Tamia ndua buk

Tal pato bac tamia Cam meng kan di palei Hữu Đức, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận kayua nghệ nhân ưu tú Phú Văn Lương saong dom urang takre ilamu Cam dang tabiak peh meng rilo thun tapa tuk halei jeng  pachreih hu rilo menuac dalam palei tut angan tame, abih di nyu lac dom dam dara saong anek saih, sinh viên.

Nghệ nhân ưu tú Phú Văn Lương brei thaut: Tamia Cam hu biak rilo ragam saong bhian kak kajap haong dom rija meng kan di urang Cam. Dahlau daih, urang Cam oh pandar dom alat ragam, dom ragu tamnia piah me-in sambai. Kayua yau nan ye, dahlau di tuk pandar alat ragam piah pato tamia ka dom dam dara dalam palei, ong brei ngak adat piah likau muk kei. Tui raidiuk bahrau, lavik lavik harei tamia Cam hu ba tagok sân khấu parang me-in. Min dalam tuk pato tamia Cam, dom nghệ nhân tuk halei jeng sahneng tal bruk pato tacei dom adei tamia njauk yau tamo dom ragam tamia di urang Cam. Nan lac tamia meng kan di bangsa. Nghệ nhân ưu tú Phú Văn Lương, palei Hữu Đức, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận khan lac: “Lac nghệ nhân ưu tú dahlak njauk pato dom ragam tamia Cam ka anek kamuan di drei…”

Meng dom tal pato bac tamia Cam dalam palei, rilo ragam tamia Cam meng kan hu padang veik saong hu ngak pasiam rilo mbaok yau: asal kadha, hình thức…Tapa nan hu daong khik ramik saong patagok ilamu di bangsa Cam. Bloh meng nan, tamia Cam hu daong ka rilo đoàn nghệ thuật mek hu jak jeng dalam dom mbang pataom me-in dalam taneh ia saong lingiu dunya.

Dalam dom tal pato bac tamia, aragu ragam di alat ragam hu daong ngak brei bui sambai, chreih chrai saong ngak ka takai yam, ragam tamia di dom likei dam, kumei dara Cam gheih mekre. Tamia tuk halei jeng tui sap di alat ragam saong ragu ragam tuk halei jeng lai gam tame 1 ragu ragam karei. Ragu ragam saong dom ragam tamia hu mbang dalam tame suan yava di yaok urang saong daong ngak brei gheih mekre jang ragam tamia Cam meng kan, ndung bak ilamu di urang Cam.

Dom kadha tamia hu pato di tal bac hu dom nghệ nhân padang ngak tui ragam tamia meng kan di urang Cam, ngan saong 4 động tác praong yau: tamia mrak, tamia anek menuk, tamia urang kaya saong tamia văng patao. Ini lac 4 động tác tamia Cam meng kan tuk halei jeng dui pachreih urang maong iek. Tangin tamia hu 4 động tác, daok takai tamia tok hu sa mbang yuh min oh kurang hu, tapa nan nyu ngak jeng lamin lamuac, gheih mekre di dom ragam tamia Cam. Vạn Nữ Kiều My, palei Hữu Đức, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận lac 1 dalam dom kumei dara Cam hu mbaok dalam tal bac tamia brei thau: “Tuk mehit lac wa Meduol Lương pato tamia ye adei tut angan tame bac mboh tamia rilo ragam gheih mekre…”

Ngan saong dom kumei dara palei Cam Hữu Đức ye tamia kadik hu dom adei takre pasram kayua ragu nyu chreih chrai, bui sambai. Mbaik kadik yau sap ndom di anit ranam, tuk bui sambai kadik yuh tagok, tuk oh bui sambai ye nyu pakhuak tame, tuk anit ranam ye nyu yuh nao yuh mai, tuk bak hatai anit ye kadik yau gam gauk par tagok... Tamia Cam yaom lac brei mboh dom bruk ngak yaok harei min ndung bak triết lí ka raidiuk nan ye tuk halei jeng kandaong veik dalam hatai urang maong iek, ba urang maong iek hu mai veik haong bhum taneh ginreih, bak hatai anit ranam gauk saong caong hu diukrai siam mekre, anit ranam raidiuk di urang Cam. Tui hatai sahneng di urang Cam, merak lac brei mboh bruk bui sambai, patuah jamo. Kayua yau nan ye, ragam tamia Biyen tuk halei jeng hu dalam dom rija, harei bui sambai di bhap bini. Ini lac ragam tamia bhap bini gheih abih di tamia Cam.  Hán Thanh Thái Ngọc daok di palei Hữu Đức, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận brei thau: “Adei bac tal 12, sang bac THPT An Phước. Tuk palei hu bruk hagait ye dom adei hu mbaok tamia…”

Yaok ragam tamia nyu ndung bak dom asal kadha karei di gauk, min jeng brei mboh hatai caong di urang Cam anak po yang, muk kei sang bhap bini. Tapa dom ragam tamia, urang Cam caong hu hajan siam hangin lagaih, pala hagait hu nan, kaya patau tamuh siam, anek taco trei sir, khang kajap prein yava, haniem phul. Meng hatai takre saong bruk roh duah njuak jalan di dom nghệ nhân, dom ragam tamia Cam dak harei dak hu cakrok patagok tui jalan khang kadang siam mekre meng dom bac tamia di bhap bini. Min piah tagok jang dom ramgam tamia Cam, brei hu jalan ngak lagaih piah tamia Cam cakrok tui jalan di nyu, gheih mekre saong ndung bak ilamu Cam./.

Urang lang: M.Phương – 9/2