam bộ. Ini lac sa pren khang oh hu hagait samu. Taong abih bangsa Việt Nam oh huac metai lihik piah khik caga độc lập, yasa di taneh ia. Yaom glaong di độc lập saong yasa nan, bhap bini Việt Nam thau biak cambaih hadei di labaih 80 thun daok dalam rai halak halin. Pren khang di bangsa hu tagok jang yaok pluh ribau mbang”
Harei Toàn quốc kháng chiến saong panuac ieu di Chủ tịch Hồ Chí Minh hu peih mbaok ka bruk kháng chiến suai livik pacang kol thực dân Pháp meblah taneh ia. 70 thun tapa, patagok bruk jum pataom bangsa, ý chí cách mạng, khang hatai yam tapa abih kan kandah, tavak tavaiy, bhap bini Nam bộ saong abih bangsa Việt Nam ala bruk pan akaok ba jalan di Đảng daok khang takai yam angaok jalan nao tagok Chủ nghĩa xã hội, jalan bo Đảng saong Wa Hồ hu pilih ruah./.
Viết bình luận