Sa di dalam dom kadha rah tabiak rilo lac bruk mek angan ngak mangak angan urang jakar xa, Phuong atau urang ngak bruk di jabat BHXH, pathau khan rahra hu taduan “jien kaya daong Tet” atau “jien meng kadung jien bao hiem oh hubruk ngak”. Pambak tame hatai caong khin hu jien mek tame, dom urang nan caong khin pabak ma OTP, khau tin tai khoan gilang pariak atau plue tame jalan link oh kein piah “pabak VssID" atau "brei angan mek jien ".
Dom kol bleik chot pagat bhian pambak tame angan je menuac urang piah mek angan ngak mangak gilang pariak, jabat karja, labik pablei salih ndien tu atau labik pajeng ba. Tok meng sa harak, mbang taong phone atau jalan link hu ngak dreih yau blah web biak, urang pandar meda mbuan laik tame bruk chot pagat meyah oh caik hatai caga.
Urang ilamo urang thau pachreih urang pandar brei njauk hadar klau kadha mbuan si mboh tuk gaok bruk medil urang chot pagat.
Yang ka sa lac ngak suai. Dom kadha ngak pachot pagat bhian ngak mboh samar chip yau gham kareih tai khoan, khan urang dalam sang gaok bala atau padrak buh jien tame. Bruk padeih gilac dom minit piah pasang iek meda daong plaih bruk ngak suan.
Yang ka dua lac pasang iek khau tin. Oh je tame taong abih khau tin kayua urang oh krein payua mai. Urang pandar brei srap gap pambuak gilac haong urang dalam sang, gilang pariak atau jabat karja tapa kenh pambuak karei.
Yang ka klau lac oh payua jien atau khau tin oh lagaih. Oh pabak ma OTP, mat khau atau bayar jien tuk taduan hu bruk pandar payua tapa phone, harak atau mang xa hoi.
Kol duas bleik saleih angaok mang urak ini bhian pandar rilo kenh piah plue urang, meng mang xa hoi tal ung dung pandar payua harak atau mbang taong phone video mek angan ngak mangak ja lau. Kayua yau nan, urang pandar brei caik hatai sangka dom jalan pacang khik kajap.
Tuk mek taong phone video meng urang dalam sang caong khin mesraiy jien, brei pasang iek meng bruk caong khin ngak sa bruk katuak atau tangi kadha karrei piah plaih bruk mek angan ngak mangak meng ilamo kong nghe deepfake.
Phone brei hu maong yau ye “mbop kadung jien lek taka so”, tok mek trun ung dung pandar meng gilang yau App Store atau Google Play saong bhian pabak he dieu hanh piah ban dom bruk blo di bruk bao mat.
Urang pandar jeng brei peih ngak tantu dua tal (2FA) ka dom angan tai khoan hu makna yau mang xa hoi, email saong gilang pariak, caik dahlau pandar ung dung ngak ma ngak tantu salih ka bruk taduan OTP tapa SMS.
Langiu di nan, brei patakik tame dom jalan link oh krein dalam harak payua mai, oh ba tagok atau mek trun khau tin oh lagaih yau ye harak can cuoc cong dan atau harak bi-ar ta-eng menuac urang tagok mang xa hoi, kayua nyu meda lac du lieu piah ka kol bleik padang tabiak kadha bleik salih pachot pagat.
Meyah medil bahrau payua jien atau pabak khau tin ka kol pachot pagat, urang pandar brei padeih meya meyit, cakak pambuak internet meyah khin saong pasamar kareih the atau tai khoan gilang pariak tapa tong dai daong.
Dom urang thau ilamo jeng khan njauk brei caik hatai sangka lac urak ini oh hu menuac urang atau kapul halei meda hu “mek gilac jien pachot pagat” biak samar angaok mang. Rilo bruk yaoh khan daong mek gilac jien lac sat al chot pagat ka dua taong tame urang./.
Viết bình luận