Di jaman ngak po rup drei brei ka nagar xa hoi chu nghia Viet Nam, rup ngak po glaong di abih lac ka rahra saong hu brei mboh cambaih laih abih tapa hala phieu palih ruah. Yaok hala phieu oh lac brei mboh ka quyen ngak po blaoh lac bruk brei hatai je saong bruk ngak di urang buh phieu ngan haong harei hadei di taneh ia negar. Ong Nguyễn Túc, Uy vien Kapul Chu tich mbang pakat nagar Trung uong Mat tran Negar Viet Nam, pok sap khang mayai lac: yaok hala phieu lac sap ndom di rahra, daong palih ruah tabiak dom urang hu ginup hatai, ilamo dui ba taneh ia saong ngak dom sarak ka kein lagaih haong gauk.
" Hala harak phieu di urang pilih buh brei mboh bruk ngak po saong bruk ngak tapak di urang buh hala harak pilih phieu, brei mboh hatai kham merat, caong takre saong quyen palih ruah di rahra ngan haong dom urang drei je tame piah dui ba taneh ia negar. Hala phieu gam haong nan lac bruk piah pasang iek quyền lực saong bruk mbaoh tangin bo drei payua hatai je saong quyền lực ka dom urang nan."
Quoc hoi mbang ka XVI brei patui ngak bruk thể chế dom sarak praong ka salih bruk cakrok, pasiam thể chế, patagok ilamo khoa hoc kong nghe, pacang khik taneh riya tasik kaoh pulao saong paglaong asar siam rai diuk rahra. Hoi dong bhap bini dom pakat bahrau lac labik tapak mbaoh tangin ka dom asal kadha daok dang mbang ngui lagaih di yaom bhum palei. Kayua nan, palih ruah thei, payua quyền lực ka thei, oh lac palih ruah ka hu, blaoh daok lac palih ruah poliktik di yaok rahra.
Hukum Hiến pháp nagar brei mboh lac: rahra ginup umo 18 thun hu adat brei palih ruah. Dalam tukvak urak ini, quyen nan jeng sa bruk di poliktik, bruk ngak haong Taneh ia negar, haong bhap bini saong haong bruk harei hadei di yaok urang. Amuk Bùi Thị An, Urang lambaok vakil Quoc hoi mbang ka XIII biak thau tanat ka bruk hu makna dalam yaok hala phieu. Amuk ndom meyai lac, hu nao palih ruah meng dom harei taneh ia daok rilo kan kandah, tal ini, yaok mbang pan hala phieu jeng mboh nan lac sa bruk biak praong glaong.
"Urang Quoc hoi lambaok vakil ka rahra piah ba drei tame dom jalan ngak saong dalam nan hu bruk dui ba patagok di taneh ia. Dom urang nan jeng lambaok rahra piah pasang iek taong abih bruk ngak di taong abih dom jabat ngak hukum ngan haong taneh ia negar, dom jalan ngak bo rahra payua saong Quoc hoi hu brei tapa. Nan dahlak mboh lac bruk palih ruah urang lambaok khol dahlak lac biak hu makna. Dahlak biak caong lac mbang ini dahlak jeng yau rilo urang palih ruah biak njauk piah ruah ba tame Quoc hoi".
Di gah kieng karei daok maong mboh, adei Nguyễn Thị Hà Na, sinh vien thun ka 2 di Hoc vien Ngoai giao ndom meyai lac:
" Mbang akaok meti adei hu pan hala phieu nao palih ruah ye adei meng mboh hu lac drei jeng menuac jeng urang paje, tui adei ye hala phieu oh lac quyen ngak po di rahra blaoh daok lac sap ndom di rai rah sit thun umo saong brei mboh caong takre ka sa taneh ia negar daok patagok khang kadang. Tui adei ye yaok palih ruah harei ini lac bruk di drei, bruk ka rahra. Gam haong nan jeng daong ngak jeng harei hadei di taneh ia bo rai rah sit thun umo khol adei brei patui veik dak padang".
Jaman urang rai rah nao dahlau, jeng yau gauk lac hu sa sahaneng lac hala phieu di drei hu yaom kaom praong. Sajarah labaih 80 thun tapa di Quoc hoi Viet Nam brei mboh: grauk bruk salih praong di taneh ia, meng jaman mesuh metak, dak padang taneh ia, salih bahrau tal ba drei tame, jeng pagam haong dom sarak hu ngak jeng meng Quoc hoi saong HĐ Bhap bini dom pakat.
“Yaok hala phieu – sa sap ndom padang taneh ia” oh lac panuac ndom blaoh daok lac kadha dân chủ. Sa hala phieu meda hu palih ruah urang hu ginup ilamo, yaok pluh trieu hala phieu brei ngak jeng harei hadei di taneh ia nagar./.
Viết bình luận