Huyện Bù Đốp lac bhum palei hu rilo taneh praong pala amriak kalu, min meng akok thun mbiah tal ini, hajan takik yau nan ye urang pala amriak kalu gaok rilo kan kandah kayua kurang ia pruh. Hu dom baoh sang mikva brei kuac bingun mek ia min jeng oh ginup ia piah pala drak. Ông Điểu Tấn Lực daok di huyện Bù Đốp lac:“Urk ini oh hu ia ye phun amriak kalu metai abih, baoh thu ka-iu abih. Kurang ia ye biak kan kandah, phun metai abih.”

 Sang ong Nguyễn Văn Thắng, jeng daok di huyện Bù Đốp hu 2.000 got amriak kalu, dom harei tapa jeng kurang ia pruh. Kayua Yau nan ye, ông Thắng ngak hệ thống mac njuk pruh ia meng binek thủy điện Cần Đơn ba mai min binek nan jeng daok dak harei ia dak takik nao. Huac kurang ia, ong kuac hlung danao, yau nan min, adit dahlau tok pruh ia sa mbang, ye urak ini kayua langik pandiak yau nan ye ong bhian pruh ia  piah khik tathah taneh, oh caik ka amriak kalu nyu thu ka-iu

 Oh lac kan kandah tal bruk pala drak, langik apndiak bhang, hajan takik yau nan ye ia di dom binek, danao dak harei dak takik nao. Tui pathau kahn di gah ngak nong Bình Phước, 3 bilan akok thun hu hajan min hajan oh hu rilo. Mbiah tal tukvak ini, taneh pala drak dalam tỉnh meda kurang ia lac 8.489 hecta. Dom labik yau: huyen Bù Đăng, Lộc Ninh, Bù Đốp oh ka hu hajan mbang halei yau nan ye taong abih 43 binek ia thủy điện ia padang biar jang tal jaik 2 mét. Tui kuhria mboh, urak ini hu 2.980 baoh sang bhap bini dalm tỉnh daok kurang ia pandar, pataom di dom huyện Bù Gia Mập, Lộc Ninh saong ban Đồng Xoài. Sa-ai Nguyễn Minh Quang, daok di  huyện Lộc Ninh lac, Kayua kurang ia pandar sang sa-ai daok gaok kan kandah:“Kayua pandiak bhang tua riya dahlau diah sang dahlak hu kuac sa baoh bingun, min urak ini thu abih ia. Khol dahlak pah urang mai kuac rok veik bingun ia min urak ini jeng oh hu ia.”

 Anak bruk mbuan rah tabiak pandiak bhang tua riya, mBan tacei jalan, pacang caga bala meng langik tasik saong duah daong urang njauk bala tỉnh Bình Phước hu ngak harak khin gah ngak nong saong dom huyen brei pakhang bruk duah thau, tagok bruk pasiam, paglaong veik dom công trình padang ia; pasang eik veik dom labik mbuan kurang ia saong dom labik oh hu ginup ia lauac abih vụ, brei jak ba, kakei mikva salih janih phun pala ka nyu lagaih…Chi cục Thủy lợi tỉnh Bình Phước jeng kakei, ia di dom binek daok takik, mbuan ba tal kurang ia ka phun pala, athur raong nan lac bruk kann plaik njiak hu. Yau nan ye, bhap bini brei pandar patak pataom, pandar veik ia meda pruh hu ka phun pala, piah patrun patakik di abih dom khat lahik. 

Ong Lê Anh Nam, Phó Giám đốc Sở Ngak nong saong patagok palei pala tỉnh Bình Phước lac: gah ngak nong hu ba tabiak bruk pacang caga pandiak bhang tua riya, khik bruk pala drak, abih di nyu lac bilan Đông Xuân thun 2018 – 2019. Dalam nan, hu dom jalan ngak piah pabak ia saong padang ia piah pandar ka bhap bini dalam tuk kurang ia:“ Langiu di nan, gah ngak nong hu pambuak saong dom jabat báo chí, rayo khí tượng thủy văn khan brei thau drah samar tal dom xã, phường, ban sit, palei pala piah mikva hu thau saong caga.”

 Tui kuhria mboh dahlau, langik di tỉnh Bình Phước anak tal daok rah tabiak dalam kan kandah. Kayua yau nan ye, langiu dom jalan ngak di anak meta, gah ngak nong tỉnh jeng hu pok panuac tagok tỉnh saong T.Ư brei daong jien ngak ribong kraong dalam mblang hamu, ribaong anek ba ia, pasiam veik dom binek khut , piah hu lagaih saong patagok kein laba di dom cong trinh ba ia pala drak,  khik hu bruk cak rok patagok khang kajap./.

Bình Phước: Ngành nông nghiệp khẩn trương ứng phó nguy cơ khô hạn

Huyện Bù Đốp là địa phương có diện tích trồng tiêu lớn, nhưng từ đầu năm đến nay, lượng mưa thấp nên người trồng tiêu gặp rất nhiều khó khăn do thiếu nước tưới tiêu. Một số hộ dân đã chủ động đào giếng tìm nguồn nước nhưng cũng không đủ cho nhu cầu sản xuất. Ông Điểu Tấn Lực, ở huyện Bù Đốp cho biết: ”Giờ không có nước là cây tiêu khô hết, trái héo hết. Thiếu nước cực lắm, cây héo hết”

Gia đình ông Nguyễn Văn Thắng, cũng ở huyện Bù Đốp có 2.000 trụ tiêu, những ngày qua cũng trong tình cảnh thiếu nước tưới cho cây. Do vạy, ông Thắng phải lắp đặt hệ thống máy bơm lấy nước từ hồ thuỷ điện Cần Đơn lên để tưới nhưng nước hồ thủy điện cũng đang trong tình trạng vơi dần. Lo thiếu nước nên ông tranh thủ đào ao, tuy nhiên trước đây một tuần chỉ phải tưới một lần, thì hiện nay do thời tiết nắng nóng nên ông phải thường xuyên tưới để giữ ẩm cho đất, tiêu không bị khô héo. 

Không chỉ ảnh hưởng tới trồng trọt, thời tiết nắng nóng, lượng mưa thấp nên nước ở nhiều ao hồ đang cạn dần. Theo báo cáo của ngành nông nghiệp Bình Phước, 3 tháng đầu năm có mưa nhưng lượng mưa không đáng kể. Nên đến thời điểm này, diện tích cây trồng trên toàn tỉnh có nguy cơ bị hạn là 8.489 ha. Một số khu vực như: huyện Bù Đăng, Lộc Ninh, Bù Đốp không có trận mưa nào nên toàn tỉnh có 43 hồ thủy lợi hiện đang có mực nước thấp hơn bình thường đến 1,9m. Một số công trình thuỷ điện đạt cao trình thấp hơn mực nước dâng bình thường từ 5-6m. Theo thống kê, hiện có 2.980 hộ dân trong tỉnh đang thiếu nước sinh hoạt, tập trung ở các huyện Bù Gia Mập, Lộc Ninh và thành phố Đồng Xoài.  Anh Nguyễn Minh Quang, ở huyện Lộc Ninh cho biết: Do thiếu nước nên sinh hoạt gia đình cũng đang gặp khó khăn: “Do hạn hán nên trước đây nhà chúng tôi có một cái giếng đào, nhưng giờ cạn khô nước. Chúng tôi thuê người khoan thêm giếng nước nhưng giờ cũng hết nước”

Trước nguy cơ hạn hán xảy ra, Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Bình Phước đã có công văn đề nghị ngành nông nghiệp và các huyện thị tăng cường kiểm tra, lập kế hoạch duy tu, sửa chữa, nâng cấp các công trình dẫn và trữ nước; rà soát các khu vực có khả năng thiếu nước và đối với những vùng không đảm bảo nguồn nước suốt vụ, phải khuyến cáo người dân chuyển đổi cây trồng phù hợp… Chi cục Thủy lợi tỉnh Bình Phước cũng khuyến cáo, mực nước trên các hồ đập đang ở mức thấp, nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất cây trồng, vật nuôi là khó tránh khỏi. Do đó, người dân sử dụng nước tiết kiệm, tận dụng các nguồn nước có thể để tưới cây trồng, hạn chế tối đa thiệt hại.

Ông Lê Anh Nam, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Phước cho biết: ngành nông nghiệp đã có kế hoạch ứng phó hạn hán, bảo vệ sản xuất, nhất là vụ Đông Xuân năm 2018 – 2019. Trong đó, có các giải pháp cấp và trữ nước sinh hoạt cho người dân trong trường hợp nguồn nước thiếu hụt: “Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp phối hợp với các cơ quan báo chí, đài khí tượng thuỷ văn chủ động cảnh báo, thông tin kịp thời đến các xã, phường, thị trấn, thôn bản để người dân biết và chủ động ứng phó”

Theo dự báo, thời tiết tại tỉnh Bình Phước trong thời gian tới vẫn diễn biến phức tạp. Do đó, ngoài những biện pháp trước mắt, ngành nông nghiệp tỉnh cũng đã kiến nghị tỉnh và Trung ương hỗ trợ kinh phí đầu tư hệ thống kênh nội đồng, kênh dẫn nước, sửa chữa các hạng mục thuỷ lợi hư hỏng, nhằm hoàn thiện và phát huy hiệu quả các công trình cấp nước sản xuất, đảm bảo phát triển bền vững./.