K’rang bhlầng đhị đhr’năng chr’na đh’nắh nha nhự dưr váih zập ooy cóh thị trường xoọc đâu, ma nuýh đươi dua chếêc lêy pazêng cửa hàng, siêu thị đoọng chếêc câl chr’na đh’nắh yêm tệêm. N’đhơ câl lâng chr’nắp zên dal lấh nắc ma nuýh đươi dua cung cắh năl a đay câl dua nắc vêy crêê chr’na đh’nắh tệêm ngăn, liêm sạch cắh, tu apêê cắh lấh năl đắh tơơm riáh âng hàng hoá. Cơnh đếêc, bhrợ têng cơnh ooy đoọng pa chô râu tin đươi âng ma nuýh đươi dua cung cơnh t’váih đhị dzoọng nhâm mâng đoọng ha chr’na đh’nắh tệêm ngăn?

          Đhị Hà Nội, xọoc đâu ma nuýh đươi dua buôn lêy apêê cửa hàng pa tệêt  c’lặ chr’nóh chr’bệêt tệêm ngăn- đhị vêy zập râu bhơi ra véh buôn đươi dua cơnh bhơi ra véh, p’lêê p’coo, a tuông, lệê zập râu, a xiu… Râu chr’nắp bhlầng nắc pazêng pr’đươi pr’dua vêy clặ c’năl “ chr’na đh’nắh liêm sạch”  đhơ đhơ đhị cắh vêy zập pr’đợơ đoọng pa cắh xay râu đếêc nắc lalua. Đhr’năng cắh zập c’lâng xa nay đoọng năl ghít nắc ma nuýh đươi dua tin đươi tợơ chr’nắp âng pr’đươi. A moó Trần Thị Lan, ắt đhị quận Hoàn Kiếm đoọng năl, bhơi ra véh, p’lêê p’coo đhị apêê siêu thị lâng pa bhlầng nắc cửa hàng bhơi ra véh tệêm ngăn buôn pa câl lâng chr’nắp dal bhlầng t’ping lâng chr’nắp đhị apêê chợ ty đanh dâng 2-3 chu, vêy râu nắc dal lấh 5 chu tước 6 chu. Chr’na đh’nắh liêm sạch ơy ta tôm lâng vêy bha ar xay moon bơơn chuẩn tệêm ngăn vệ sinh chr’na đh’nắh. Đhơ cơnh đếêc, nắc đoo nắc muy hình thức, ha dợ râu lalua bh’nơơn đắh c’loong cơnh ooy, nắc cắh năl ghít: “Chr’nắp dal nắc cơnh đếêc, nắc tu c’rơ âng pr’loọng đong nắc a cu cung câl. Tước câl đhị cửa hàng chr’na đh’nắh liêm sạch nắc đớc râu  tin đươi đhị đếêc, ha dợ a cu nắc cắh năl apêê vêy râu bha ar xay moon râu rị, tơơm riáh chr’na đh’nắh cơnh ooy… Đhơ cơnh đếêc nắc apêê cửa hàng t’boọ t’nil c’lặ liêm sạch lâng r’pặ bhơi r’véh, chr’na đh’nắh liêm lấh đhị chợ tu cơnh đếêc nắc a cu cung tệêm loom lấh.”

          Ting cơnh bh’nơơn ch’mệêt lêy c’moo 2016 âng Trung tâm Nông nghiệp thông minh Việt – Nhật nắc đhị Hà Nội, vêy 30% đợ ma nuýh bơơn t’mooi nắc bhơi ra véh cóh thị trường nắc tệêm ngăn, 70% mơ dzợ nắc toon chếêc tin đươi u tu cắh ghít tơơm riáh âng bhơi ra véh. Chr’nắp bhlầng nắc vêy tước 36% đợ ma nuýh đoọng năl nắc đấh câl chr’na đh’nắh ha dang năl ghít tơơm riáh, lâng đấh loon chroót zên đoọng bơơn câl chr’na đh’nắh tệêm ngăn. T’coóh Nguyễn Xuân Vinh, Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp Thông minh Việt – Nhật đoọng năl: “Lalua lêy nắc ếêh râu ma nuýh đươi dua cắh đấh loon chroọt lâng chr’nắp dal lấh đoọng câl chr’na đh’nắh liêm sạch âng apêê doanh nghiệp cắh zập uy tín đoọng ma nuýh câl dua tin đươi lâng tu bhrợ têng chr’nóh liêm sạch nắc zập bêl chr’nắp cung dal lấh c’xu. Lalăm chroót zên câl pr’đươi tệêm ngăn nắc pân lơơng zêng năl bhrợ têng cơnh ooy, hâu tu câl lâng chr’nắp zên dal cơnh đếêc, râu đếêc nắc râu liêm choom âng chô pr’đợơ laliêm đoọng ha ma nuýh đươi dua. Lâng pazêng doanh nghiệp bhrợ têng nắc âng chr’nắp liêm nhâm cung nắc c’lâng đoọng ha pêê pa câl lâng chr’nắp liêm dal bhlầng t’ping lâng c’xu, lâng bơơn ma nuýh đươi dua pa câl lâng đươi dua pr’đươi nắc đoo.”

          Chr’na đh’nắh nha nhự lâng chr’na đh’nắh tệêm ngăn đh’rứah ắt váih cóh thị trường lâng ma nuýh đươi dua nắc zên cắh vêy pr’đợơ đoọng r’pặ năl ghít liêm đhị zập râu pr’đươi. Râu đếêc nắc bhrợ ha pêê vêy pr’đợơ, vêy bấc zên lấh nắc chếêc lêy râu chr’na đh’nắh câl đắh k’tiếc  k’ruung lơơng, n’đhơ thị trường cóh k’tiếc k’ruung hêê vêy pr’đươi liêm choom. Bh’rợ pa ghít xa nay, tơơm riáh âng chr’na đh’nắh nắc bơơn lêy bhrợ têng ghít liêm lấh mơ, đoọng đơơng râu tin đươi âng ma nuýh đươi dua. Ting đếêc, t’hước tước râu liêm choom zập xa nay pr’đươi đắh bhiệc lêy ch’mệêt tơơm riáh điện tử cóh pazêng hệ thống pr’đươi liêm sạch. Pa căn Nguyễn Thị Hồng Minh, Trưởng ban t’pấh bhrợ t’váih k’bhúh chr’na đh’nắh liêm ta níh xay moon: “Tợơ đong bhrợ têng , apêê k’rong câl, đong pa cala la léh, pazêng ma nuýh âng đơơng za nươu, k’đhợơng lêy nắc bơơn ch’mệêt pa ghít. Xay moon nắc muy, ha dợ lêy ch’mệêt bhrợ têng cơnh ooy nắc đoo bh’rợ chr’nắp lấh mơ. Đhanuôr bhrợ têng nắc lêy xrắ, vêy báo cao lâng apêê lêy ch’mệêt nắc tước pa ghít đhị bhrợ têng, k’đươi bhrợ pa liêm ha dang bhrợ lất. Ha dàn cắh bhrợ têng liêm cơnh k’dua nắc pa chô bh’ar đọong bhrợ têng nắc đoo.”

          Liêm ta níh xa nay đoọng ha chr’na đh’nắh liêm sạch cắh muy zư liêm quyền lợi nhâm crêê âng ma nuýh đươi dua nắc dzợ zư râu liêm choom đoọng ha pazêng zr’lụ bhrợ têng chr’na đh’nắh liêm sạch lalua ta níh, t’váih loom tin đươi đoọng ha ma nuýh đươi dua. Pazêng ma nuýh đươi dua nắc lêy âng đơơng c’lâng xa nay âng chr’na đh’nắh liêm sạch tợơ c’nặt k’rang lêy, bhrợ têng, r’pặ lâng pa câl, lâng zêng râu lêy ch’mệêt âng cơ quan k’đhợơng lêy. Đh’rứah nắc tợơ zập g’lúh lêy ch’mệêt, cơ quan chức năng lêy xay moon đhị kinh doanh chr’na đh’nắh tệêm ngăn đoọng ha đhanuôr bơơn năl zập prang./.

THỰC PHẨM AN TOÀN- CẦN MINH BẠCH THÔNG TIN

          (Bảo Ngọc, TTTin)

       Lo lắng trước tình trạng thực phẩm bẩn tràn lan trên thị trường hiện nay, người tiêu dùng tìm đến những cửa hàng, siêu thị để tìm mua thực phẩm an toàn. Dù chấp nhận bỏ ra khoản tiền cao hơn nhưng người tiêu dùng vẫn không thể biết chắc là mình có mua được thực phẩm sạch hay không, bởi họ thiếu thông tin về nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa. Vậy, làm thế nào để lấy lại niềm tin của người tiêu dùng cũng như tạo chỗ đứng vững vàng cho thực phẩm an toàn? 

      Tại Hà Nội, hiện nay người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm được cửa hàng có gắn biển nông sản, thực phẩm sạch - nơi có đủ loại thực phẩm thiết yếu như rau, củ, quả, đậu phụ, các loại thịt, cá… Điều quan trọng là tất cả hàng hóa đều được gắn mác “thực phẩm sạch” dù không phải nơi nào cũng có đầy đủ bằng chứng thuyết phục cho điều đó. Sự thiếu thông tin đã khiến người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm an toàn dựa trên giá cả. Chị Trần Thị Lan, ở quận Hoàn Kiếm cho biết, rau, củ, quả tại các siêu thị và nhất là ở cửa hàng rau an toàn thường được bán với giá cao hơn so với giá ở chợ truyền thống khoảng 2 đến 3 lần, thậm chí có loại đắt gấp 5 đến 6 lần. Thực phẩm sạch được đóng gói và có đầy đủ thông tin về nơi sản xuất, hạn sử dụng, đơn vị nhập khẩu, có giấy tờ chứng nhận đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Tuy nhiên, đó chỉ là về mặt hình thức, còn thật sự chất lượng bên trong thế nào thì không thể biết rõ: “Giá cao là vậy, nhưng vì sức khỏe của gia đình nên tôi vẫn chấp nhận mua. Đến mua ở cửa hàng thực phẩm sạch là đặt niềm tin vào đó thôi chứ tôi cũng không biết là họ có những giấy chứng nhận gì, nguồn gốc thực phẩm ra sao… Tuy nhiên là các cửa hàng gắn mác sạch luôn khang trang, sạch sẽ và thực phẩm bắt mắt hơn so với ở chợ dân sinh nên khiến tôi yên tâm phần nào”.

     Theo kết quả điều tra năm 2016 của Trung tâm Nông nghiệp thông minh Việt - Nhật thì tại Hà Nội, chỉ có 30% số người được hỏi cho rằng rau trên thị trường là an toàn, 70% còn lại không lạc quan như vậy bởi không rõ nguồn gốc của rau. Đặc biệt là có tới 36% số người cho biết sẽ mua sản phẩm ngay nếu biết rõ nguồn gốc, và sẵn sàng trả thêm tiền để mua được thực phẩm thực sự an toàn. Ông Nguyễn Xuân Vinh, Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp Thông minh Việt - Nhật cho biết: “ Thực ra thì không phải người tiêu dùng không sẵn sàng trả với giá cao hơn để mua thực phẩm sạch mà do các doanh nghiệp chưa đủ uy tín để người tiêu dùng tin tưởng và vì sản xuất thực phẩm sạch bao giờ cũng đắt hơn bình thường. Trước khi trả tiền mua thực phẩm sạch thì người ta phải được biết sản xuất như thế nào, tại sao phải mua với giá cao hơn thì đấy chính là cái minh bạch sẽ mang lại lợi thế cho người tiêu dùng. Đối với những doanh nghiệp sản xuất mang tính chuẩn thì cũng là cơ hội để người ta bán với giá cao hơn bình thường và được người tiêu dùng tiếp cận nhiều hơn với sản phẩm đó.”

    Thực phẩm bẩn và thực phẩm an toàn song hành tồn tại trên thị trường và người tiêu dùng hầu như không có cơ sở để phân biệt rõ ràng về từng loại. Sự tù mù đó khiến những người có điều kiện kinh tế tìm đến thực phẩm nhập ngoại dù thị trường thực phẩm trong nước vẫn có sản phẩm tốt. Việc minh bạch thông tin xuất xứ của thực phẩm cần được thực hiện nghiêm túc nhằm lấy lại niềm tin của người tiêu dùng. Theo đó, tiến tới minh bạch thông tin sản phẩm thông qua áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trên toàn bộ hệ thống thực phẩm sạch. Bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Trưởng ban vận động thành lập Hiệp hội thực phẩm minh bạch nêu ý kiến: “Từ nhà sản xuất, thương lái, nhà bán lẻ, những người cung cấp hóa chất, thuốc, quản lý phải được kiểm soát. Chứng nhận chỉ là một, còn kiểm soát việc thực hiện như thế nào mới là quan trọng. Nhà nông phải ghi chép, có báo cáo và các thanh tra viên phải xuống kiểm tra, yêu cầu điều chỉnh sửa chữa khi phát hiện sai lỗi. Nếu không đáp ứng được phải thu hồi chứng nhận đó lại”.

     Minh bạch thông tin cho thực phẩm sạch không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng mà còn bảo vệ lợi ích cho những cơ sở thực phẩm sạch làm ăn chân chính, tạo lòng tin cho người tiêu dùng. Người tiêu dùng cần được cung cấp thông tin của thực phẩm sạch từ khâu chăm sóc, chế biến, phân phối và tiêu thụ, và có sự kiểm tra, giám sát của các cơ quan quản lý. Đồng thời, qua các đợt thanh, kiểm tra, cơ quan chức năng phải công bố địa chỉ kinh doanh thực phẩm an toàn để người dân được biết một cách rộng rãi./.