Tui Sở Y tế Đồng Nai, dalam thun 2018, sang iek ruak dalam tỉnh Đồng Nai njauk brei ba urang ruak tagok iek ruak di tuyến angaok labaih 450.000 urang iek ruak nội trú saong ngoại trú, dalam nan hu dom urang ruak njuan, sang iek ruak meda iek ruak hu. Urang ruak likau ba tagok sang iek ruak gah angaok ngak khat lahik jaik 680 tỷ đồng. Meda mboh lac, makna akaok mereip nan layua  bruk ngak chuyên môn, kayua bruk parabha tuyến kỹ thuật, dom janih ruak kan kandah, langiu di khả năng iek ruak di sang iek ruak nan ye njauk ba urang ruak tagok tuyến angaok; kayua kurang dom bác sĩ chuyên khoa dalam, cơ sở vật chất di sang iek ruak oh ka ginup; taphia di nan daok hu dom makna khách quan yau urang uruak khin salih tuyến. Langiu di nan, rilo y bác sĩ oh ka gheih ndom biai nao mai haong urang ruak, gaok tuk mai bruk langyah oh cambaih laih haong urang ruak nan jeng lac makna ngak ka urang ruak khin tagok tuyến angaok iek ruak yaom lac ruak oh hu hagait trak rilo...

Anak bruk nan, Sở Y tế Đồng Nai hu pandar taong abih dom sang iek ruak dalam tỉnh njauk peih bruk cập nhật kiến thức, brei ka taong abih dom y bác sĩ thau ka dom sang iek ruak. Peih dom tal tacei pato, pathram patagok bruk ndom biai nao mai, langyah brei ka urang ruak thau piah patrun patakik bruk ba tagok sang iek ruak gah angaok yaom lac ruak oh hu hagait trak rilo. Anak meta mboh lac, daok hu rilo bác sĩ oh ka thau dom cakrok patgaok y khoa di sang iek ruak drei urak ini iek ruak hu dom janih ruak halei; atau bác sĩ khoa ini oh thau dom janih ruak bo khoa karei di sang iek ruak meda iek ruak hu nan ye kan si tư vấn, tacei pato ka urang ruak thau cambaih laih piah ka urang ruak sahanag hatai iek ruak. Rilo thun dahlau, urang ruak njauk suy thận atau nhồi máu cơ tim njauk ba tagok sang iek ruak gah angaok ye harei ini dom sang iek ruak prong di Đồng Nai jeng iek hu abih… 

  Yau nan min, Tiến sĩ Phan Huy Anh Vũ, Akaok Sở Y tế Đồng Nai, ndom lac kadha prong abih di gah y tế Đồng Nai urak ini nan lac kurang urang ngak. Dom thun jaik di ini, rilo sang iek ruak tư nhân hu padang tagok di Đồng Nai daong ka urang ruak hu rilo palih ruah jang, rik daong paglaong chất lượng iek ruak, min nao gam nan, lac bruk bác sĩ sang iek ruak công klaak tapa sang iek ruak tư ngak bruk dak harei dak rilo, abih di nyu lac bác sĩ naih jioy. Bruk kurang  bác sĩ naih jioy ngak pambak tal chất lượng iek ruak di dom sang iek ruak công. Patui di nan, dom urang bác sĩ di sang iek ruak công daok mboh tự mãn, oh ka thau paglaong ilamu  trình độ bruk ngak di drei nan ye oh ka pabak hu caong khin dak harei dak glaong di urang ruak. 

  Piah langyah bruk nan, tui urang dang akaok gah y tế Đồng Nai, jalan ngak suai lavik nan lac tỉnh njauk pato pakai pabak menuac ngak tui jalan đào tạo bác sĩ di labik meng 50 – 70 urang sa thun meng pabak ginup bruk iek ruak meng tuyến gah ala tal dom sang iek ruak đa khoa prong. Ngan haong số lượng prong yau nan, oh njauk daok cang dom bác sĩ tabiak sang bac di TPHCM bo tỉnh njauk peih ngành y di Sang bac Đại học Đồng Nai yau dom sang bac karei hu ngak blaoh. Lingiu di nan, ngan haong sa tỉnh prong gah mblang taneh, rilo bhap bani yau Đồng Nai, Mentri Y tế njuak hu jalan patagok meng trang thiết bị kỹ thuật tal anek manuac piah ka tỉnh hu sang iek ruak tuyến puac abih piah daong patrun jien ndo nao mai, jien ndo iek ruak ka urang ruak di puk palei jeng yau dom tỉnh jaik taphia, patrun tải ka dom sang iek ruak di TPHCM. 

Anak meta, Sở Y tế Đồng Nai daok parabha janih chuyên sâu ngan haong dom sang iek ruak  đa khoa dalam tỉnh piah buh tabiak ka  nyu laghaih gah jien padai jeng yau anek manuac piah paglaong chất lượng iek ruak. Sở jeng pachreih dom sang iek ruak peih rilo jang dom duk iek ruak chuyên khoa (pambuak pagam haong sang iek ruak tuyến angaok di TPHCM). Bác sĩ di dom sang iek ruak prong di TPHCM trun “pan tangin pato bruk” iek ruak ka urang ruak di labik, salih ka bruk mai TPHCM. Tuk trun hu bruk ba urang ruak tagok tuyến angaok nan jeng lac daong ka dom sang iek ruak hu rilo jang jien mek tame, tui nan paglaong jien mek tame di y bác sĩ piah ka urang sahanag hatai ngak bruk./.

             Giải pháp giảm bệnh nhân chuyển tuyến

  Những năm gần đây, ngành y tế Đồng Nai đã được đầu tư lớn cả về cơ sở vật chất kỹ thuật lẫn con người, thế nhưng, tỷ lệ bệnh nhân chuyển lên điều trị ở các bệnh viện tuyến trên tại TPHCM lại không giảm. Làm thế nào để giảm thiểu tình trạng bệnh nhân chuyển tuyến, nhất là khi các bệnh viện tại chỗ có thể điều trị được đang là vấn đề đặt ra với ngành y tế tỉnh này. Bài của Văn Phong đăng trên báo Sài Gòn Giải Phóng nêu thực trạng và một số giải pháp để giảm bệnh nhân chuyển tuyến của ngành y tế Đồng Nai:

       Theo Sở Y tế Đồng Nai, trong năm 2018, bệnh viện trên địa bàn tỉnh Đồng Nai phải đồng ý chuyển bệnh nhân lên điều trị ở tuyến trên hơn 450.000 ca bệnh điều trị nội trú và ngoại trú, trong đó có những ca bệnh không phức tạp, bệnh viện có thể điều trị được. Bệnh nhân xin chuyển tuyến gây thất thu khoảng 680 tỷ đồng. Có thể thấy, nguyên nhân đầu tiên là do yếu tố chuyên môn, do tình trạng phân tuyến kỹ thuật, các loại bệnh phức tạp, ngoài khả năng điều trị của bệnh viện nên buộc phải đồng ý chuyển bệnh nhân lên tuyến trên; do thiếu những bác sĩ chuyên khoa sâu, cơ sở vật chất bệnh viện không đảm bảo; bên cạnh đó cũng có những lý do khách quan như bệnh nhân chủ động chuyển tuyến. Ngoài ra,  nhiều y bác sĩ không khéo léo trong giao tiếp với bệnh nhân, đôi khi việc giải thích không rõ ràng với bệnh nhân cũng  là nguyên nhân khiến bệnh nhân chủ động chuyển lên tuyến trên điều trị dù bệnh tình không nghiêm trọng...

Trước tình hình trên, Sở Y tế Đồng Nai đã yêu cầu tất cả bệnh viện trên địa bàn tỉnh phải thực hiện cập nhật kiến thức, hiểu biết về bệnh viện cho tất cả các y bác sĩ trong toàn hệ thống. Mở các lớp hướng dẫn, tập huấn tăng cường giao tiếp, giải thích cho bệnh nhân để hạn chế tối đa tình trạng chuyển viện dù bệnh tình không nghiêm trọng. Thực tế có nhiều bác sĩ còn không biết các tiến bộ y khoa của bệnh viện mình hiện đã chữa trị được các loại bệnh nào; hay bác sĩ khoa này không biết các loại bệnh mà khoa khác của bệnh viện có thể chữa trị được nên khó tư vấn, hướng dẫn cho bệnh nhân cặn kẽ để bệnh nhân yên tâm điều trị. Cách đây nhiều năm, bệnh nhân bị suy thận hay nhồi máu cơ tim phải chuyển tuyến thì giờ các bệnh viện lớn ở Đồng Nai đều điều trị được…    

       Tuy nhiên, Tiến sĩ Phan Huy Anh Vũ, Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai, cho rằng vấn đề lớn nhất của ngành y tế Đồng Nai hiện chính là thiếu nhân lực. Những năm gần đây, nhiều bệnh viện tư nhân được đầu tư ở Đồng Nai giúp người bệnh có thêm lựa chọn, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, nhưng đi kèm đó là tình trạng bác sĩ bệnh viện công bỏ sang bệnh viện tư làm việc ngày càng nhiều, nhất là bác sĩ giỏi. Việc thiếu hụt bác sĩ giỏi đã ảnh hưởng nhất định đến chất lượng khám chữa bệnh của các bệnh viện công. Thêm vào đó, một bộ phận bác sĩ ở bệnh viện công có biểu hiện tự mãn, không chủ động nâng cao trình độ tay nghề nên chưa đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của người bệnh. 
       Để giải quyết tình trạng trên, theo người đứng đầu ngành y tế Đồng Nai, giải pháp chiến lược là tỉnh cần phải đào tạo nguồn nhân lực bổ sung theo hướng đào tạo bác sĩ tại chỗ với số lượng 50 - 70 người/năm mới đủ nhu cầu khám chữa bệnh cho toàn ngành từ tuyến cơ sở đến các bệnh viện đa khoa lớn. Với số lượng lớn như vậy, không thể ngồi chờ các bác sĩ ra trường ở TPHCM mà tỉnh nên mở ngành y ở Trường Đại học Đồng Nai như một số trường khác đã làm. Mặt khác, với một tỉnh lớn về diện tích, đông dân số như Đồng Nai, Bộ Y tế cũng nên có kế hoạch đầu tư nâng cấp cả về trang thiết bị kỹ thuật lẫn con người để tỉnh có được bệnh viện tuyến cuối góp phần giảm chi phí đi lại, chi phí điều trị cho bệnh nhân địa phương cũng như một số tỉnh lân cận, giảm tải cho các bệnh viện ở TPHCM. 
     Trước mắt, Sở Y tế Đồng Nai đang phân loại chuyên sâu đối với từng bệnh viện đa khoa trong tỉnh để đầu tư hợp lý về tài chính và con người nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Sở cũng khuyến khích các bệnh viện mở thêm các phòng khám chuyên khoa (liên kết với bệnh viện tuyến trên ở TPHCM). Bác sĩ ở các bệnh viện lớn tại TPHCM về “cầm tay chỉ việc” điều trị cho bệnh nhân ngay tại chỗ, thay vì về TPHCM. Một khi giảm bệnh nhân chuyển tuyến cũng là giúp các bệnh viện công có thêm nguồn thu, chăm lo tốt hơn cho thu nhập của y bác sĩ để họ yên tâm làm việc./.

                                                                        VĂN PHONG