Đh’rứah lâng apêê tỉnh cóh zr’lụ Tây Nguyên, pr’lúh k’hir xuất huyết công xoọc dưr váih k’rơ cóh tỉnh Đắc Nông. Pazêng apêê chr’val, thị trấn cóh tỉnh nắc ơy dưr váih pr’lúh, lâng k’nặ 1.400 cha nắc manuýh crêê, dzoóc 1.200 cha nắc t’piing lâng c’moo ahay. Đhị đhr’năng cơnh đêếc, UBND tỉnh Đắc Nông ơy họp đơớh hân đoọng p’too moon pazêng vel đong lâng ngành chức năng bhrợ têng bh’rợ zâl pr’lúh. Hoàng Qui- PV Đài P’rá VN ắt đhị Tây Nguyên xay truíh.

         Cóh pazêng t’ngay n’nâu, Khoa Cấp cứu hồi sức, Bệnh viện Đa khoa chr’hoong Đắc RLấp, tỉnh Đắc Nông xoọc ắt đhị đhr’năng pa bhlâng bing xiên, tu manuýh crêê k’hir xuất huyết ta luôn tước pa dứah. Bấc ngai nắc ắt pa dứah đhị muy bêệ giường cắh cậ đớc p’xoọng giường cóh truíh c’lâng lướt cóh zr’lụ ắt pa dứah.  A moó Phạm Thị Huyền ắt cóh cr’noon 6, chr’val Quảng Tín, chr’hoong Đăk Rlấp xoọc ắt zư 2 cha nắc k’coon pân đil đhị bệnh viện xay moon, tu cắh lấh k’rang, k’noọ k’coon nắc crêê k’ăy mr’loọng a năm, câl z’nươu chô đơơng ộm 4 t’ngay nắc công cắh choom dứah k’hir, xang n’nắc nắc ha dzợ đơơng ooy bệnh viện:

         "Tu k’coon cu lướt cha ớh cóh Bình Phước, da dếch k’noọ nắc ađoo crêê k’ăy mr’loọng a năm cắh đơơng k’coon cu lướt xét nghiệm. Bêl crêê k’hir tước t’ngay thứ 5 nắc acu đơơng âng k’coon cu tước ooy viện nắc vêy bác sỹ xét nghiệm lâng moon k’coon cu crêê k’hir xuất huyết. Tước nâu cơy nắc t’ngay thứ 2 ắt cóh bệnh viện nắc ađoo công z’zăng , doọ dzợ ngân lâng ơy choom cha cha lâng ha dum bếch công doọ dzợ c’jệ."

         Bác sỹ Đào Kim Nghiệp, Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa chr’hoong Đắc Rlấp xay moon, đhị vel đong, pr’lúh k’hir xuất huyết xoọc dưr váih k’rơ. Zập t’ngay, bệnh viện ơy đương pa dứah tơợ 40 tước 70 cha nắc crêê k’hir xuất huyết, đhị đêếc cậ bệnh viện nắc đhiệp vêy 90 giường. Xay moon tơợ tr’nơớp c’moo tước nâu cơy, bệnh viện ơy pa dứah lấh 500 cha nắc crêê k’hir xuất huyết. Bác sỹ Đào Kim Nghiệp prá:

        "Tước cr’chăl n’nâu pr’lúh k’ăy k’hir xuất huyết bấc pa bhlâng, azi xoọc t’bhlâng đoọng t’bấc giường lâng manuýh pa bhrợ, k’rong pazêng cán bộ y bác sỹ đoọng pa choom ha apêê ađhi a noo đoọng choom zâl t’bil lơi pr’lúh k’hir xuất huyết. Lâng đhr’năng manúyh k’ăy bấc lấh mơ lâng pazêng c’moo ahay nắc bh’rợ bhr’lậ đhr’năng n’nâu lâng rau c’rơ âng zi nắc câl p’xoọng giường, azi pay đươi phòng hội trường đoọng manuýh k’ăy ắt pa dứah k’hir xuất huyết."

         Ting cơnh Y tế dự phòng, Sở Y tế Đắc Nông, tơợ tr’nơớp c’moo tước nâu cơy nắc ơy vêy 1 r’bhâu m’pâng manuýh crêê k’hir xuất huyết tước pa dứah đhị pazêng cơ sở y tế, dzoóc lấh 1.200 cha nắc t’piing lâng pazêng c’moo ahay; bấc lấh mơ cóh pazêng c’moo đăn đâu. Manuýh crêê k’hir xuất huyết bấc bhlâng nắc cóh zr’lụ đô thị, zr’lụ bấc đhanuôr cơnh thị xã Gia Nghĩa lâng bơr chr’hoong Đắk Rlấp, Đắc Mil. Pêê vel đong n’nâu xoọc bhrợ têng bh’rợ phun hoá chất lêệng c’chêết k’gơu đhị pazêng zr’lụ váih k’rơ pr’lúh k’hir xuất huyết. Cóh tr’nơớp nắc ơy choom pa xiêr đợ manuýh t’mêê crêê pr’lúh cr’ăy, đhr’năng dưr crêê cớ pr’lúh cr’ăy nắc bấc pa bhlâng, tu pleng k’tiếc buôn váih, p’răng t’đui ooy cr’chăl, bhrợ t’váih rau liêm crêê đoọng ha k’gơu dưr váih k’rơ. Ting cơnh t’coóh Sang Quốc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Đắc Nông, đoọng zâl cha groong lâng t’bil lơi pr’lúh k’hir xuất huyết liêm choom bhlâng, cr’noọ zâl cha groong pr’lúh cr’ăy âng đhanuôr nắc chr’nắp lấh mơ.

         "Đhị zr’lụ Tây Nguyên công cơnh Đắc Nông xoọc nắc hân noo boo, p’răng cắh crêê cơnh lâng đhị công nắc rau liêm crêê đoọng ha k’gơu pa trơơi k’hir xuất huyết dưr váih. Đhanuôr nắc vêy bh’rợ buôn zư đớc đác, đhị đêếc cậ cr’noọ âng đhanuôr ooy bh’rợ pa liêm pa crêê môi trường đhị zr’lụ ắt mamông cắh ơy liêm choom. Nắc đơớh vêy bh’rợ ting bhrợ têng lâng cr’noọ âng đhanuôr nắc đh’rưáh lâng ngành y tế nắc vêy choom t’bil lơi pr’lúh. Xoọc đâu nắc ngành y tế công xoọc t’bhlâng đh’rứah lâng chính quyền vel đong ting bhrợ têng rơợng griing lấh mơ ooy bh’rợ pa liêm pa crêê môi trường công cơnh bh’rợ phun hoá chất nắc âng tỉnh xoọc bhrợ têng."

         Tước nâu cơy, pazêng apêê chr’val, thị trấn âng tỉnh Đắc Nông dưr váih pr’lúh, lâng k’nặ 1.400 cha nắc manuýh crêê, dzoóc 1.200 cha nắc t’piing lâng c’moo ahay. Đhị đhr’năng cơnh đêếc, UBND tỉnh Đắc Nông ơy bhrợ têng pr’họp đơớh hân đoọng p’too moon pazêng vel đong lâng ngành chức năng bhrợ têng bh’rợ zâl cha groong pr’lúh. Ting cơnh xay moon âng UBND tỉnh Đắc Nông, đh’rứah lâng rau liêm crêê âng pleng k’tiếc đoọng ha k’gơu váih bấc, nắc rau tu dzợ bhrợ ha pr’lúh k’hir xuất huyết dưr váih k’rơ cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay nắc cr’noọ zâl cha groong âng đhanuôr cắh crêê cơnh, chính quyền cơ sở cắh ơy rơợng griing, apêê tổ chức đoàn thể cắh ơy ting xay bhrợ. Pr’căn Tôn Nữ Ngọc Hạnh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắc Nông xay moon, đh’rứah lâng xa nay p’too moon rơợng griing, vel đong nắc nhâm mâng vêy zen đoọng ha bh’rợ zâl cha groong pr’lúh k’hir xuất huyết.

         "Đoọng t’bhlâng bhrợ têng k’rơ bh’rợ zư lêy c’rơ đoọng ha đhanuôr, cr’noọ xa nay âng UBND nắc t’bhlang lứch c’rơ đoọng k’rong pazêng c’rơ, azi công t’bhlâng xay moon zập cấp, ngành đoọng đươi dua pazêng rau c’rơ đoọng nhâm mâng vêy zên, rau xa nay bh’rợ bha lâng cơnh z’nươu, pr’đươi lâng đhr’năng liêm choom bhlâng đoọng ha ngành y tế pa bhrợ. Rau k’rang xay bhrợ crêê cơnh âng chính quyền, apêê tổ chức chính trị xã hội nắc lâng xa nay bh’rợ lâng trách nhiệm âng pazêng đơn vị đh’rứah lâng ngành y tế cóh bh’rợ zâl cha groong k’hir xuất huyết liêm choom bhlâng."

ĐẮC NÔNG: NỖ LỰC PHÒNG CHỐNG SỐT XUẤT HUYẾT

                                                                      Bài và ảnh: Hoàng Quy

         Cùng với các tỉnh trong khu vực Tây Nguyên, dịch sốt xuất huyết cũng đang bùng phát mạnh ở tỉnh Đắk Nông. Hầu hết các xã, thị trấn trong tỉnh đã xuất hiện ổ dịch, với gần 1.400 người  mắc, tăng 1.200 ca so với cùng kì năm ngoái. Trước tình hình đó, UBND tỉnh Đắc Nông đã họp khẩn để chỉ đạo các địa phương và ngành chức năng triển khai công tác chống dịch. Hoàng Qui - PV Đài TNVN  phản ánh:

         Những ngày này, Khoa Cấp cứu hồi sức, Bệnh viện Đa khoa huyện Đắk RLấp, tỉnh Đắc Nông đang trong tình trạng quá tải vì bệnh nhân sốt xuất huyết liên tục nhập viện. Có nhiều trường hợp phải nằm chung giường bệnh hoặc kê thêm giường xếp dọc hành lang. Chị Phạm Thị huyền ở thôn 6, xã Quảng Tín, huyện Đắk Rlấp đang chăm sóc 2 con gái tại bệnh viện cho biết, do chủ quan, nghĩ các con bị viêm họng, mua thuốc cho uống 4 ngày vẫn không hạ sốt, mới chuyển lên bệnh viện.

         “Do cháu đi chơi ở dưới Bình Phước, bà nội thì cứ nghĩ cháu bị viêm họng nên không đưa cháu đi xét nghiệm. Đến khi sốt đến ngày thứ 5 thì tôi mới đưa cháu lên viện thì được bác sỹ xét nghiệm và nói cháu bị sốt xuất huyết. Đếm hôm nay là ngày thứ hai nằm viện thì cháu đã bớt hoàn toàn, khỏe lại và ăn được và đêm ngủ không còn bị giật mình”

         Bác sỹ Đào Kim Nghiệp, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Đắk Rlấp cho biết, tại địa phương, dịch sốt xuất huyết đang bùng phát mạnh. Mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận từ 40 đến 70 trường hợp sốt xuất huyết, trong khi bệnh viện chỉ có 90 giường. Thống kê từ đầu năm đến nay, bệnh viện đã  điều trị cho hơn 500 trường hợp bị sốt xuất huyết. Bác sỹ Đào Kim Nghiệp nói

         "Đến thời điểm này bệnh sốt xuất huyết rất nhiều, chúng tôi đã tăng công suất giường bệnh và nội lực, huy động toàn bộ y bác sỹ để tập huấn liên tục cho các anh em để kịp thời chống chọi với sốt xuất huyết. Với số lượng bệnh tăng mạnh so với các năm thì để khắc phục vấn đề này thì bằng nội lực chúng tôi mua thêm giường bệnh, chúng tôi trưng dụng luôn phòng hội trường để mà điều trị luôn cho bệnh nhân sốt xuất huyết”

         Theo Trung tâm Y tế dự phòng, Sở Y tế Đắk Nông, từ đầu năm đến nay đã ghi nhận khoảng 1 nghìn rưỡi ca sốt xuất huyết đến điều trị tại các cơ sở y tế, tăng trên 1.200 ca so với cùng kỳ năm ngoái; cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Bệnh nhân sốt xuất huyết tập trung nhiều tại các khu vực đô thị, đông dân cư như  thị xã Gia Nghĩa và hai huyện Đắk Rlấp, Đắc Mil. Ba địa phương này đã tiến hành nhiều đợt phun hóa chất diệt muỗi tại các điểm nóng về sốt xuất huyết. Bước đầu đã kiềm chế rõ rệt số ca mắc sốt xuất huyết mới, nhưng nguy cơ tái phát vẫn tăng cao, vì thời tiết mưa, nắng gián đoạn, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi phát triển mạnh. Theo ông Sang Quốc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Đắk Nông, để khống chế và dập dịch sốt xuất huyết đạt hiệu quả, ý thức phòng bệnh của người dân là rất quan trọng.

         "Trên địa bàn Tây Nguyên cũng như Đắc Nông đang vào mùa mưa, nắng mưa thất thường và đây cũng là điều kiện thuận lợi để muỗi truyền sốt xuất huyết phát triển. Người dân là có tập tục tích trữ nước, bên cạnh đó thì ý thức của người dân về vệ sinh môi trường tại nơi sinh sống chưa được thực hiện tốt. Cần phải có sự vào cuộc và ý thức của người dân cùng ngành y tế thì mới mong là dịch được khống chế. Hiện nay thì ngành y tế cũng đang rất nỗ lực cùng với chính quyền địa phương vào cuộc làm quyết liệt và triệt để về công tác vệ sinh môi trường cũng như là hoạt động phun hóa chất mà tỉnh đang triển khai”.

         Đến nay, hầu hết các xã, thị trấn của tỉnh Đắk Nông đã xuất hiện ổ dịch, với gần 1.400 người  mắc, tăng 1.200 ca so với cùng kì năm ngoái. Trước tình hình đó, UBND tỉnh Đắc Nông đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp để chỉ đạo các địa phương và ngành chức năng triển khai công tác chống dịch. Theo đánh giá của UBND tỉnh Đắk Nông, bên cạnh yếu tố thời tiết thuận lợi cho muỗi sinh sôi nảy nở nhiều, thì nguyên nhân dịch sốt xuất huyết bùng phát mạnh trong thời gian qua là do ý thức người dân còn lơ là, chính quyền cơ sở chưa quyết liệt, các tổ chức đoàn thể chưa vào cuộc. Bà Tôn Nữ Ngọc Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông cho biết, cùng với tinh thần chỉ đạo quyết liệt, địa phương sẽ đảm bảo nguồn tài chính phục vụ công tác phòng, chống dịch sốt xuất huyết.

         “Để tập trung cho công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, quan điểm của UBND sẽ cố gắng hết sức để huy động nguồn lực, chúng tôi cũng sẽ tập trung chỉ đạo các cấp, ngành để tận dụng mọi nguồn lực để đảm bảo được kinh phí, yêu cầu cơ bản như thuốc, phương tiện và điều kiện tốt nhất cho ngành y tế hoạt động. Sự quan tâm đúng mức của chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị xã hội phải bằng chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của các đơn vị cùng với ngành y tế trong công tác phòng chống sốt xuất huyết một cách tốt nhất”.