Dalam bruk urang ngak nong tui ngak pajaih padai bahrau, ong Tư Việt daok tui ngak sa jalan karei, ruah pilih bruk pajeng ngak padai bilan piah duh padang raidiuk ngak nong bhap bini. Tui ong, dom pajaih padai bilan oh sa janih phun pala, blaoh daok lac bruk patak pataom yaok rituh thun randap lagaih haong langik kraong taneh riya, lac labik khik ramik ilamo pala drak, ilamo saong raidiuk daok dang di rahra bhum taneh kraong ia.

Angan “Tư padai bilan” blaoh rilo urang bhian ieu angan ong, jeng lac jalan ong hu palih ruah. Jalan nao karei taong abih haong jalan patagok gah ngak nong bahrau. Ong buh abih hatai tian ngan haong padai bilan atah harei, pala sa mbang yaok thun.

“Dahlak payeng gilac ngak padai bilan piah ngak hagait. Dahlak oh lac sa urang khik dom pajaih padai bilan, jeng oh lac khik ramik padai. Dahlak tok tapa dom pajajaih padai bilan piah dahlak pamedeih bruk padang gilac dom ilamo, bruk daok dang, bruk pambuak ngak mbang di urang ngak nong meng kal haong alam langik, mblang hamu.” 

Ong padang di angaok sa he sinh thai jaik yau daok tamo: hareik harom phun kayau di angaok ar, ikan hadang dalam ia, ciim brim, kura, ula daok diukrai. Sa labik bo urang menuac oh padang hagait rilo, ba drei tame langik kraong glai. Oh sa janih yau nan, ong daok caik brei sa labik sang praong piah parang dom kaya ngak nong meng kal yau ye: gai tam padai, vang, yuk thraong ikan, jamraik laih yuak padai… Taong abih yau pamedeih sa raidiuk urang ngak nong siam gheih.

Mboh bruk ngak gheih di ong tư Việt, dom ayut daok di nagar Thai Lan da-a ong mai ndom meyai lang yah, da-a tame kapul khik ramik asar pajaih di bhum Dong Nam A. Dom sang bac dai hoc di nagar Japan, Thai Lan jeng mai duah thau. Meng nan hu pachreih ong ngak siam jang bruk khan kadha meng kal saong khik ramik ilamo padai bilan:

“Thun 2023 hu dom urang di nagar Thai Lan mai rivang me-in. Dahlak ndom ye rilo urang lac dahlak ndom ceik. Dom urang bahrau ndom lac brei da-a dahlak tapa Thai Lan, di nan hu rilo urang ceik yau dahlak. Yau nan ye lac di bilan 2-2025 dahlak hu da-a tapa Thai hu mbaok di sa raya pajaih di Thai Lan. Raya asar pajaih di bhum bo urang hu ngak tal mbang ka 25 paje. Oh sa janih lac padai blaoh daok lac dom pajaih phun pala karei.”

Tui dom urang roh duah, yaom lac siam lagaih kinh te di bruk padai bilan brei hu tukvak piah taong yaom, min yaom kaom ka alam langik saong rahra bhap bini lac biak tantu cambaih laih: khik ramik bruk rilo anek athur phun kayau, khik ramik pajaih padai di bhum bhaok, saong pamedeih he sinh thai tu nhien.

Lac urang brei caik rilo tukvak roh duah ka phun padai bilan ndong, Tien si Nguyễn Văn Kiền, Yam ndok Kongti TNHH Mekong Organics, ndom lac siam lagaih kinh te bruk pala padai bilan brei hu tukvak piah langyah. Min, yaom kaom ka alam langik saong bhap bini rahra lac biak cambaih laih. Abih di nyu nan lac bruk khik ramik bruk rilo ka sinh hoc, khik ramik pajaih padai di bhum, saong pamedeih he sinh thai tu nhien:

“Dahlak hulin jeng hu tame bruk roh duah, khik ramik majam padai bilan ndong angaok ia di An Giang. Nan tuk ong Tư Việt ngak bruk ini ye dahlak mboh biak gheih. Bruk ngak ini biak hu makna di bhuk khik ramik blaoh dahlak jeng njauk hatai daong prein ka ong.”

Tui ong Tư Việt, jalan sahaneng biak mbuan mbiah: khin hu padai khang, brah hacih ye taneh brei khang kajap. Khin taneh khang kajap ye brei iek praong saong pacang khik dom janih anek athur hu lagaih. Nan lac bruk bo mukkei drei hu ngak meng yaok rituh thungam tui dahlau – sa gah ngak nong patui tame langik, karo kajap. Kayua yau nan, hatai kham merat di drei, tal ini, ong hu pamedeih hu labaih 40 pajaih padai bilan, dalam nan hu rilo pajaih kan si duah yau Ba Bụi, Chim Rơi, Móng Chim, Tàu Hương… Yaok pajaih padai lac sa kadha, sa banah inem krung di bhum taneh Meraong Negar./.