Kurang trun glo akaok sahneng di glo akaok ieu lac sa janih ruak kayua kan kandah glo ngak tabiak, kayua bruk kurang rilo gah di glo akaok yau bruk hadar, sahaneng tal, caik hatai, sap ndom, sahaneng trah, sahaneng langyah, sahaneng kuhria atah, dom janih dalam rup ngak bruk saong prein ngak dom bruk gam gam. Kurang trun glo akaok sahaneng di glo akaok meda gaok rilo ruak karei gauk, dalam nan rilo di nyu hu lac ruak Alzheimer.
Kurang trun glo akaok sahaneng di glo akaok meda mai meng rilo makna janih kadha karei karei di gauk, dalam nan hu:
Kurang trun glo akaok sahaneng: yau ye Ruak Alzheimer, ruak Parkinson…
Srau glo akaok sahaneng saong gaok kan kandah: Gaok kan kandah akaok, mbung mabuk dalam glo akaok, rilo darah ralo labik.
Ruak darah: Darah tagok glo, glo tabiak darah, ruak baoh hatai.
Ruak njom nerak: Giang mai, HIV, barah glo akaok.
Mbung srau dalam rup pabhap: Me-ik saradang, kurang giáp atau cường giáp, ruak tuyến jaik giáp.
Pandar jru saong pandar rilo janih: Jru pasanang glo akaok, jru pacang cholinergic, alak, jru aphil.
Kurang vitamin: Vitamin B12, thiamin (vitamin B1).
Srau mblung mabuk salih karei: Tagok atau trun canxi darah, ruak glo gan…jeng meda ngak tagok bruk mbuan kurang bruk di glo akaok.
Bruk brei mboh aval abih di kurang trun glo akaok sahaneng glo akaok bhian lac kurang hadar. Di tukvak akaok, urang ruak rilo meng lac kurang bruk hadar katut panak tukvak saong gaok mai urang ruak atau urang dalam sang kan thau tukvak tamuh ruak.
Urang ruak bhian var dom bruk bahrau rah tabiak dahlau, hadei di nan rah rah var dom bruk meng dahlau mai. Patui veik meda rah tabiak bruk srau kadau sap ndom yau ndom rilo sa baoh panuac, kan duah panuac tuk ndom meyai, pabak panuac oh njauk lagaih, oh ieu hu angan kaya randap, ndom atau vak chung. Urang ruak meda oh thau krein urang dalam sang drei atau oh thau ka dom kaya bhian randap di drei. Hadei di nan lac kan si mbang huak, ngak hacih sa-at rup pabhap drei atau oh pandar hu dom ndap nda kaya dalam sang. Langiu di nan, urang ruak daok meda oh thau ka thei, plaih atah rahra; lahik bruk ngak po rup pabhap di drei atau hu baoh panuac ndom oh njauk lagaih.
Kurang trun glo akaok saneng glo akaok lac ruak oh meda hu taong padam ruak taong abih. Min, bruk mboh ruak aval drah brei mboh njauk ka makna, meng nan pasang iek ruak siam jang tapa bruk taong ruak dom ruak hu dahlau. Gam tui di nan, daong baoh sang srap gap jang dalam bruk sangka, tui iek saong daong hatai sahaneng brei ka urang ruak.
Meyah oh hu taong ruak njauk lagaih, kurang trun glo akaok sahaneng meda rah tabiak rilo bruk tamuh ruak trak karei yau ye:
Urang ruak meda alah mbang huak, klak mbang huak atau oh dar mameh, ba nao tal kurang prein jeng ye ngak ka diukrai panak. Srau kadau bruk luan ngak mbuan taglak kaya mbang tame phổi, ngak barah jantung phoi atau padam thuak yava. Urang ruak oh meda ta-eng menei, cuk khan ao, pahacih sa-at rup drei, pandar jru oh njauk meyah oh hu thei daong. Dom bruk bhian harei yau peih nduac radaih, tanek huak, nao tablak takai sa drei jeng mbuan gaok kan kandah. Di tukvak puac di ruak, kurang bruk di glo akaok meda ba tal njom nerak, langek saong metai.
Kuhria taong abih di nyu hu thau lac: Kurang trun glo akaok sahaneng ngak akaok kurang hadar, min ini oh lac brei mboh ka bruk taha bhian mboh blaoh daok lac sa janih ruak trak, mai meng rilo makna karei di gauk. Kayua yau nan ye, mikva brei srap gap nao pasang iek ruak aval drah piah duah mboh ruak, pasang iek dil samu saong taong padam dom janih ruak nyu meda ngak kurang tal glo akaok./.
Viết bình luận