Hu rilo asal kadha hu maong lac ngak tamuh ruak juk bram hala tangi:
- Kayua pambak darah meng amaik ame: Baoh sang tamuh dom ruak di ung yau juk kalik (barah kalik kayua rup pabhap), gan suan, gar idung di ung ngak mbuan njauk ruak juk tangi.
- Kayua rup pabhap di ung: Dom urang hu rup pabhap mbuan si di ung, oh lagaih haong dom makna meng langik yau dhun mun, phấn bangu, bamao maok, kaya mbang oh lagaih mbuan ngak juk bram hala tangi.
- Kayua kich ung: Gaok dom janih kích ứng jeng meda ngak tabiak atau ngak trak veik bruk juk tangi. Dom janih ini hu:
- Ia jru Hóa chất, kim loại: Jabon, ia rao tangin, kaya janih ngak gheih rup saih, jru nyaom mbuk… meda ngak kích ứng kalik, rilo meng lac di labik kalik laman lamuac di hala tangi.
- Dalam Alam langik: Langik thu, pandiak atau la-an, tathah biar jeng meda ngak thu kalik saong kích ứng juk bram ndik kakah hala tangi.
- Njom anek ruak: Njom anek ruak di angaok kalik kayua anek ruak atau bamao di hala tangi, rilo di nyu ieu lac njom anek ruak di labik gilaong tangi langiu, meda ba tal juk tangi atau ngak ka bruk juk tangi trak jang.
- Srau kadau: Srau kadau, duh hatau dui atah jeng meda ngak kan kandah tal majam mien dich saong ngak trak jang dom bruk di ruak juk tangi.
Bruk brei mboh di ruak juk bram hala tangi meda karei gauk patui yaok urang saong tukvak ruak, min taong abih lac hu dom bruk brei mboh:
- Katal; Bhong kalik saong barah; Thu kalik saong papaok; Mun ia; Nduac dịch meda ngak njom anek ruak; Kalik kapal tagok ngak kablok.
Dom bruk brei mboh meda rah tabiak di sa atau rilo labik yau Langiu tangi; Gilaong langiu tangi; Labik kalik vil taom dar.
Dom gru jru pakakei, tuk njauk ruak ini, langiu di bruk pandar jru tui tacei di bac si urang ruak njauk caik hatai sangka di sang, cambaih laih lac.
- Hacih sa-at tangi: Bhian rao ka saat tangi meng ia pandao yaok harei, oh rao catang khang tangin meda ngak ka bruk barah saluah trak jang. Oh brei pandar tăm bông galak dalam tame gilaong tangi, tok njauk pahacih di langiu hala tangi.
- Luk tathah: Pandar jru luk tathah, oh hu angan hu janih, janih ngak sambo bar atau dom janih kích ứng karei npiah khik tathah ka kalik, patakik thu saong katal. Brei luk jru khik tathah hadei tuk menei atau tapai mbaok tuk kalik daok tathah.
- Plaih dom janih ngak kich thich: Patakik gaok dom janih ngak kich ung yau ye sabon hu janih rao hacih khang, ia hoa chat, thak dhun mun, balau anek athur. Plaih garao tangi meda ngak kan kandah kalik saong brei kein lagaih ka anek ruak njom tame.
- Chườm la-an” Uak la-an mat meng tanyak tathah meda ngak patrun katal saong barah.
Taong abih di nyu hu lac: juk bram hala tangi ieu lac asal kadha bhian mboh, jalan ngak di bruk taong ruak juk tangi ieu lac pasang iek dom bruk brei mboh, patakik dom mbang tamuh ruak saong pasiam raidiuk ka urang ruak. Bruk ngak tui kakei caga di bac si saong sangka kalik njauk lac daong urang ruak daok sron mbon haong ruak juk kalik./.
Viết bình luận