Đhị đâu đanh 60 c’moo, bêl tước lum đơn vị đha đhâm c’mâr xung phong, A va Hồ cher đoọng 4 n’juông thơ: “ Cắh vêy râu bh’rợ k’đháp/ nắc muy k’pân loom cắh mâng / Var da ding, ga lấp biển/ Vêy loom nhâm zêng mặ m’bhrợ”. 4 n’juông thơ âng Ava âi dưr váih c’lâng ch’ol lướt chính trị lâng c’lâng bh’rợ p’too moon, pa đhép loom grơơ đoọng ha c’bhúh đha đhâm c’mâr xung phong. Cóh prang apêê c’moo zêl prúh a rập a bhuy, c’bhúh đha đhâm c’mâr xung phong âi z’lấh cắh năl đợ zr’nắh k’đháp, zấp râu cr’pân chr’nêệt, chroi đoọng ooy râu liêm choom âng cách mạng trông dấc acoon ma nứih k’tiếc k’ruung hêê. 

      Xơợng bhrợ boóp p’too moon âng Ava: Đha đhâm c’mâr xung phong nắc xung phong zấp đoo bh’rợ, zấp đoo bh’rợ k’đháp, bh’rợ buôn lâng bhrợ têng đoọng tước t’ngay mặ zêl prúh pa zêng a rập a bhuy. Nắc đoo bh’rợ ga mắc chr’nắp âng đha đhâm c’mâr xung phong hêê” lâng C’bhúh đha đhâm c’mâr xung phong nắc “ Trường học ga mắc lâng liêm”. Tơợ đêếc zêl prúh a rập Pháp, bhrơợng bhlâng nắc chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, k’zệt bhan đha đhâm c’mâr tơợ Việt Bắc, Tây Bắc, khu Ba, Khu Bốn lâng n’đhơ liên khu Năm, Nam bộ nắc r’rộ r’răm dử rlướt bộ đội, moọt ooy c’bhúh đha đhâm c’mâr xung phong lâng âi z’lấh zấp râu zr’nắh k’đháp cr’pân chr’nêệt cơnh lâng t’bhlâng “ vêy loom nhâm zấp râu mặ bhrợ”, chroi đoọng đh’rứah lâng prang Đảng,pa zêng quân lâng pa zêng đha nuôr bhrợ t’váih chiến công ga mắc tr’haanh bhlang bha lang k’tiếc, đh’âr p’lêê k’tiếc. t’coóh Phùng Văn Cúc, C’bhúh đha đhâm c’mâr xung phong 36- đơn vị đha đhâm c’mâr xung phong trực tiếp bhrợ têng đoọng ha Ava Hồ lângapêê cơ quan bha lâng âng trung ương đhị ATK- chiến khu Việt Bắc xay trúih cớ: “Zr’nắh xr’dô bhlâng nắc cóh mặt trận chiến dịch Điện Biên Phủ azi t’ngay nắc đhêy, ha dum nắc a rập p’tộ bom, zấp bêl ta luôn công ặt cóh đêếc bhrợ đoọng ha ô tô đơơng âng. Ha dang ô tô cắh đơơng t’moọt nắc quân đội cắh vêy ch’nêếh, nắc trực tiếp ặt cóh đêếc, zr’nắh xr’dô bhlâng. Râu bơr  nắc bom giờ âng đoo p’too ooy c’lâng azi lướt pếch bom đoọng pa xiêr ôy đác.

Đhi noo pr’too đh’rứah zr’nắh k’đháp nắc công t’bhlâng bhrợ, n’đhơ chêệt công t’bhlâng bhrợ, tinh thần bơơn tr’lum tr’lêy cắh bhr’nêy nắc bhui har bhlâng, cắh chấc ca pân râu rí.

     Môn tước đha đhâm c’mâr xung phong cắh choom cắh xay moon tước apêê pân đil bhrợ c’lâng Trường Sơn Huyền thoại. apêê pân đil chiến sĩ Trường Sơn bêl đêếc nắc đhêêng 18, bơr zệt c’moo, n’đhơ cơnh đêếc âi đơơng cóh ađay tinh thần t’bhlâng “ Clắh Trường Sơn lướt trông dấc k’tiếc”. Vinh dự dzoọng cóh c’bhúh n’nắc, p’căn Nguyễn Thị Bích Liên, Chủ tịch Hội Cựu đha đhâm c’mâr xung phong phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội hay cớ: Đhiệp 17 c’moo, ặt cóh vel đong Thái Bình, a va âi zước ting lướt moọt c’bhúh đha đhâm c’mâr xung phong. C’moo 1968, c’bhúh đha đhâm c;mâr xung phong âng a va moọt ooy Trường Sơn, đanh đươnh lấh 1 c’xêê, ha dum lướt t’ngay đhêy đoọng g’đách bhuông păr rập Mỹ. Cóh apêê t’ngay c’xêê zr’nắh k’đháp n’nắc, apêê a moó công ta luôn bhui har. C’bhúh văn nghệ xung kích âng Ban bhrợ têng 67 bơơn bhrợ t’váih pa zêng 20 cha nắc. Muy cr’chăl lấh n’nắc, C’bhúh bơơn pa zum ooy đội văn công âng Bộ Giao thông Vận tải thành Đoàn Văn công “ Tiêng hát át tiếng bom- đh’riêng pr’hát k’đị xa nul bom”. Ava nắc muy cóh bấc apêê liêm choom bhlâng, ting pấh lứch loom luônh c’rơ g’lêếh âng lang p’niên. T’ngay bhrợ văn công, k’đhơợng nhâm c’lâng chiến hào, ha dum dưr bhrợ cô giáo pa choom đoọng chữ… Ava Nguyễn Thị Bíc Liên xay moon: “Vêy bêl a zi crêê bom ga lấp, xang n’nắc đhi noo cuốch pếch glụ pa dzoóc đhêy m’xị nắc azi bhrợ cớ bh’rợ. Bêl đêếc lý tưởng dal bhlâng, vêy muy râu t’đang k’tút bhrơợng. Đợ pr’hát pa đhang moon cơnh “ Cô gái mở đường”, “ Trên đỉnh Trường Sơn”… âi hát nắc xơợng bhui har cắh cơnh, cắh ha mơ pa chắp tước chêệt, ặt lướt bhrợ, bhrợ liêm xang bh’rợ âng apêê k’đươi đoọng ha c’bhúh xe đơơng âng pr’đươi lướt l’lăm bơơn bấc nắc xơợng yêm loom”

     Cóh bêl zêl prúh a rập Mỹ, trông dấc k’tiếc, tơợ hậu phương ga mắc miền Bắc tước tiền tuyến ga mắc miền Nam tơợ cóh apêê zr’lụ giải phóng, apêê căn cứ địa kháng chiến tước apêê đô thị, tước apêê boọng gợp âng a rập, zấp ooy công chr’va pr’hát bhrợ ting ting boóp p’too Ava : “ Cắh vêy râu bh’rợ k’đháp/ Nắc muy k’pân loom cắh nhâm/ Var da ding, ga lấp biển/ vêy loom mâng zêng mặ m’bhrợ” đoọng pa xăr dưr váih bh’rợ k’rơ cách mạng “ Pêê đương ra văng”, “ 5 xung phong”. Đương ra văng lướt zấp ooy, bhrợ zấp râu bh’rợ ting cơnh k’ươi âng cách mạng, đhị ooy kiêng vêy đha dhâm c’mâr đơớh tước, đhị ooy vêy a rập vêy đha đhâm c’mâr xung phong, chroi đoọng đh’rứah lâng Đảng, pa zêng quân, pa zêng đha nuôr bhrợ t’váih đợ chiến công ga mắc chr’nắp. âi vêy k’rơ bhâu sinh viên Thủ đô dưr lướt moọt ooy Nam, ngai công đơơng cóh đay cr’noọ cr’niêng, lý tưởng âng lang p’niên tu độc lập, tự do đoọng k’tiếc k’ruung tu cơnh đêếc ra văng đương đớp zấp đoo bh’rợ. Nắc tu tơợ râu zr’nắh k’đháp, đha đhâm c’mâr xung phung âi vêy bấc râu bh’rợ liêm chr’nắp đoọng bhrợ têng xang bh’rợ. T’coóh Đỗ Quốc Phong, Chủ tịch Hội Cựu đha đhâm c’mâr xung phong Hà Nội đoọng năl: “Bh’rợ n’hâu chiến sĩ quân giải phóng bhrợ nắc đha đhâm c’mâr xung phong cóh miền Bắc hêê moọt công bhrợ têng liêm xang. Moọt chiến trường miền Nam tr’nơợp a cu lướt g’guy r’roóc, xang n’nắc lướt bhrợ giao liên, zư lêy c’lâng a ngoọn, x’ría nắc dưr váih chiến xi cor bhuông dzang k’ruung. Tơợ acoon bhyông n’loong âi k’đháp cor nắc đhêêng bơơn đơơng âng dâng 7 cha nắc a năm, nắc a zi âi đh’rứah lâng đha nuôr vel đong col lâng chung bhrợ muy bêệ bhuông mặ đơơng pa chang dâng lấh muy trung đội.”

     Z’lấh lấh 60 c’moo bhrợ t’váih lâng dưr k’rơ, c’bhúh đha đhâm c’mâr  xung phong âi cắh đhêy pa dưr lâng âi pa dưr dal chủ nghĩa anh hùng cách mạng, chroi đoọng c’rơ g’léh, bh’riêl g’lăng, aham cr’hố lâng lang p’niên đoọng chroi đoọng đh’rứah pa zêng quân pa zêng đha nuôr bhrợ t’váih đợ liêm choom cóh bh’rợ zêl prúh a rập a bhuy, trông dấc k’tiếc k’ruung, pa zum k’tiếc k’ruung. Lâng đợ boóp p’too âng A va cmoo đêếc đớc đoọng ha c’bhúh đha đhâm c’mâr xung phong âi dưr z’lấh đhị zấp râu, dưr váih chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, dưr váih râu c’rơ bhréh đoọng ha lang p’niên nâu câi lâng brương tr’nu cắh đhêy dưr z’lấh./.

Nhân kỷ niệm Ngày truyền thống TNXP (15/7):
Thanh niên xung phong với lời dạy của Bác: Quyết chí ắt làm nên

PV Lê Thơm

      Cách đây 60 năm, khi đến thăm đơn vị thanh niên xung phong, Bác Hồ tặng 4 câu thơ: “Không có việc gì khó/Chỉ sợ lòng không bền/Đào núi và lấp biển/Quyết chí ắt làm nên”. Bốn câu thơ của Bác đã trở thành định hướng chính trị và phương pháp giáo dục, rèn luyện nghị lực cho lực lượng thanh niên xung phong. Trong suốt những năm kháng chiến, lực lượng thanh niên xung phong đã vượt qua muôn trùng khó khăn gian khổ, mọi ác liệt, góp phần quan trọng vào sự thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc nước nhà.

      Thực hiện lời dạy của Bác: Thanh niên xung phong là xung phong trong mọi việc, bất kỳ việc khó, việc dễ và phục vụ đến ngày kháng chiến thành công. Đó là nhiệm vụ vẻ vang của thanh niên xung phong ta” và  Đội thanh niên xung phong là “Trường học lớn và tốt”. Từ trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đỉnh cao là chiến dịch lịch sử Ðiện Biên Phủ, hàng chục vạn thanh niên từ Việt Bắc, Tây Bắc, khu Ba, khu Bốn và cả Liên khu Năm, Nam Bộ nô nức lên đường gia nhập bộ đội, gia nhập lực lượng thanh niên xung phong và đã vượt mọi khó khăn nguy hiểm với quyết tâm: “Quyết chí ắt làm nên”, góp phần cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân lập nên chiến công lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Ông Phùng Văn Cúc, Đội thanh niên xung phong 36 – đơn vị thanh niên xung phong trực tiếp phục vụ Bác Hồ và các cơ quan đầu não của Trung ương tại ATK – chiến khu Việt Bắc kể lại:“Ác liệt nhất là trong mặt trận chiến dịch Điện Biên Phủ chúng tôi ngày thì nghỉ, đêm thì nó thả bom, lúc nào thường xuyên cũng phải ở đấy làm cho ô tô chuyển. Nếu ô tô không chuyển vào thì quân đội không có gạo, phải trực tiếp ở đấy là gian khổ nhất. Thứ 2 bom giờ của nó thả xuống đường chúng tôi phải đi đào bom cho xuống suối. Anh em động viên nhau gian khổ cũng cố gắng làm, dù có chết cũng cố phải làm, tinh thần đoàn viên lúc bất giờ phấn khởi lắm, không ngại khó”.

     Nhắc đến thanh niên xung phong không thể không nhắc đến những cô gái mở đường trên đường Trường Sơn huyền thoại. Những nữ chiến sĩ Trường Sơn khi ấy mới 18 đôi mươi, nhưng đã mang trong mình tinh thần quyết tâm “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Vinh dự đứng trong hàng ngũ đó, bà Nguyễn Thị Bích Liên, Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội nhớ lại: Vừa tròn 17 tuổi, ở miền quê lúa Thái Bình, bà đã hăng hái lên đường gia nhập đội thanh niên xung phong. Năm 1968, đội thanh niên xung phong của bà rời quê hương hành quân vào Trường Sơn, ròng rã suốt hơn tháng trời, đêm đi ngày nghỉ để tránh máy bay giặc Mỹ. Trong những tháng ngày gian khó ấy, các chị vẫn luôn luôn lạc quan. Đội văn nghệ xung kích của Ban Xây dựng 67 được thành lập gồm 20 người. Một thời gian sau, Đội được sáp nhập vào Đội văn công của Bộ Giao thông Vận tải thành Đoàn văn công “Tiếng hát át tiếng bom”. Bà là một trong những hạt nhân tích cực nhất, tham gia miệt mài với lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ. Ngày làm văn công, đảm bảo giao thông chiến hào, tối trở thành cô giáo dạy chữ…Bà Nguyễn Thị Bích Liên chia sẻ:“Có hôm chúng tôi bị bom vùi lấp, thế rồi anh em bới lên rồi ngồi nghỉ một lúc chúng tôi lại tiếp tục làm nhiệm vụ. Lúc bấy giờ lý tưởng cao cả lắm, có cái gì đấy thôi thúc ghê gớm lắm. Những bài hát ví dụ như “Cô gái mở đường”, “Trên đỉnh Trường Sơn”… cứ hát lên là thấy khí thế hào hùng, không bao giờ nghĩ đến cái chết, mình cứ đi làm, hoàn thành nhiệm vụ trên yêu cầu để cho đoàn xe chở hàng đi phía trước được nhiều thì mình thấy phấn khởi”.

     Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, từ hậu phương lớn miền Bắc đến tiền tuyến lớn miền Nam, từ trong các vùng giải phóng, các căn cứ địa kháng chiến đến các đô thị, tận trong các sào huyệt của địch, đâu đâu cũng vang vọng bài ca làm theo lời Bác: “Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Ðào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt làm nên” để biến thành cao trào cách mạng “Ba sẵn sàng”, “Năm xung phong”. Sẵn sàng đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì theo yêu cầu của cách mạng; đâu cần thanh niên có mặt, đâu có giặc có thanh niên xung phong, góp phần cùng toàn Ðảng, toàn quân, toàn dân làm nên chiến công oanh liệt. Đã có hàng ngàn sinh viên Thủ đô lên đường vào Nam, ai cũng mang trong mình hoài bão, lý tưởng của tuổi trẻ vì độc lập, tự do cho đất nước nên sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ. Chính từ trong khó khăn gian khổ, thanh niên xung phong đã có nhiều sáng tạo để hoàn thành nhiệm vụ. Ông Đỗ Quốc Phong, Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong Hà Nội cho biết:“Việc gì chiến sĩ quân giải phóng làm thì thanh niên xung phong ở miền Bắc chúng ta vào cũng hoàn thành xuất sắc. Vào chiến trường miền Nam lúc đầu đi tôi đi gùi, cõng, sau đó thì đi làm giao liên, bảo vệ đường dây, cuối cùng thành chiến sĩ lái đò qua sông. Từ con đò độc mộc đã rất là khó chèo chỉ chở được khoảng 7 người thì chúng tôi đã cùng với nhân dân địa phương chặt một cây bằng lửa đốt và rìu thôi không có cưa đục gì cả mà làm được con đò chở được khoảng trên một trung đội”.

     Trải qua hơn 60 năm xây dựng và trưởng thành, lực lượng thanh niên xung phong đã không ngừng phát triển và đã phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đóng góp công sức, trí tuệ, máu xương và cống hiến tuổi thanh xuân để góp phần cùng toàn quân, toàn dân làm nên thắng lợi trong công cuộc kháng chiến, cứu nước, thống nhất Tổ quốc. Và những lời dạy năm xưa của Bác dành cho lực lượng thanh niên xung phong đã vượt lên trên tất cả, biến thành chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, thành nguồn sức mạnh to lớn để thế hệ trẻ hôm nay và mai sau không ngừng phấn đấu vươn lên./.