Dom panuac vak camereip di harak Di chúc sajarah hu Chủ tịch Hồ Chí Minh vak di harei 10 bilan 5 thun 1965. Meng harei 10 tal harei 14 bilan 5 thun 1965, yaok harei Wa caik 1 mong piah vak saong vak salah harak Di chúc hu 3 blah, kayua Wa eng drei taong akhar, hu binah akaok, binah kreh saong binah puac saong Wa mbaok tangin tame nan. Urang roh duah ka radiuk di Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tiến sĩ Chu Đức Tính, dahlau diah ngak giám đốc Muyim Hồ Chí Minh langyah:“Harak Di chúc di Wa Ho hu vak dalam 5 thun tuk Wa daok khang kadang, akok sahneng hadah krah. 5 thun nan, Wa caik veik hu 10 blah ba-ar vak akhar huroh  min dalam 10 blah ba-ar nan khol drei bac veik meda mboh Wa Ho oh var thei saong oh var sa bruk hagait. Kayua yau nan ye, Di chúc nan khol drei taong yaom lac sa harak pataom veik bruk ngak, tacei pato ka harei hadei  saong lac sa cẩm nang ka Đảng drei dalam tuk yam tagok gah anak.”

        Dom panuac kakei saong caong khin di Chủ tịch Hồ Chí Minh dalam harak Di chúc biak mbuan mbiah bo thiêng liêng, hu makna sajarah saong praong, dalam, ndung bak hatai nhân văn praong glaong. Nan lac jalan sahaneng ka bruk dak padang Đảng pan akaok hacih sa-at, khang kajap; peih ngak sarak xã hội, patagok kinh tế, ilamu, patagok pren khang anek menuac, oh padeih paglaong raidiuk di bhap bini; sangka pato pasram bruk cách mạng ka dom rai rah harei hadei; khang hatai nao tagok XHCN saong peih bruk salih birau…... Phó Giáo sư, Tiến sỹ Doãn Thị Chín, Akok khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí saong Tuyên truyền lac: “Tapa bruk ngak hadah krah di drei, Chủ tịch Hồ Chí Minh brei mboh hatai anit giai cấp saong tình đồng chí dalam Đảng, iek nan lac sa bruk praong piah jum pataom dalam Đảng. Wa Ho tacei lac:“Đảng brei hu tình đồng anit ranam gauk”. Dalam Di chúc,  Hồ Chí Minh hu ndom tal bruk đạo đức tuk Đảng jeng Đảng pan akok. Tui Wa, Đảng pan akok lac bruk salih bahrau praong dalam sinh hoạt Đảng. Đảng pan kok hu sứ mệnh pan akaok giai cấp saong bangsa dak padang xa hoi birau – xa hoi chu nghia. Piah ngak hu bruk nan, Đảng drei brei hu “đạo đức, văn minh”.

Sa jalan sahaneng praong abih dalam Di chúc di Chủ tịch Hồ Chí Minh lac bruk iek praong bhap bini, anit ranam bhap bini. Ngak tui hatai caong khin di Wa Ho, Đảng hu ba tabiak saong pan akaok bhap bini peih bruk salih birau, dak harei dak paglaong raidiuk bhap bini.  Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Chí Bảo - chuyên gia cao cấp, dahalu diah ngak Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương mboh lac: piah ka taneh ia cak rok patagok khang kajap, raidiuk bhap bini hu patagok ye Đảng brei njom tame dalam hatai jalan sahaneng iek praong bhap bini, anit ranam bhap bini dalam Di chúc di Chủ tịch Hồ Chí Minh, saong tuk halei jeng thau bruk ngak di Đảng lac duh ka bhap bini: “ Praong di abih tuk ini lac sangka raidiuk bhap bini, kayua nan lac jalan peih tabiak piah yam tal bruk pato pakai jaln sahaneng chính trị. Kadua, ngak habar yau Chủ tịch Hồ Chí Minh lac: sangka oh lac bruk diukrai di bhap bini bo daok sangka tal ilamu, dân quyền. Hu thau ka bhap bini, ngak bruk kayua bhap bini ye bhap bini meng jia tui. Nan ye hu mbang WaHo pataom veik: jalan jak jeng di cách mạng mai meng hu bruk bhap bini jia, bhap bini sahaneng mboh, bhap bini anit ranam, pachreih tui ye bhap bini khik pacang. Nan lac daning pacang khang kajap di cách mạng.”

  Di chúc di Chủ tịch Hồ Chí Minh lac panuac kakei puac abih di sa urang lãnh tụ thiên tài, sa urang cách mạng gheih ghang sahaneng mboh atah, maong mboh dalam. Pak nan, Wa Ho brei mboh trách nhiệm glaong di abih ngan saong Đảng, ngan saong bruk mesruh metak pacang Mỹ piah daong taneh ia, ngan saong raidah dam dara, bhap bini drei saong bruk cộng sản, bruk công nhân dunya. Min abih asar kadha  di Di chúc brei mboh dua baoh huroh  “ Đảng” saong “ bhap bini”. Ini jeng lac bruk caik hatai dalam ralo di abih luac rai di Wa Ho. Nan jeng brei mboh cambaih yaom glaong sajarah, makna gah lý luận saong bruk ngak di sa Văn kiện lịch sử./.

50 năm thực hiện Di chúc: Giá trị của một Văn kiện lịch sử

Suốt cuộc đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng con người, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ có một ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, ai cũng có quyền mưu cầu hạnh phúc. Bởi vậy, trước lúc đi xa Người không chỉ để lại cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân một nhân cách lớn, một tư tưởng lớn, một sự nghiệp lớn mà Người còn để lại bản Di chúc lịch sử. Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một văn kiện lịch sử vô giá, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.

          Kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong chương trình hôm nay, mời quý vị và các bạn nghe bài viết của phóng viên Lại Hoa với nhan đề “ Giá trị của một Văn kiện lịch sử”.

          Những dòng đầu tiên của bản Di chúc lịch sử được Chủ tịch Hồ Chí Minh chính thức đặt bút viết vào ngày 10/5/1965. Từ ngày 10 đến 14-5-1965, mỗi ngày Người dành khoảng 1 tiếng để viết và hoàn thành bản Di chúc gồm 3 trang, do Người tự đánh máy, gồm cả phần đầu, phần giữa và phần cuối và Người ký tên vào đó. Nhà nghiên cứu về cuộc đời sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tiến sĩ Chu Đức Tính, nguyên giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh phân tích: “Bản Di chúc của Bác Hồ được viết trong 5 năm vào lúc Người mạnh khỏe, sáng suốt và minh mẫn. 5 năm ấy, Bác để lại có 10 trang viết nhưng trong 10 trang ấy chúng ta đọc lại có thể thấy rằng Bác không quên một ai và không quên một việc gì. Cho nên Di chúc chúng ta đều thống nhất đánh giá đây là một bản tổng kết thực tiễn, định hướng tương lai và là một cẩm nang cho Đảng ta trong quá trình tiếp tục tiến lên phía trước.”

Những lời căn dặn và mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bản Di chúc vô cùng giản dị mà thiêng liêng, có ý nghĩa lịch sử và thời đại sâu sắc, đồng thời thấm đẫm tinh thần nhân văn cao cả. Đó là tư tưởng về xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh; Thực hiện chính sách xã hội, phát triển kinh tế, văn hóa, phát huy nguồn lực con người, không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân; Chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau; Kiên định mục tiêu đi lên xã hội chủ nghĩa và thực hiện công cuộc đổi mới... Phó Giáo sư, Tiến sỹ Doãn Thị Chín, Trưởng khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho rằng:  “Bằng chính tấm gương sáng của đời mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định tình cảm giai cấp và tình đồng chí trong Đảng, coi đó là một nhân tố quan trọng để đoàn kết trong Đảng. Người yêu cầu, “Đảng phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”.

Trong Di chúc, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh nhân tố đạo đức khi Đảng trở thành Đảng cầm quyền. Theo Người, Đảng cầm quyền là bước chuyển trọng đại trong sinh hoạt Đảng. Đảng cầm quyền có sứ mệnh lãnh đạo giai cấp và dân tộc xây dựng thành công xã hội mới- xã hội chủ nghĩa. Để hoàn thành sứ mạng đó, Đảng ta phải “là đạo đức, là văn minh”.

Một tư tưởng nổi bật trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tư tưởng trọng dân, thân dân. Thực hiện di nguyện của Bác, Đảng đã đề ra và lãnh đạo nhân dân thực hiện công cuộc đổi mới, từng bước nâng cao đời sống nhân dân. Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Chí Bảo - chuyên gia cao cấp, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng: để đất nước phát triển bền vững, đời sống nhân dân tiếp tục được nâng lên thì Đảng càng phải thấm nhuần tư tưởng trọng dân, thân dân trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời phải luôn luôn xác định mục tiêu, ý chí và nhiệm vụ chính trị của Đảng là phục vụ nhân dân: “Quan trọng nhất lúc này là chăm lo đời sống nhân dân, bởi vì đấy là tiền đề vật chất để tiến tới việc giáo dục tư tưởng chính trị. Thứ hai, làm sao như Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: chăm lo không chỉ dân sinh mà còn dân trí, dân quyền. Có hiểu dân, hành động vì dân thì dân mới tin theo. Cho nên có lần Bác tổng kết: bí quyết thành công của cách mạng là ở chỗ là làm cho dân tin tưởng, dân giác ngộ, dân yêu mến, dân ủng hộ thì dân sẽ bảo vệ cho nên phải lấy sức mạnh từ trong lòng dân. Đấy chính là thành trì vững chắc của cách mạng”

          Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là lời căn dặn cuối cùng của một lãnh tụ thiên tài, một nhà cách mạng lỗi lạc có tầm nhìn xa, trông rộng. Ở đó, Người đã thể hiện cao độ tinh thần trách nhiệm đối với Đảng, với sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước, với thế hệ trẻ, với các tầng lớp nhân dân ta và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Nhưng bao trùm lên toàn bộ nội dung Di chúc là hai chữ “Đảng” và “Dân”. Đây cũng chính là mối quan tâm sâu sắc nhất trong suốt cuộc đời của Người. Đó là bằng chứng mạnh mẽ khẳng định giá trị lịch sử vô giá, ý nghĩa lý luận và thực tiễn của một Văn kiện lịch sử./.