Râu pa zưm âng t’poọl đoàn nghệ thuật tươc tơợ Khánh Hoà, Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, An Giang, Tây Ninh lâng Thành phố Hồ Chí Minh ơy bhrợ pa dưr mưy đhị pr’hay chr’năp bâc pr’hoọm văn hoá Chăm, chrooi pa xoọng bhrợ clan bhưah đợ râu liêm chr’năp ty ahay tươc bâc ơl apêê lêy

Đhị zr’lụ vêy bâc pr’hoọm liêm chr’năp đhị Quảng trường 16 Tháng 4, phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hoà, xa nưl cha gâr Paranưng, Ghi-năng chr’va xưl r’rộ r’răm, pa zưm lâng đợ pr’múa ty ahay cơnh p’căh moon t’ngay bhiệc bhan ơy la lua tơợp bhrợ. Bâc đhanuôr lâng ta mooi pâh lêy chi ơh zâp đhị n’lung đợc p’căh, châc lêy năl bh’rợ taanh n’đooh a’dooh, bhrợ gốm lâng zâp bh’nơơn pr’đươi văn hoá ty âng đhanuôr Chăm, xoọc bêl zâp apêê nghệ nhân p’zay lêy bhrợ pa liêm xa nập xập, tr’coọ xa nưl k’noọ bêl moot chi ơh.

Năc đơn vị lêy bhrợ, apêê đăh Khánh Hoà âng đơơng bâc tiết mục chi ơh p’căh tr’coọ xa nưl, múa lâng p’căh xa nập xập ty ahay. Nghệ nhân Thuận Ngọc Vũ Linh đoọng năl, zâp apêê nâu zêng rơơm kiêng âng đơơng đợ râu văn hoá chr’năp liêm âng acoon coh đây chô đăn lâng mơ lâng apêê pâh lêy:

“Ooy t’ngay bhiệc bhan, azi rơơm đhanuôr năl bâc lâh mơ đăh văn hoá Chăm, tơợ tr’coọ xa nưl ty ahay, bh’rợ taanh n’đooh a’dooh, bh’rợ gốm tươc xa nập xập lâng pr’ăt tr’mung tinh thần âng đhanuôr. Râu chr’năp năc đoọng lang p’niên ting chăp kiêng lâng zư lêy đợ râu chr’năp ty âng a’conh a’bhươp đợc đoọng”.

Âng đơơng đợ văn hoá ty chr’năp âng Chăm chô tươc t’ngay bhiệc bhan, cung năc c’lâng bh’rợ zr’nưm âng zâp apêê nghệ thuật tươc tơợ bâc vêêl đông. Lâng zâp đoàn, bêl đâu căh năc mưy g’luh chi ơh p’căh năc dzợ đoọng tr’lưm, giao lưu, tr’mooh pa choom đh’rưah đoọng zư lêy lâng bhrợ clan bhưah liêm văn hoá. Nghệ nhân Đoàn Văn Doãn, c’bhuh đăh Gia Lai moon:

“Azi bhui har bêl vêy ting pâh chi ơh t’ngay bhiệc bhan. Nâu đoo căh năc mưy g’luh chi ơh năc dzợ bêl đoọng tr’lưm, tr’mooh đh’rưah âng zâp vêêl đông. Zâp đoàn vêy mưy râu văn hoá lalay, tr’lưm đh’rưah coh đâu đoọng xay moon p’căh lâng bhrợ clan bhưah đợ râu liêm chr’năp âng văn hoá Chăm”.

Căh mưy âng đơơng đợ tiết mục bhrợ pa dưr liêm chr’năp, bâc đoàn dzợ âng đơơng tươc t’ngay bhiệc bhan đợ nghệ nhân, diễn viên p’niên đh’rưah ting pâh chi ơh lâng zâp apêê ga rựa t’ha. Râu lươt bhrợ đh’rưah nâu chrooi pa xoọng p’têêt pa dưr văn hoá, đoọng đợ râu ty chr’năp ahay vêy zư pa dưr liêm nhâm. Nghệ nhân So Điền Thanh, c’bhuh đăh Đắk Lắk đoọng năl:

“Râu âng cu hơnh deh bhlâng năc coh đoàn vêy bâc apêê p’niên ting pâh chi ơh. Apêê a’châu pa choom đợ pr’múa, chi ơh cha gâr, j’niêng bh’rợ ty ahay tơợ zâp apêê nghệ nhân ga rựa t’ha. Nâu đoo năc c’lâng bh’rợ đoọng văn hoá Chăm vêy zư pa dưr ooy pr’ăt tr’mung xoọc đâu”.

T’ngay bhiệc bhan Văn hoá acoon coh Chăm g’luh 6 dzợ bhrợ đoọng apêê pâh lêy châc lêy năl đợ râu liêm chr’năp ooy đăh pr’ăt tr’mung văn hoá âng manưih Chăm coh zâp zr’lụ k’tiêc. Tơợ nghệ thuật chi ơh p’căh, tr’coọ xa nưl ty ahay tươc bh’rợ taanh n’đooh a’dooh, bhrợ gốm, xa nập xập ty ahay lâng zâp j’niêng bh’rợ bh’lêê bh’la, zâp vêêl đông zêng âng đơơng đợ râu chr’năp liêm lalay, chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr ta la tranh liêm bâc pr’hoọm âng văn hoá Chăm.

T’cooh Đoàn Ngọc Dứt, Trung tâm Văn hoá tỉnh Khánh Hoà đoọng năl, râu chr’năp liêm âng t’ngay bhiệc bhan c’moo đâu năc râu chr’năp đăh pr’hoọm văn hoá âng zâp vêêl đông âng đơơng:

“Zâp vêêl đông vêy mưy râu chr’năp liêm lalay. Vêy đhị xay p’căh đăh bhiệc bhan xay xơ âng manưih Chăm Islam, vêy đhị chi ơh p’căh j’niêng bh’rợ ty ahay. Zâp a’bhô dang ooy pr’ăt tr’mung ma bhưy chr’năp âng manưih Chăm pa zưm lâng mưy pr’múa, mưy n’jiêng bh’rợ lalay cơnh. Râu chr’năp liêm nâu bhrợ pa dưr mưy t’ngay bhiệc bhan bâc pr’hoọm, zooi đoọng đhanuôr lâng ta mooi năl liêm ghit lâh mơ đăh văn hoá Chăm đhị zâp zr’lụ”.

Đợ pr’hoọm văn hoá Chăm pa zưm chô ooy Khánh Hoà, đh’rưah xay truih ooy mưy đăh văn hoá bâc pr’hoọm chr’năp liêm, vêy zư đợc lâng pa choom đoọng ha bâc lang. Zâp pr’múa, zâp xa nưl cha gâr, m’bhoong căh cậ đợ gốm ty zêng chrooi đoọng bhrợ clan bhưah cr’liêng xa nay đăh râu đoàn kết, râu hâng hơnh lâng ăt vaih liêm nhâm âng văn hoá Chăm coh văn hoá Việt Nam./.

          SẮC MÀU VĂN HÓA CHĂM HỘI TỤ TẠI KHÁNH HÒA

Tối 26/6, Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI khai mạc tại tỉnh Khánh Hòa. Sự hội tụ của bảy đoàn nghệ thuật đến từ Khánh Hòa, Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, An Giang, Tây Ninh và Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo nên không gian đa sắc màu văn hóa Chăm, góp phần lan tỏa những giá trị truyền thống đến đông đảo công chúng

Giữa không gian rực rỡ sắc màu tại Quảng trường 16 Tháng 4, phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa, tiếng trống Paranưng, Ghi-năng vang lên rộn ràng, hòa cùng những điệu múa truyền thống như báo hiệu ngày hội đã thực sự bắt đầu. Đông đảo người dân và du khách dừng chân tham quan các gian trưng bày, tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm, làm gốm và các sản phẩm văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm, trong khi các nghệ nhân tất bật chỉnh lại trang phục, nhạc cụ và đạo cụ trước giờ biểu diễn.

Là đơn vị đăng cai, đoàn Khánh Hòa mang đến nhiều tiết mục hòa tấu, múa và trình diễn trang phục truyền thống. Nghệ nhân Thuận Ngọc Vũ Linh cho biết, các thành viên đều mong muốn mang những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình đến gần hơn với công chúng.

"Thông qua ngày hội, chúng tôi mong cộng đồng biết nhiều hơn về văn hóa Chăm, từ nhạc cụ truyền thống, nghề dệt thổ cẩm, nghề gốm đến trang phục và đời sống tinh thần của đồng bào. Điều quan trọng là để thế hệ trẻ thêm yêu và tiếp tục gìn giữ những giá trị cha ông để lại".

Mang giá trị văn hóa Chăm đặc sắc đến ngày hội, cũng là định hướng chung của các đoàn nghệ thuật đến từ nhiều địa phương. Với các đoàn, đây không chỉ là dịp biểu diễn mà còn là cơ hội gặp gỡ, giao lưu, học hỏi để cùng gìn giữ và lan tỏa văn hóa. Nghệ nhân Đoàn Văn Doãn, đoàn Gia Lai chia sẻ:

"Chúng tôi rất vui khi được tham gia ngày hội. Đây không chỉ là dịp biểu diễn mà còn là cơ hội giao lưu, học hỏi giữa các địa phương. Mỗi đoàn có một nét văn hóa riêng, gặp nhau ở đây để cùng giới thiệu và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của dân tộc Chăm".

Không chỉ mang đến những tiết mục được dàn dựng công phu, nhiều đoàn còn đưa tới ngày hội những nghệ nhân, diễn viên trẻ cùng tham gia biểu diễn với các thế hệ đi trước. Sự đồng hành ấy góp phần tiếp nối mạch nguồn văn hóa, để những giá trị truyền thống được trao truyền một cách tự nhiên và bền vững. Nghệ nhân So Điền Thanh, đoàn Đắk Lắk, cho biết:

"Điều tôi vui nhất là trong đoàn có rất nhiều bạn trẻ cùng tham gia. Các cháu học những điệu múa, tiếng trống, nghi lễ truyền thống từ các nghệ nhân lớn tuổi. Đó là cách để văn hóa Chăm tiếp tục được gìn giữ và phát triển trong cuộc sống hôm nay".

Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI còn mở ra không gian để công chúng khám phá những nét đặc sắc trong đời sống văn hóa của cộng đồng người Chăm ở từng vùng miền. Từ nghệ thuật trình diễn, nhạc cụ truyền thống đến nghề dệt thổ cẩm, làm gốm, trang phục truyền thống và các nghi lễ dân gian, mỗi địa phương đều mang đến những giá trị riêng, góp phần làm nên bức tranh đa sắc màu của văn hóa Chăm.

Ông Đàn Ngọc Dứt, Trung tâm Văn hóa tỉnh Khánh Hòa cho biết, sức hấp dẫn của ngày hội năm nay chính là sự đa dạng trong bản sắc văn hóa mà mỗi địa phương mang đến.

"Mỗi địa phương có một sắc thái riêng. Có nơi giới thiệu lễ cưới của người Chăm Islam, có nơi trình diễn các nghi lễ tín ngưỡng truyền thống. Mỗi vị thần trong đời sống tâm linh của người Chăm lại gắn với một điệu múa, một nghi thức khác nhau. Chính sự đa dạng ấy tạo nên một ngày hội nhiều màu sắc, giúp người dân và du khách hiểu hơn về văn hóa Chăm ở từng vùng miền".

Những sắc màu văn hóa Chăm hội tụ về Khánh Hòa, cùng kể câu chuyện về một nền văn hóa giàu bản sắc, được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Mỗi điệu múa, mỗi tiếng trống, mỗi tấm thổ cẩm hay sản phẩm gốm truyền thống đều góp phần lan tỏa thông điệp về sự đoàn kết, niềm tự hào và sức sống bền bỉ của văn hóa Chăm trong dòng chảy văn hóa Việt Nam./.