(Musa Phương lang tapa sap Cam)

  Thanh Bình saong Quới Thiện lac 2 xã pulao kaoh di huyện Vũng Liêm daok kreh kraong Cổ Chiên nan ye mbuan gaok kan kandah tuk ia mbak tagok glaong. Di pulao ini, urak ini hu jaik 2 rabau ha taneh ngak nong pala phun mbang baoh saong ngak padai. Meng bruk di dom thun dahlau, thun ini Karja 2 xã ini hu caga pacang ia mbak meng di tuk akaok thun; peih bruk kuac raok kraong ribaong khik ia taba, pakhang pasiam dom cống đập. Gah ngak nong di palei bhian dut iek ia mbak piah samar thau, samar xử lý. Ong Đặng Văn Vũ, Chủ tịch UBND xã Quới Thiện, huyện Vũng Liêm daok brei thau lac: Khik caga bein phun mbang baoh njauk ngak pakhang dom cống đập saong pasiam dom jalan ar pacang yau ngak cống đập hu 2 nắp cống piah pacang mbak, khik taba piah mek ia pruh.

Lingiu di karja palei, yaok sang urang ngak nong di 2 xã pulao ini jeng hu jalan pacang caga ia mbak njom tame ka yaok mblang taneh ngak nong. Di dom bein phun mbang baoh angaok pulao, dom baoh sang jeng hu ngak ar pacang, hu jalan ia khang kajap piah caga pandiak bhang, ia mbak. Sa-ai Trần Khánh Bình, 1 urang ngak nong hu 5 công durian daok di xã Quới Thiện, huyện Vũng Liêm daok brei thau lac: Tal urak ini bruk kuhria caga pacang ia mbak kol dahlak hu ngak bloh. Meyah hu mbak ye kol dahlak brei kreik cống piah khik bein phun mbang baoh, khik caga bruk ngak di drei

Vũng Liêm lac huyện hu taneh ngak nong jaik 24 rabau ha, rilo meng ngak padai saong pala dom janih phun mbang baoh. Ini lac huyện gaok kan kandah praong abih di tỉnh tuk ia mbak nao tame dalam mblang hamu. Kayua yau nan ye, bruk pacang caga ia mbak daok hu karja palei peih ngak khang, bhian dut iek độ mbak, tuk mboh ia mbak glaong jang labaih 30/00,  huyện brei kreik dom cống veik piah khik caga padai saong phun mbang baoh.

Hadei di Vũng Liêm lac huyện Trà Ôn daok jaik kraong Hậu. Ini lac labik hu rilo kraong ribaong, hu taneh ngak nong jaik 22 rabau ha. Tukvak jaik di ini, gah ngak nong di palei jeng hu peih ngak rilo jalan pacang caga ia mbak njom tame. Ong Nguyễn Văn Tám, akaok jabat ngak nong saong patagok palei pala huyện daok brei thau lac: Gah chuyên môn biak sangka tal bruk ia mbak. Thun ini hajan abih avar. Thun ini hu bruk tacei pato saong tui iek di gah chuyên môn, kol dahlak brei urang jakar nao tal dom xã, abih di nyu lac dom xã hu mbak mai aval piah samar khan brei bhap bini thau piah pacang caga.

Tỉnh Vĩnh Long urak ini hu taneh ngak padai jaik 60 rabau ha saong taneh pala phun mbang baoh jaik 50 rabau ha. Mikva urang ngak nong rilo meng pala dom janih phun mbang baoh hu yaom kinh tế glaong yau kruac bung năm roi, cam sành, pa-ok, durian, chôm chôm. Abih tih baoh kayau yaok thun hu labaih 491.300 tấn, dang ka 2 dut saong dom tỉnh dalam bhum taneran kraong Cửu Long.

Paih pacang caga khat lahik kayua ia mbak njom tame, dom puk palei daok kuac raok kraong ribaong dalam mblang hamu, khik piah ia taba, caga ka bruk pacang caga ia mbak, pandiak bhang. Ong Nguyễn Văn Liêm, Phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Vĩnh Long brei thau, thun 2016 ia mbak nao biak dalam  tame mblang hamu ngak khat lahik ka gah ngak nong di palei jaik 250 tỷ đồng; ini hu maong lac khat lahik kayua ia mbak praong abih kuhria meng dahlau mai di Vĩnh Long. Meng nan tal urak ini jeng hu jalan pacang caga biak siam bruk ia mbak njom: Piah pacang caga bruk ini kol dahlak hu ramik veik quy hoạch ngak nong saong thủy lợi, kol dahlak parabha labik ka nyu lagaih. Ini lac jalan ngak piah khik kajap bruk padang ngak thủy lợi pabak ka bruk ngak nong di anak tal ka nyu njauk haong bruk di anak meta.

Di tukvak ini, gah ngak nong Vĩnh Long hu peih bruk dut iek độ mbak gam gam di dom huyện Vũng Liêm, Trà Ôn, Măng Thít, Tam Bình saong ban sit Bình Minh. Độ mbak di dom labik ini tuk halei jeng trun tagok ala 10/00, oh ka kan kandah tal phun pala. Min meyah pandiak bhang daok dui atah yau urak ini, ye ia mbak meda tame dalam mblang hamu dalam dom harei anak tal. Kayua yau nan ye, bruk pacang caga ia mbak njom tame daok hu gah ngak nong saong karja dom palei di Vĩnh Long peih ngak gam gam, piah patrun patakik khat lahik kayua ia mbak ba mai./.

Vĩnh Long phòng ngừa xâm nhập mặn

Vĩnh Long là tỉnh nông nghiệp có diện tích đất trồng lúa khoảng 60 ngàn ha và diện tích vườn cây ăn trái khoảng 50 ngàn ha. Do nằm giữa 2 sông Hậu và sông Cổ Chiên nên Vĩnh Long rất dễ bị nước mặn xâm nhập vào những tháng mùa khô này. Hiện ngành nông nghiệp và Chính quyền các địa phương đã và đang triển khai nhiều biện pháp nhằm hạn chế thiệt hại khi nước mặn đi sâu vào đất liền. Chanh Tuy, phóng viên Đài TNVN thường trú khu vực ĐBSCL có bài phản ánh.

Thanh Bình và Quới Thiện là 2 xã Cù Lao thuộc huyện Vũng Liêm nằm giữa sông Cổ Chiên nên rất dễ bị ảnh hưởng khi nước mặn dâng lên. Tại cù lao này hiện có khoảng 2 ngàn ha đất nông nghiệp chuyên trồng cây ăn trái và lúa. Rút kinh nghiệm từ những năm trước, năm nay Chính quyền 2 xã này đã chuẩn bị công tác phòng chống xâm nhập mặn ngay từ đầu năm; tổ chức nạo vét kênh mương trữ nước ngọt, gia cố hệ thống cống đập. Ngành nông nghiệp địa phương thường xuyên đo độ mặn để sớm phát hiện xử lý. Ông Đặng Văn Vũ, Chủ tịch UBND xã Quới Thiện, huyện Vũng Liêm cho biết thêm: Bảo vệ vườn cây ăn trái là kiên cố các cống đập cũng như nâng cấp các tuyến đê bao xung yếu như làm cống đập có 2 cái nắp cống để ngăn mặn  trữ ngọt để phục vụ tưới tiêu.

Ngoài Chính quyền địa phương, từng hộ dân sản xuất nông nghiệp tại 2 xã cù lao này cũng có phương án phòng chống xâm nhập mặn cho từng diện tích đất nông nghiệp. Tại các vườn cây ăn trái trên cù lao các hộ gia đình đều xây dựng đê bao khép kín, có hệ thống cấp thoát nước vững chắc để đối phó với hạn mặn. Anh Trần Khánh Bình, một nông dân có 5 công sầu riêng ở xã Quới Thiện, huyện Vũng Liêm cho biết thêm: Tới thời điểm này công tác chuẩn bị cho việc ngăn mặn thì chúng tôi đã chuẩn bị xong. Nếu có  mặn thì chúng tôi sẽ đóng cống để bảo vệ vườn cây bảo vệ thành quả lao động của mình

Vũng Liêm là huyện có diện tích đất nông nghiệp khoảng 24 ngàn ha chủ yếu là sản xuất lúa và trồng các loại cây ăn trái. Đây là huyện sẽ bị ảnh hưởng lớn nhất của tỉnh khi nước mặn đi sâu vào nội đồng. Do đó công tác đối  phó hạn mặn đã và đang được chính quyền địa phương triển khai quyết liệt, thường xuyên đo độ mặn, khi phát hiện nước  mặn vượt mức cho phép khoảng 30/00  huyện sẽ đóng các cống lại để bảo vệ lúa và cây ăn trái.

Sau Vũng Liêm là huyện Trà Ôn nằm giáp với sông Hậu. Đây là địa bàn có sông ngòi chằng chịt có diện tích đất nông nghiệp khoảng 22 ngàn ha. Thời gian gần đây ngành nông nghiệp địa phương cũng đã triển khai nhiều biện pháp phòng chống xâm nhập mặn. Ông Nguyễn Văn Tám, Trưởng phòng nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện cho biết thêm: Ngành chuyên môn rất quan tâm đến vấn đề nước mặn. Năm nay dứt mưa sớm. Năm nay được sự chỉ đạo và theo dõi của ngành chuyên môn, chúng tôi cử cán bộ đo độ mặn thường xuyên tại các xã nhất là các xã có mặn đến sớm để nắm thông tin kịp thời để thông tin cho người dân để có biện pháp đối phó.

Tỉnh Vĩnh Long hiện có diện tích trồng lúa khoảng 60 ngàn ha và diện tích cây ăn trái khoảng 50 ngàn ha. Phần lớn bà con nông dân trồng các loại cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao như bưởi năm roi, cam sành, xoài, sầu riêng, chôm chôm. Tổng sản lượng trái cây hàng năm đạt trên 491.300 tấn, đứng thứ hai so với các tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Để chủ động phòng, chống thiệt hại do mặn xâm nhập, các địa phương đang nạo vét kênh nội đồng, tích trữ nước ngọt; chuẩn bị kế hoạch cho công tác phòng, chống hạn - mặn.  Ông Nguyễn Văn Liêm, Phó giám đốc sở NN&PTNT tỉnh Vĩnh Long cho biết, năm 2016 nước mặn đi rất sâu vào nội đồng gây thiệt hại cho ngành nông nghiệp địa phương khoảng 250 tỷ đồng; đây được xem là thiệt hại do mặn gây ra lớn nhất từ trước đến nay ở Vĩnh Long. Từ đó đến nay tỉnh cũng đều  có phương án phòng chống xâm nhập mặn  có hiệu quả: Để đối phó với thực trạng này chúng ta có điều chỉnh quy hoạch sản xuất nông nghiệp cũng như quy hoạch thủy lợi, chúng ta chia phân vùng cho phù hợp. Đây là giải pháp nhằm đảm bảo thực hiện công tác thủy lợi đảm bảo yêu cầu của sản xuất nông nghiệp trong thời gian sắp tới cho đúng với điều kiện thực tế của hiện tại.

Vào thời điểm này, ngành nông nghiệp Vĩnh Long tổ chức đo độ mặn thường xuyên tại các huyện Vũng Liêm, Trà Ôn, Măng Thít, Tam Bình và thị xã Bình Minh. Độ mặn tại các địa phương này luôn giao động  dưới 10/00, chưa ảnh hưởng đến cây trồng. Tuy nhiên nếu nắng nóng tiếp tục kéo dài như hiện nay thì nước mặn sẽ đi sâu vào nội đồng trong những ngày tới. Do đó công tác phòng ngừa xâm nhập mặn đã và đang được ngành nông nghiệp và Chính quyền các địa phương ở Vĩnh Long triển khai thường xuyên, nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do nước mặn gây ra./.